به گزارش اکوایران، شورای جهانی طلا امروز در گزارش «روندهای تقاضای طلا در سهماهه نخست ۲۰۲۶» تصویری روشن از تغییر ترکیب تقاضا در بازار جهانی طلا ارائه کرد؛ بازاری که در آن، نقش تقاضای سرمایهگذاری پررنگتر شده و همزمان مصرف سنتی طلا در قالب جواهرات عقبنشینی کرده است.
اولین تصویر از عرضه و تقاضای طلا در سال ۲۰۲۶
بر اساس این گزارش، مجموع تقاضای جهانی طلا با احتساب معاملات خارج از بورس (OTC) در فصل نخست سال جاری میلادی به ۱۲۳۱ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲ درصد افزایش داشت. اما مهمتر از رشد حجمی، جهش ارزش بازار بود؛ بهطوریکه ارزش دلاری تقاضای فصلی طلا با رشد ۷۴ درصدی به رکورد ۱۹۳ میلیارد دلار رسید. میانگین قیمت طلا در این دوره نیز به ۴۸۷۳ دلار در هر اونس رسید که بالاترین میانگین فصلی تاریخ محسوب میشود.
سرمایهگذاری جانشین مصرف میشود
نکته کلیدی گزارش، تغییر وزن تقاضا از «مصرف» به «سرمایهگذاری» است. شورای جهانی طلا میگوید در سالهای اخیر، تقاضای سرمایهگذاری اکنون بهوضوح از تقاضای ساخت و مصرف (جواهرات و فناوری) پیشی گرفته است؛ نشانهای از آنکه سرمایهگذاران بیش از گذشته طلا را بهعنوان دارایی امن، پوشش ریسک تورم و ابزار حفظ ارزش انتخاب کردهاند.
در همین راستا، تقاضای شمش و سکه در سهماهه نخست ۲۰۲۶ با جهش ۴۲ درصدی نسبت به سال قبل به ۴۷۴ تن رسید؛ دومین سطح بالای تاریخی برای یک فصل. ارزش دلاری این بخش نیز به رکورد ۷۴ میلیارد دلار صعود کرد. بخش عمده این رشد از آسیا آمده است؛ جایی که سرمایهگذاران چینی و هندی با شدت بیشتری وارد بازار طلا شدند. تقاضای شمش و سکه در چین به ۲۰۷ تن رسید که رکورد تاریخی این کشور است و در هند نیز این رقم با رشد ۳۴ درصدی به ۶۲ تن افزایش یافت.
افت صندوقهای ETF
نوسانات شدید قیمت طلا در این فصل، رفتار سرمایهگذاران را نیز تحت تأثیر قرار داد. طلا در ژانویه به رکورد تاریخی ۵۴۰۵ دلار در هر اونس رسید، اما پس از آن وارد فاز اصلاح شد. گزارش نشان میدهد اصلاح قیمتها در ژانویه و مارس با خروج سرمایه از صندوقهای ETF همزمان بود؛ زیرا بخشی از سرمایهگذاران به شناسایی سود، کاهش اهرم یا تأمین نقدینگی روی آوردند. با این حال، برخی دیگر افت قیمتها را فرصت خرید تلقی کردند و خرید شمش و سکه در دوره اصلاح قیمت نیز ادامه یافت.
در مجموع، صندوقهای ETF مبتنی بر طلا در این فصل ۶۲ تن جذب سرمایه داشتند، اما این رقم بسیار پایینتر از جذب ۲۳۰ تنی سهماهه نخست ۲۰۲۵ بود. خروج سرمایه از صندوقهای آمریکایی و اروپایی در ماه مارس، بخش زیادی از ورود سرمایه در ژانویه و فوریه را خنثی کرد. در مقابل، آسیا تنها منطقهای بود که در تمام ماههای فصل ورود مستمر سرمایه به ETFهای طلا را تجربه کرد.
در سوی دیگر بازار، تقاضای جواهرات تحت فشار قیمتهای رکوردشکن باقی ماند. مصرف جهانی جواهرات طلا با افت ۲۳ درصدی به حدود ۳۰۰ تن رسید که پایینترین سطح از دوران همهگیری کرونا به شمار میرود. با این حال، به دلیل افزایش قیمتها، ارزش هزینهکرد مصرفکنندگان در این بخش ۳۱ درصد رشد کرد و به ۴۷ میلیارد دلار رسید. این روند نشان میدهد مصرفکنندگان به خرید قطعات سبکتر، کمعیارتر یا کوچکتر روی آوردهاند.
ثبات تقاضای بانکهای مرکزی
بانکهای مرکزی نیز همچنان یکی از ستونهای اصلی بازار طلا باقی ماندهاند. خرید خالص بانکهای مرکزی در سهماهه نخست سال به ۲۴۴ تن رسید که نسبت به فصل قبل ۱۷ درصد افزایش داشت. لهستان با خرید ۳۱ تن و ازبکستان با ۲۵ تن بزرگترین خریداران بودند. چین نیز ۷ تن به ذخایر طلای خود افزود.
در مقابل، برخی فروشهای تاکتیکی نیز مشاهده شد. ترکیه بزرگترین فروشنده فصل بود و حدود ۷۰ تن از ذخایر رسمی خود را کاهش داد. شورای جهانی طلا این اقدام را بیشتر ناشی از مدیریت نقدینگی و بازار ارز ارزیابی کرده و نه تغییر استراتژی بلندمدت ذخایر.
وضعیت سمت عرضه
در بخش عرضه نیز بازار با رشد همراه بود. کل عرضه طلا در فصل نخست به ۱۲۳۱ تن رسید که ۲ درصد بیشتر از سال قبل بود. تولید معادن با رشد ۲ درصدی به ۸۸۵ تن رسید که رکورد تاریخی تولید سهماهه نخست محسوب میشود و بازیافت طلا نیز با رشد ۵ درصدی به ۳۶۶ تن افزایش یافت.
شورای جهانی طلا در چشمانداز خود برای ادامه سال ۲۰۲۶ اعلام کرده عوامل ژئوپلیتیک همچنان محرک اصلی بازار خواهند بود. تنشهای خاورمیانه، روابط آمریکا و چین، تورم بالا و نااطمینانی نسبت به مسیر نرخ بهره میتواند از تقاضای سرمایهگذاری و خرید بانکهای مرکزی حمایت کند. در مقابل، انتظار میرود تقاضای جواهرات همچنان زیر فشار قیمتهای بالا باقی بماند. این شورا همچنین پیشبینی کرده خرید بانکهای مرکزی در کل سال در محدوده ۷۰۰ تا ۹۰۰ تن باقی بماند.
