به گزارش اکوایران به نقل از شفقنا از سیانان، عربستان سعودی روز جمعه اعلام کرد که خط لوله شرق به غرب خود را تعطیل کرده است و حملات پهپادی از داخل خاک عراق را عامل این اقدام دانست؛ حملاتی که به گفته ریاض موجب «مجروح شدن افراد و وارد آمدن خساراتی» شده است.
هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، انگشت اتهام را به سوی تهران نشانه رفته است. وزارت خارجه ایران روز دوشنبه این اتهامات را «قاطعانه رد کرد».
خط لوله شرق به غرب ــ که تا بندر ینبع در دریای سرخ امتداد دارد و پالایشگاههای ساحلی عربستان را تغذیه میکند ــ در طول جنگ نقشی حیاتی در انتقال میلیونها بشکه نفت خام عربستان از خلیج فارس به مسیرهای جایگزین ایفا کرده است. بر اساس یادداشتی که شرکت کپیتال اکونومیکس روز دوشنبه منتشر کرد، تعطیلی این خط لوله میتواند موجب خارج شدن حداکثر ۴ درصد از عرضه نفت جهان از بازار شود.
تعطیلی این خط لوله که ممکن است چند هفته ادامه پیدا کند ــ و هنوز میزان دقیق خسارات وارده مشخص نیست ــ وضعیت دشوار کنونی بازار جهانی نفت را وخیمتر کرده است.
هفته گذشته، حوثیهای یمن شهر بندری مخا در دریای سرخ و همچنین جزیره پریم را که در ورودی تنگه بابالمندب واقع شده است، به کنترل خود درآوردند؛ آبراهی باریک که طی ماههای گذشته بهعنوان مسیر پشتیبان تنگه هرمز عمل کرده و امکان صادرات نفت خام و فرآوردههای پالایششده عربستان را فراهم کرده است.
ترکیب افزایش کنترل حوثیها بر کشتیرانی در دریای سرخ و تعطیلی خط لوله در روز جمعه، نگرانیها را درباره بسته شدن مسیرهای اصلی خروج نفت منطقه افزایش داده است. قراردادهای آتی نفت خام برنت، شاخص جهانی قیمت نفت، و وست تگزاس اینترمدیت (WTI)، شاخص نفت آمریکا، هر دو روز دوشنبه بیش از ۳ درصد افزایش یافتند و به ترتیب به ۱۰۸ دلار و ۱۰۳ دلار در هر بشکه رسیدند.
باب مکنالی، رئیس و یکی از بنیانگذاران گروه انرژی رپیدان، به سیانان گفت: اگر خط لوله شرق به غرب نتواند بهسرعت تعمیر و دوباره وارد مدار شود، این مسئله واقعاً میتواند فاجعهبار باشد. این خط لوله با فاصله زیاد، مهمترین مسیری است که عربستان سعودی از طریق آن توانسته بود جریان صادرات نفت خام خود را به مسیرهای دیگر منتقل کند.
خط لوله حیاتی
با وجود افزایش سرسامآور قیمتها، بازار نفت در طول جنگ بهطرز قابلتوجهی تابآور بوده است؛ بخشی از نفت توانسته از تنگه هرمز عبور کند، برخی کشورها تولید خود را افزایش دادهاند و بسیاری از کشورها نیز از ذخایر راهبردی خود برداشت کردهاند. علاوه بر این، تقاضای جهانی برای نفت نیز کاهش یافته است.
با این حال، بخش قابلتوجهی از این تابآوری را میتوان به راهحل جایگزینی نسبت داد که خط لوله شرق-غرب فراهم کرده است.
به گفته ریچارد برونز، یکی از بنیانگذاران مؤسسه انرژی اسپکتز، این خط لوله در طول جنگ بهطور میانگین روزانه حدود ۶ میلیون بشکه نفت خام را منتقل کرده است؛ رقمی که اندکی کمتر از ظرفیت کامل آن، ۷ میلیون بشکه در روز، است.
او گفت این خط لوله دو کاربرد دارد: انتقال بشکههای نفت خام برای صادرات و تأمین خوراک پالایشگاههای واقع در امتداد ساحل غربی عربستان سعودی که این پالایشگاهها نیز به نوبه خود فرآوردههای نفتی مانند گازوئیل را صادر میکنند.
برونز گفت در حال حاضر، معاملهگران نسبت به اختلال در بخش دوم، یعنی بازار فرآوردههای نفتی، «حساسیت بیشتری» دارند، زیرا این بازار کوچکتر است و همزمان از کاهش عرضه ناشی از حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه نیز آسیب میبیند.
بر اساس دادههای انجمن اتومبیل آمریکا، هفته گذشته میانگین قیمت گازوئیل در ایالات متحده برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد. اندی لیپو، رئیس شرکت لیپو اویل اسوسیتز، در یادداشتی که روز دوشنبه منتشر کرد، نوشت که تعطیلی طولانیمدت خط لوله شرق-غرب میتواند قیمت گازوئیل را به بیش از ۶.۵۰ دلار در هر گالن برساند.
یوهانس راوبال، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت کپلر، گفت ذخایر نفت خام در ینبع در حال حاضر حدود ۱۵ میلیون بشکه است. او به سیانان گفت اگر با میانگین سرعت برداشت از این ذخایر در نظر گرفته شود، حدود چهار روز طول میکشد تا مخازن خالی شوند. وی در عین حال خاطرنشان کرد که انتظار میرود جریان انتقال نفت از طریق این خط لوله حدود یک ماه مختل شود.
شرکت ریستاد انرژی برآورد کرده است که یک اختلال یکماهه میتواند موجب شود تا ۱۲۰ میلیون بشکه نفت صادراتی از بازار خارج شود و در نتیجه قیمتها افزایش یابد.
جانیو شاه، معاون بخش بازارهای کالا در شرکت ریستاد، در یادداشتی در روز دوشنبه گفت انتظار دارد ذخایر نفت در ینبع ظرف پنج تا هفت روز به پایان برسد.
اما برونز از شرکت انرژی اسپکتز انتظار دارد عربستان سعودی بتواند در حالی که تعمیرات خط لوله را انجام میدهد، بخشی از جریان انتقال نفت را از طریق این خط لوله از سر بگیرد.
با این حال، او گفت «از دست رفتن طولانیمدت» این مسیر میتواند «یک بحران تدریجی را به یک آتشسوزی گسترده و سریع تبدیل کند».
