حرکت جدید بانک مرکزی در بازار طلا/ ترمز قیمت دلار و سکه کشیده شد؟

در دومین روز از هفته، بازارها در شرایطی شروع به کار کردند که همزمانی تحولات سیاسی با سیاست‌های جدید ارزی، فضای بازار طلا و دلار را تحت تأثیر قرار داده. در همین شرایط بانک مرکزی از افزایش ذخایر ارزی و تداوم جریان تأمین ارز برای واردات خبر داده و اعلام کرده که اصلاحات ارزی انجام‌شده از دی‌ماه، کشور را برای مواجهه با سناریوهای سخت تحریمی آماده کرده.

همزمان در خبر دیگری، احتمال راه‌اندازی نخستین صندوق ارزی با سود حدود ۳ تا ۴ درصد از هفته آینده مطرح شده. ابزاری که می‌تواند گزینه جدیدی برای سرمایه‌گذاری ارزی و جذب بخشی از تقاضای احتیاطی بازار باشد. اما در واکنش به این خبر باید یک موضوع را مد نظر قرار داد که سود این صندوق ارزی تقریبا برابر با سود شعب ارزی بانک‌ها است. پس چرا افراد باید دلار خود را به بانک مرکزی تحویل دهند و احتمالا در زمان دریافت آن بتوانند آن را با نرخ دولتی دریافت کنند.

دلار از کانال ۲۳۰ هزار تومان عقب نشست

دلار پس از افزایش بی‌سابقه یعنی کانال 230 هزار تومان کمی عقب‌نشینی کرد و وارد کانال 225 هزار تومان شد. این کاهش نرخ دلار بیشتر به دلیل دخالت‌های بانک مرکزی به منظور جذب نقدینگی در بازار بوده. اما در نهایت احتمال افزایش عرضه بازارساز و تشدید موج اصلاحی نیز مطرح است. موضوعی که می‌تواند معامله‌گران را به سمت نگه‌داری سود و کاهش ریسک سوق دهد.

در بازار ارز، دلار امروز با رسیدن به 225 هزار و 700 تومان نسبت به روز گذشته 500 تومان معادل 0.22 درصد افزایش قیمت داشت. تتر نیز با رشد هزار و 12 تومانی به 225 هزار و 170 تومان رسید.

یورو با کاهش قیمت همراه شد و با کاهش 1200 تومانی به 261 هزار تومان رسید.

درهم امارات نیز با افت 360 تومانی به 61 هزار و 40 تومان رسید.

طلا تحت فشار اصلاح قیمت دلار

در بازار طلا نیز بانک مرکزی از طراحی سازوکاری برای پاسخ به تقاضای احتیاطی مردم خبر داد. به این ترتیب که در صورت عدم رشد یا کاهش قیمت سکه پس از چند ماه متقاضی می‌تواند به جای دریافت فیزیکی سکه، از سود سپرده بانکی استفاده کند. در کنار این تحولات اقتصادی، افزایش تنش‌های سیاسی بین ایران و آمریکا در منطقه نیز همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر انتظارات بازار است. عاملی که می‌تواند در صورت تشدید، فشار صعودی بر قیمت دلار و طلا ایجاد کند.

در بازار سکه، سکه امامی با کاهش 1 میلیون و 500 هزار تومانی نسبت به روز گذشته به 233 میلیون و 500 هزار تومان رسید یعنی افتی معادل 0.64 درصد.

 نیم‌سکه نیز با کاهش 700 هزار تومانی در محدوده 118 میلیون و 800 هزار تومان معامله شد که نشان‌دهنده افت 0.59 درصدی است.

ربع‌سکه نسبت به روز گذشته 200 هزار تومان افزایش قیمت داشت و به 63 میلیون و 200 هزار تومان رسید.

سکه گرمی نیز بدون تغییر نسبت به روز گذشته در سطح 34 میلیون تومان باقی ماند.

طلای آب‌شده با کاهش 1 میلیون و 200 هزار تومانی، از 102 میلیون و 650 هزار تومان به 101 میلیون و 450 هزار تومان رسید و 1.17 درصد افت کرد. طلای 18 عیار نیز امروز در محدوده 23 میلیون و 429 هزار تومان قرار گرفت.

جنگ و تحریم با دلار چه کرد؟

دلار در این روزها قیمت‌های بالایی را تجربه کرد. بررسی داده‌های بازدهی دلار از ابتدای فروردین تا ۱۴ شهریور در سال‌های مختلف نشان می‌دهد این مقطع زمانی در برخی سال‌ها با جهش قابل‌توجه نرخ ارز همراه بوده. در بازه زمانی ابتدای فروردین تا 14 شهریور 1405 دلار بازدهی ۴۴.۴ درصدی را ثبت کرد. در واقع دلار در روزهای منتهی به ۱۴ شهریور در سطوح قیمتی بالایی قرار گرفت و حتی در معاملات ۱۴ شهریور نرخ دلار آزاد از محدوده ۲۲۳ هزار تومان عبور کرد. بازدهی دلار در سال جدید در حالی افزایشی بود که تشدید تنش‌ها و درگیری نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر، ریسک‌های سیاسی و اقتصادی را افزایش داده.

نکته قابل توجه، مقایسه عملکرد امسال با سال‌های گذشته است. پس از جهش کم‌سابقه ۱۷۸ درصدی در سال ۱۳۹۷ و رشد ۵۰.۶ درصدی در سال ۱۳۹۹، بازدهی ۴۴.۴ درصدی سال ۱۴۰۵ سومین رقم بالای جدول محسوب می‌شود. در سال ۱۳۹7 بیشترین بازدهی دلار ثبت شد و بازدهی آن از فروردین تا ۱۴ شهریور به ۱۷۸ درصد رسید. این جهش در شرایطی رخ داد که آمریکا در اردیبهشت ۱۳۹۷ از برجام خارج شد و تحریم‌های گسترده علیه ایران، از جمله تحریم‌های مرتبط با نفت و نظام مالی، دوباره برقرار شد.

سال ۱۳۹۹ نیز دلار بازدهی ۵۰.۶ درصدی را در این بازه ثبت کرد. در آن دوره، تشدید تحریم‌ها و محدودیت‌های فروش نفت و دسترسی به درآمدهای ارزی، فشار بیشتری بر بازار ارز وارد کرد و کاهش عرضه ارز در کنار افزایش انتظارات تورمی، زمینه رشد نرخ دلار را فراهم کرد.

در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نیز بازار ارز تحت تأثیر تحریم‌های بین‌المللی قرار داشت. در این دوره، تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران و محدودیت‌های بانکی و نفتی تشدید شد و صادرات نفت ایران نیز کاهش قابل‌توجهی پیدا کرد. در نتیجه، دسترسی کشور به منابع ارزی محدودتر شد و فشار بر بازار ارز افزایش یافت.

در مقابل، در برخی سال‌ها روند دلار کاملاً متفاوت بوده به‌طوری که در سال‌های ۱۳۹۲، ۱۳۹۸، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، بازدهی دلار از فروردین تا ۱۴ شهریور منفی بوده. این مقایسه نشان می‌دهد که مسیر نرخ ارز تنها به یک عامل وابسته نیست و مجموعه‌ای از متغیرهای سیاسی، تحریم‌ها، درآمدهای ارزی، شرایط اقتصادی و انتظارات تورمی می‌توانند بر روند دلار اثر بگذارند.