تازه‌ترین داده‌های تجاری چین نشان داد صادرات و واردات این کشور با نرخی بسیار بالاتر از پیش‌بینی‌ها افزایش یافته‌اند؛ عملکردی که عمدتا تحت تاثیر رونق جهانی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی و رشد تقاضا برای تراشه‌ها و تجهیزات رایانه‌ای رقم خورده و بار دیگر نقش تجارت خارجی را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد دومین اقتصاد جهان برجسته کرده است.

صادرات و واردات چین در ماه می با شتابی فراتر از انتظارات رشد کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد رونق جهانی سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی همچنان تقاضا برای محصولات تولیدی این کشور را تقویت می‌کند.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی اداره کل گمرک چین، صادرات این کشور در ماه می نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۱۹ درصد افزایش یافت که بالاترین رشد در سه ماه گذشته محسوب می‌شود. واردات نیز با جهشی بیش از ۲۷ درصدی همراه شد. در نتیجه، مازاد تجاری چین به ۱۰۵.۴ میلیارد دلار رسید که بزرگ‌ترین رقم از ژانویه تاکنون به شمار می‌رود.

CNEXPYY_2026-06-09_11-44-49

نقش پررنگ تراشه‌ها در رشد تجارت

بررسی‌ها نشان می‌دهد تراشه‌ها و رایانه‌ها حدود نیمی از رشد صادرات و واردات چین را به خود اختصاص داده‌اند. صادرات نیمه‌رساناها با رشد خیره‌کننده ۱۱۱ درصدی به ۳۶ میلیارد دلار رسید، که سریع‌ترین نرخ افزایش از سال ۲۰۱۳ تاکنون است. همچنین صادرات رایانه و قطعات آن با رشد ۶۶ درصدی، بیشترین افزایش از سال ۲۰۱۰ را ثبت کرد و صادرات محصولات فناوری پیشرفته نیز ۵۱ درصد رشد داشت.

اقتصاددانان معتقدند موج جهانی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین محرک‌های تجارت آسیا تبدیل شده است. رقابت شرکت‌های فناوری برای ساخت مراکز داده جدید، تقاضا برای تراشه‌ها و تجهیزات مرتبط را به‌شدت افزایش داده و موجب رشد درآمد شرکت‌های فعال در این حوزه شده است.

وابستگی چین به واردات نیمه‌رسانا

با وجود محدودیت‌های فناوری اعمال‌شده از سوی آمریکا، چین همچنان به واردات تراشه وابسته است. در همین راستا، صادرات نیمه‌رساناهای کره جنوبی به چین در ماه می بیش از ۲۰۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت. با این‌حال، بخش عمده رشد ارزش صادرات تراشه‌های چین ناشی از افزایش قیمت‌ها بوده و حجم صادرات این محصولات تنها حدود ۲ درصد رشد کرده است.

در کنار تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی، صادرات خودرو نیز همچنان روند صعودی خود را حفظ کرده و نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است. این در حالی‌ست که فروش خودرو در بازار داخلی چین در ماه می ۲۲ درصد کاهش یافت و ششمین ماه متوالی افت 2 رقمی را ثبت کرد؛ مساله‌ای که خودروسازان را به توسعه بازارهای صادراتی سوق داده است.

بهبود صادرات به آمریکا و رشد تجارت با آسیا

داده‌ها همچنین نشان می‌دهد صادرات چین به آمریکا نزدیک به ۳۶ درصد افزایش یافته که بالاترین رشد از سال ۲۰۲۱ محسوب می‌شود. این روند نشانه‌ای از بهبود تجارت میان دو اقتصاد بزرگ جهان پس از دوره‌ای طولانی از افت‌های 2 رقمی در جریان جنگ تعرفه‌ای است، هرچند اثر پایه آماری پایین سال گذشته نیز در این رشد نقش داشته است.

از نظر جغرافیایی، صادرات چین به کشورهای عضو آسه‌آن حدود ۲۵ درصد و به آفریقا نزدیک به ۱۹ درصد افزایش یافت. در مقابل، رشد صادرات به اتحادیه اروپا کمتر از ۸ درصد بود. با این‌حال، کاهش واردات چین از اروپا موجب شد مازاد تجاری این کشور با اتحادیه اروپا همچنان در حدود ۳۰ میلیارد دلار باقی بماند؛ موضوعی که احتمالا به کاهش تنش‌های تجاری میان دو طرف کمکی نخواهد کرد.

شکاف میان صنایع سنتی و فناوری‌محور

رشد تجارت خارجی چین در عین حال تصویری دوگانه از اقتصاد این کشور ارائه می‌دهد. در حالی که صنایع مرتبط با هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته از رونق قابل توجهی برخوردارند، صادرات کالاهای سنتی مانند پوشاک و اسباب‌بازی به ترتیب ۴ و ۷ درصد کاهش یافته است. این شکاف نشان می‌دهد بخش‌های بزرگی از اقتصاد چین همچنان با ضعف تقاضای مصرفی داخلی مواجه هستند.

اقتصاددانان معتقدند تجارت خارجی همچنان یکی از اصلی‌ترین پیشران‌های اقتصاد چین باقی مانده است. با این‌حال، ضعف تقاضای داخلی و مصرف خانوارها همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی سیاست‌گذاران اقتصادی این کشور به‌شمار می‌رود.