ارزش بازار هفت غول فناوری آمریکا تنها در یک ماه حدود ۲.۳ تریلیون دلار کاهش یافته است. سرمایه‌گذاران نگران‌اند که هزینه‌های بی‌سابقه این شرکت‌ها برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازده مورد انتظار را ایجاد نکند. این نگرانی در حالی افزایش یافته که بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی (BIS) نیز نسبت به ریسک‌های ناشی از تمرکز سرمایه‌گذاری در زنجیره هوش مصنوعی هشدار داده است.

به گزارش اکوایران، حدود ۲.۳ تریلیون دلار از ارزش بازار هفت غول فناوری آمریکا در ماه ژوئن از بین رفت؛ اتفاقی که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران دیگر تنها به وعده‌های آینده هوش مصنوعی اکتفا نمی‌کنند و اکنون به دنبال نشانه‌های ملموس از سودآوری این سرمایه‌گذاری‌های عظیم هستند. شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، آمازون، متا، آلفابت و انویدیا طی دو سال گذشته صدها میلیارد دلار صرف خرید تراشه، ساخت مراکز داده و توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی کرده‌اند، اما با نزدیک شدن فصل انتشار گزارش‌های مالی، بازار بیش از هر زمان دیگری این هزینه‌ها را زیر ذره‌بین برده است.

شاخص شرکت‌های موسوم به «هفت شگفت‌انگیز» (Magnificent 7) نیز در ماه ژوئن حدود ۱۰ درصد افت کرده است. سرمایه‌گذاران اکنون می‌خواهند بدانند این هزینه‌های بی‌سابقه چه زمانی به افزایش درآمد و سود شرکت‌ها منجر خواهد شد؛ موضوعی که به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بازار سهام آمریکا تبدیل شده است.

بازار از روایت آینده به سودآوری امروز رسیده است

در دو سال گذشته، تقریباً هر خبر مربوط به توسعه هوش مصنوعی با استقبال بازار مواجه می‌شد و شرکت‌ها برای افزایش ظرفیت پردازش، خرید تراشه‌های پیشرفته و ساخت مراکز داده رقابت می‌کردند. اما اکنون فضای بازار تغییر کرده است. بسیاری از سرمایه‌گذاران معتقدند مرحله سرمایه‌گذاری سنگین به پایان خود نزدیک می‌شود و زمان آن رسیده که شرکت‌ها نشان دهند این هزینه‌ها چگونه به درآمد پایدار تبدیل خواهد شد.

همین تغییر نگاه باعث شده سهام برخی از بزرگ‌ترین برندگان موج هوش مصنوعی با فشار فروش روبه‌رو شود. افت ارزش این شرکت‌ها بیش از آنکه ناشی از ضعف عملکرد آنها باشد، بازتاب افزایش تردیدها نسبت به سرعت بازگشت سرمایه در پروژه‌های هوش مصنوعی است.

این نگرانی تنها به بازار سهام محدود نمی‌شود. بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی (BIS) نیز در گزارش سالانه ۲۰۲۶ خود هشدار داده است که هرچند هوش مصنوعی می‌تواند بهره‌وری اقتصاد را افزایش دهد، اما تمرکز شدید سرمایه‌گذاری در تعداد محدودی از شرکت‌ها و وابستگی روزافزون بازارها به این فناوری، می‌تواند ریسک‌های جدیدی برای ثبات مالی ایجاد کند. به اعتقاد BIS، اگر انتظارات سرمایه‌گذاران از رشد درآمدهای مرتبط با هوش مصنوعی محقق نشود، اصلاح قیمت دارایی‌ها می‌تواند به سایر بخش‌های بازار نیز سرایت کند.

برندگان امروز، آسیب‌پذیرترین بخش فردا؟

در حالی که ارزش بسیاری از غول‌های فناوری کاهش یافته، شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین هوش مصنوعی همچنان عملکرد بهتری نسبت به بازار داشته‌اند. تولیدکنندگان نیمه‌هادی، سازندگان تجهیزات تولید تراشه، شرکت‌های فعال در حوزه حافظه‌های پیشرفته و تأمین‌کنندگان زیرساخت مراکز داده، بزرگ‌ترین برندگان موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی بوده‌اند.

رشد تقاضا برای تراشه‌های پیشرفته باعث شده عرضه این محصولات همچنان محدود بماند و قیمت برخی از انواع حافظه نیز افزایش قابل توجهی پیدا کند. همین موضوع موجب شده شاخص شرکت‌های نیمه‌هادی و بسیاری از سهام این صنعت همچنان روندی صعودی داشته باشند.

با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند همین بخش‌ها در صورت کاهش سرعت سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، بیشترین آسیب را خواهند دید. زیرا بخش بزرگی از رشد درآمد و ارزش‌گذاری این شرکت‌ها بر پایه ادامه سرمایه‌گذاری‌های سنگین غول‌های فناوری شکل گرفته است. اگر شرکت‌های بزرگ تصمیم بگیرند هزینه‌های خود برای توسعه مراکز داده یا خرید تراشه را کاهش دهند، نخستین اثر آن در زنجیره تأمین نیمه‌هادی‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی نمایان خواهد شد.

فصل گزارش‌های مالی، آزمون بزرگ بازار

اکنون نگاه سرمایه‌گذاران به گزارش‌های مالی سه‌ماهه دوم شرکت‌های فناوری دوخته شده است؛ گزارش‌هایی که می‌تواند مشخص کند آیا سرمایه‌گذاری‌های چندصد میلیارد دلاری در هوش مصنوعی به رشد درآمد و سود منجر شده یا همچنان در مرحله هزینه‌کرد باقی مانده است.

در صورتی که شرکت‌ها بتوانند نشانه‌های روشنی از بازده این سرمایه‌گذاری‌ها ارائه دهند، موج تردیدهای اخیر ممکن است فروکش کند. اما اگر درآمدها با سرعت رشد هزینه‌ها همخوانی نداشته باشد، فشار بر سهام شرکت‌های فناوری و حتی بخش نیمه‌هادی‌ها می‌تواند ادامه پیدا کند. به همین دلیل، بازار اکنون بیش از آنکه به وعده‌های آینده هوش مصنوعی توجه کند، منتظر مشاهده نتایج واقعی این سرمایه‌گذاری‌ها در صورت‌های مالی شرکت‌هاست.