در روزها و ماههای اخیر فشار تورمی که بر مردم و معیشت خانوارها وارد شده نسبت به قبل بیسابقه بوده است. رکوردهای پی در پی و مداوم شاخص تورم، قدرت خرید مردم را به شدت تضعیف کرده و شبح نااطمینانی را بر اقتصاد کشور گستردهتر کرده است. از دلایل اصلی این اتفاق میتوان به شکلگیری انتظارات تورمی در نتیجه اجرای حذف ارز ترجیحی و طرح کالابرگ الکترونیک و همچنین جنگ 40روزه اشاره داشت. دو اتفاقی که رشد شدید نقدینگی را به همراه داشته و همچنین نقدینگی انباشت شده از قبل در اقتصاد را به سمت کالاهای مصرفی، ارز، طلا و دیگر کالاها هدایت کرده و موجب افزایش سطح عمومی قیمتها به طرزی غیرقابل باور شدند.
با اینحال مسئولان کشور و مدیران بانک مرکزی وعده کنترل تورم را میدهند. آخرین آمارهایی که توسط بانک مرکزی در رابطه با تورم تیرماه اعلام شده اما درکی متفاوت از تورم و کنترل آن به ما ارائه میدهد.
تورم باز هم رکورد شکنی کرد
بررسیها نشان میدهد که تورم ماهانه تیرماه 1405 در مناطق شهری معادل 3.6 درصد برآورد شده است. شاخصی که نسبت به رقم خرداد یعنی 7.4 درصد، کاهش پیدا کرده است. در مقابل تورم نقطه به نقطه همچنان به روند صعودی خود ادامه داده و از 83.1 درصد در خرداد به 83.9 درصد در تیر افزایش یافته است. به همین ترتیب شاخص تورم سالانه نیز از 57.7 درصد به 61.4 درصد رسیده است.
بنابراین با وجود کاهش تورم ماهانه، تورم نقطه به نقطه و سالانه روندی افزایشی داشتهاند. بررسی روند تورم نقطه به نقطه و سالانه حاکی از آن است که این دو شاخص به رکوردشکنیهای قبلی ادامه دادهاند؛ تورم نقطه به نقطه و سالانه به بیشترین مقدار در 4.5 سال گذشته رسیدهاند. لازم به ذکر است که بانک مرکزی آمار تورم مناطق شهری به سال پایه 1400 را از سال 1401 منتشر کرده است.
کدام کالا و خدمات نقش مهمی در تورم تیرماه داشتهاند؟
براساس آنچه بانک مرکزی اعلام کرده، در تیرماه 1405 تورم 7 گروه از کالاهای اساسی از تورم ماهانه بالاتر بوده و تورم 5 گروه نیز پایینتر از تورم ماهانه محاسبه شده است. اعداد و ارقام حاکی از آن است که تورم مسکن، آب، برق و گاز بیشترین افزایش را در تیرماه نسبت به خرداد داشته و به اندازه 5.9 درصد زیادتر شده است. بعد از این گروه هم کالاها و خدمات متفرقه و لوازم خانگی قرار گرفتهاند.
کمترین تورم ماهانه در تیر امسال نیز به گروه دخانیات با منفی 0.5 درصد تعلق گرفته و بعد از آن ارتباطات و تحصیل یا آموزش قرار گرفتهاند.
در یک نگاه کلی میتوان گفت تورم ماهانه با اینکه در تیرماه نسبت به خرداد کاهش یافته اما در مقابل روند صعودی تورم نقطه به نقطه و سالانه حفظ شده است. اگر هدف سیاستگذار رشد نقدینگی و کنترل تورم به شکلی پایدار و باثبات و نه مقطعی و زودگذر باشد باید به سمت اصلاح سیاستهای پولی و مالی در کنار گشایش در روابط خارجی حرکت کند؛ چرا که اگر این راه پیگیری نشود، در وضعیت کنونی اقتصاد ایران که تورم به تمام گروهها و کالاها سرایت کرده، رسیدن به تورمهای بالاتر از 100 درصد دور از دسترس نیست. خطری که این جنس از تورمها بر اقتصاد میتواند داشته باشد، مشابه سقوط گلوله برف از ارتفاعات یک کوه از است. آنچه که از آن با ابرتورم یاد میشود.
