در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ارزش تجارت ۱۱.۳۶ درصد کاهش یافته، در حالی که وزن کالاها ۲ درصد رشد داشته است. این ارقام نمایانگر شکاف قابل توجه بین وزن و ارزش تجارت است؛ روندی که در سالهای گذشته همراستا بوده و نشاندهنده کاهش ارزش افزوده صادرات ایران است.
تحلیل دادهها نشان میدهد که صادرات ایران ۸۰ درصد از وزن کل تجارت را تشکیل میدهد، اما تنها ۴۹ درصد از ارزش تجارت را به خود اختصاص داده است.
به عبارت دیگر، کشور عمدتاً کالاهای با ارزش پایین یا مواد خام صادر میکند و کالاهای وارداتی با قیمت بسیار بالاتر تهیه میشوند؛ هر کیلوگرم صادرات تنها ۳۶ سنت ارزش دارد، در حالی که هر کیلوگرم واردات ۱.۴۵ دلار هزینه دارد.
کاهش قیمت کالاهای وارداتی در سال ۱۴۰۴ عمدتاً ناشی از افت کیفیت آنهاست، مسئلهای که محدودیت دسترسی به کالاهای با کیفیتتر را نشان میدهد.
این شکاف ارزش و وزن تجارت، تهدیدی برای اقتصاد ایران است و نیازمند سیاستهای هدفمند برای افزایش ارزش افزوده صادرات و ارتقای کیفیت واردات است تا فشار بر تجارت و اقتصاد کاهش یابد.
