وی بیان کرد: دیپلماسی بسیاری از کشورها نیمی از وقت و انرژی خود را صرف تعامل و اقناع واشنگتن دیسی میکند. اگر کشوری بخواهد در این جهان متلاطم باقی بماند، باید بخش مهمی از دیپلماسی خود را به نحوه تعامل با آمریکا و تمامی ارکان آن اختصاص دهد؛ چراکه نهادهای مستقر در واشنگتن تأثیرات جهانی دارند و حتی رسانههای آنها نیز بر فضای رسانهای جهان اثرگذارند. ما در این زمینه کوتاهی کردهایم و این مایه تأسف است.
ملکی اشاره کرد: اگر بخواهیم از این پس مسیر خود را ادامه دهیم و همچون گذشته تاریخیمان سربلند بمانیم، باید در روندهای کلان جهانی تجدیدنظر کرده و آنها را بهدرستی بشناسیم. هیچ اشکالی ندارد که در حوزه حکمرانی، ارزشها، فرهنگ عمومی و هنجارهای اجتماعی بازاندیشی کنیم و ببینیم کدام مؤلفهها را میتوان توسعه داد و کدام را باید کنار گذاشت.
این دیپلمات بیان کرد: به اعتقاد من، اگر مردم یک تا دو هفته مقاومت کنند و نیروهای مسلح نیز بتوانند فشار بر اسرائیل و پایگاههای آمریکایی را ادامه دهند، و در عین حال کشورهای عربی به هماهنگی نظامی علیه ایران نرسند و نظام اقتصادی جهان، بهویژه در بخش انرژی، همچنان دچار بیثباتی باشد، در هفته سوم احتمال طرح پیشنهاد آتشبس وجود دارد؛ پیشنهادی که پذیرش آن میتواند به نفع ایران باشد. اگر تا هفته دوم مقاومت صورت گیرد، از هفته سوم بحثهایی درباره میانجیگری و صلح مطرح خواهد شد.
ملکی گفت: اگر این حملات پیش از حوادث دیماه رخ داده بود، نگاه جهانی متفاوت میبود. باید بپذیریم که هم در داخل و هم در انعکاس تحولات داخلی ایران در خارج از کشور کوتاهی کردهایم.
وی اشاره کرد: انقلاب ایران واقعاً میخواست روابطش با آمریکا مانند سایر کشورها باشد. شعار «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» نیز نشان میداد که در آن زمان انتقادها بیشتر متوجه اتحاد شوروی بود.
عباس ملکی ادعا کرد: گمان میکنم حملات به فرودگاههای کشورهای عربی از سوی ایران نبوده، بلکه از سوی طرفداران ایران صورت گرفته است. با این حال، اگر چنین اقدامی از سوی ایران انجام شده باشد، به معنای از بین رفتن ۴۷ سال تلاش برای بهبود روابط با کشورهای عربی خواهد بود.
وی گفت: رویکرد کلی دیپلماسی باید این باشد که با همه کشورها گفتوگو کند. نامهنگاری از راه دور کافی نیست؛ وزرای خارجه و حتی معاونان و مدیران کل آنها در دفترهای خود منتظر نمینشینند.
ملکی اشاره کرد: ما به سیاست و دیپلماسی کمتر از آنچه باید بها دادهایم، در حالی که این حوزهها بسیار مهماند. اگر وزارت امور خارجه بگوید هیچگونه مذاکرهای نباید انجام شود، پس فلسفه وجودی آن چیست؟ ما به وزارت امور خارجه نیاز داریم و این وزارتخانه در چنین شرایطی میتواند نقش مؤثری ایفا کند.
در نهایت ملکی گفت: هنوز نیز کسی بهطور مشخص شرایط و مختصات یک آتشبس را اعلام نکرده است.
