به گزارش اکوایران، انتشار خبری درباره پیشرفت چین در تولید تجهیزات ساخت تراشه، موجی از فروش در سهام شرکتهای فعال در حوزه نیمههادی و هوش مصنوعی ایجاد کرد و شاخصهای فناوری را تحت فشار قرار داد.
معاملات آتی شاخص نزدک ۱۰۰ روز سه شنبه کاهش یافت و سهام شرکتهای بزرگ تراشهساز در آمریکا و آسیا با افت قابل توجهی مواجه شدند. در کره جنوبی، شاخص کاسپی نیز تحت تأثیر سقوط سهام شرکتهای بزرگ حافظه و تراشه بیش از ۱۰ درصد کاهش یافت.
محرک اصلی این ریزش، گزارشی درباره آغاز تولید انبوه دستگاههای لیتوگرافی فرابنفش عمیق (DUV) توسط یک شرکت دولتی چینی بود؛ خبری که نگرانیهایی درباره سرعت پیشرفت چین در صنعت نیمههادی و کاهش وابستگی این کشور به تجهیزات غربی ایجاد کرد.
با اینحال، واکنش شدید بازار این پرسش را مطرح کرده است که آیا سرمایهگذاران بیش از اندازه به این خبر واکنش نشان دادهاند یا این اتفاق نشانهای از یک تغییر بزرگتر در صنعت تراشه است؟
دستیابی چین به فناوری تولید دستگاههای DUV
دستگاههای لیتوگرافی نقش کلیدی در تولید تراشه دارند و امکان حک کردن مدارهای بسیار کوچک روی ویفرهای سیلیکونی را فراهم میکنند. در حال حاضر، پیشرفتهترین این تجهیزات، دستگاههای لیتوگرافی فرابنفش شدید یا EUV هستند که برای تولید تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی استفاده میشوند.
شرکت هلندی ASML تنها تولیدکننده تجاری دستگاههای EUV در جهان است و این فناوری یکی از مهمترین مزیتهای زنجیره تأمین غرب در صنعت نیمههادی محسوب میشود.
اما خبر اخیر چین مربوط به تولید دستگاههای DUV است؛ فناوریای که اگرچه اهمیت زیادی دارد و میتواند توان تولید داخلی تراشه چین را افزایش دهد، اما همچنان از نظر قابلیت و پیچیدگی با تجهیزات EUV فاصله دارد. بنابراین، این تحول به معنای شکسته شدن انحصار ASML در پیشرفتهترین فناوری ساخت تراشه نیست.
پشت پرده واکنش شدید بازار به خبر چین
به نظر میرسد اهمیت این خبر برای سرمایهگذاران، بیشتر از آنکه به اثر فوری آن بر تولید تراشه مربوط باشد، به نگرانیهای بزرگتر درباره آینده رونق هوش مصنوعی بازمیگردد.
سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشتهاند و انتظارات بسیار بالایی درباره رشد درآمد و سودآوری آنها شکل گرفته است. به همین دلیل، هر نشانهای که بتواند این روایت را زیر سؤال ببرد، میتواند باعث افزایش فشار فروش شود.
تحلیلگران معتقدند بازار در حال حاضر بیشتر از آنکه به یک تغییر بنیادین در صنعت واکنش نشان دهد، در حال «قیمتگذاری دوباره» سهام شرکتهای تراشهساز است. زمانی که یک معامله بیش از حد شلوغ میشود، سرمایهگذاران برای فروش سهام خود الزاما منتظر یک خبر بسیار منفی نمیمانند و گاهی یک محرک کوچک کافی است تا موج شناسایی سود آغاز شود.
نگرانی درباره بازده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی
یکی از نگرانیهای اصلی بازار این است که آیا صدها میلیارد دلار سرمایهگذاری شرکتهای فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی، در نهایت بازده کافی ایجاد خواهد کرد یا خیر.
شرکتهایی مانند مایکروسافت، آمازون، متا و گوگل در سالهای اخیر هزینههای عظیمی برای توسعه مراکز داده و خرید تجهیزات هوش مصنوعی انجام دادهاند. اما سرمایهگذاران اکنون میپرسند آیا رشد درآمدهای حاصل از این سرمایهگذاریها میتواند با سرعت افزایش هزینهها هماهنگ باشد؟
نگرانی دیگر، شکلگیری چیزی است که برخی تحلیلگران آن را معاملات چرخهای یا وابستگیهای متقابل در اکوسیستم هوش مصنوعی مینامند؛ جایی که شرکتهای تراشهساز، ارائهدهندگان خدمات ابری و شرکتهای نوپای هوش مصنوعی به شدت به یکدیگر وابسته شدهاند. در صورت کاهش تقاضا، این وابستگی میتواند فشارها را در کل زنجیره افزایش دهد.
خبر پیشرفت چین در تجهیزات ساخت تراشه بدون تردید یک تحول مهم ژئوپلیتیکی و صنعتی است. اما فاصله میان تولید محدود تجهیزات DUV و رقابت مستقیم با پیشرفتهترین فناوریهای ساخت تراشه همچنان زیاد است.
به همین دلیل، به نظر میرسد ریزش امروز بیش از آنکه ناشی از تغییر فوری در چشمانداز صنعت تراشه باشد، بازتاب نگرانی سرمایهگذاران درباره ارزشگذاریهای بالا، پایداری رونق هوش مصنوعی و میزان بازده سرمایهگذاریهای عظیم این حوزه است.
