با ادامه دار شدن قطع اینترنت در کشور تاب آوری شرکت ها و کسب و کارهای فعال در فضای مجازی با کاهش همراه شده است. این در حالی است که این کسب و کارها سال سختی را تا این لحظه پشت سر گذاشته اند. قطع برق، جنگ 12 روزه و در ادامه اعتراضات دی ماه همه و همه دست به دست هم داده تا این کسب و کارها سال سختی را پشت سر بگذارند.
عقبگرد 20 ساله در بازار خودرو
بازار خودرو در شرایط ناآرامی ها به 20 سال گذشته بازگشته است. زمانی که نه اینترنت وجود داشت، سایت های فروش و کانال های واتسپی که معاملهگران خودرو در آن میتوانستند موجودی ها و قیمت ها باخبر شوند. چرا که کشف قیمت به مشکل خورده است.
قیمت خودرو هم در این روزها به خریدار یا فروشنده بودن بستگی دارد. اگر خریدار باشید به سختی خودرو پیدا می شود. و اگر هم فروشنده باشید، باید به دنبال خریدار خودرو باشید.
در نتیجه خریدار واقعی در این روزها کمتر از قبل شده است.
توصیههایی برای آرامش روانی در این روزها
در روزهای اخیر و همزمان با برخی اعتراضها در ایران جامعهشناسان و روانپزشکان اجتماعی در گفتوگو با اکوایران ریشهها و علل اعتراضها در روزهای اخیر را بررسی کردند. آنها تاکید کردند که اعتراضها را نباید به مسائل معیشتی تقلیل داد. مثلا شیرین احمدنیا، رییس انجمن جامعهشناسی هفته گذشته به اکوایران گفته بود: هرچند محرک اولیه اعتراضات اخیر، مسائل اقتصادی و معیشتی بوده است، اما تقلیل آن به گرانی یا رکود، تصویری ناقص ارائه میدهد.
در ادامه در گفتوگو با یک روانشناس سلامت توصیههایی به والدین برای کودکانشان داشتیم.
اثر رشد بورس بر بازار مسکن
آیا رفتار مثبت بورس باعث رونق بازار مسکن هم می شود؟در همین رابطه در آمریکا پژوهش های زیادی انجام شده. این پژوهش ها نشان میدهند رشد بورس میتواند با یک وقفه به بازار مسکن سرریز کند و این دقیقاً همان چیزی است که بهش «اثر ثروت» میگویند.
یعنی عایدی حاصل از بازار سهام که معمولا قدرت نقد شوندگی بالایی هم دارد وقتی زیاد میشود، ارزش داراییهای مالی خانوارها و سرمایهگذاران هم بیشتر شده و اعتماد و توان خرید تقویت میشود و بخشی از این شوک مثبت به صورت افزایش تقاضا و سپس افزایش قیمت در بازار مسکن دیده میشود.
در دورههای عادیتر، در دوره های آرام اقتصادی اگر بازده سهام در ماه قبل رشد یک درصدی داشته باشد، بازده مسکن در این ماه حدود ۰٫۱۹٪ بیشتر میشود (سرریز مثبت از سهام به مسکن). اما در دورههای رکودی و پرتلاطم رفتار رابطه تغییر میکند و این سرریز از سهام به مسکن بسیار ضعیف و حتی منفی میشود.
اما آیا نتایج این پژوهش ها درخصوص بازار سهام و مسکن در امریکا در ایران هم صدق می کند:
در تحلیل رفتار بازار سهام و مسکن در ایران باید به این نکته خیلی توجه کنیم:
اندازه بازار سهام ایران نسبت به بازار مسکن خیلی کوچکتر است، اما باتوجه به وضعیت کلان اقتصادی با توجه به تورم این بازار خیلی سریع روی انتظارات و تصمیمهای سرمایهگذاری خانوار اثر خودش را نشان میدهد.
معمولا وقتی خانوار از بورس به سود میرسد، در محیط تورمی، بخشی از آن نقدینگی را برای حفظ قدرت
خرید به سمت کالاهای بادوام (مثل مسکن) منتقل میکند.
اگر شاخص قیمت سهام ۱٪ رشد مثبت داشته باشد، شاخص قیمت مسکن در بلندمدت حدود ۰٫۲۰٪ زیاد میشود؛ اما برعکس آن، شوکهای منفی الزاما به افت معنادار قیمت مسکن منجر نمیشوند. (این یعنی کاهش بورس در ایران معمولاً مسکن را پایین نمیکشد)
با این وجود به طور کلی میتوانیم نتیجه گیری کنیم که در فضای تورمی اقتصاد ایران، حتی با وجود کوچکتر بودن بازار سهام نسبت به مسکن و ترجیح مردم بر داراییهای بادوام و واقعی، تغییرات مثبت بورس میتواند روی انتظارات و تصمیمهای سرمایهگذاری اثر بگذارد و رونق در بخش مسکن را به همراه داشته باشد. این یعنی اگر بورس شارژ شود به احتمال زیاد مسکن اصلیترین بازار هدف عایدی برای سرمایههای کلان است.
البته شدت این اثر به شرایط کلان (تورم، نرخ سود، نااطمینانی و سیاستهای اعتباری) وابسته است و در دورههای رکودی ممکن است انتقال ضعیفتر شود.
اثر تعرفههای ترامپ بر تجارت ایران
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس عنوان کرد هر کشوری که با ایران تجارت کند باید در تجارت با آمریکا تعرفه ۲۵ درصدی را به جان بخرد.
این گفته ترامپ در حالی است که آمارهای ۹ ماهه گمرک از تجارت ۸۵ میلیارد دلاری ایران در سال جاری خبر میدهد. نگاهی دقیق به تجارت ایران در این مدت نشان میدهد ۸ کشور چین، امارات متحده عربی، ترکیه، عراق، هند، عمان، روسیه و آلمان بیش از ۶۹ میلیارد دلار از کل تجارت را به خود اختصاص دادهاند.
از میان این هشت کشور نیز همچنان تمرکز تجارت با چهار کشور چین، امارات متحده عربی، ترکیه و عراق گسترش پیدا کرده است. حجم تجارت با این کشورها ۶۱ میلیارد و ۵۰۰ هزار دلار بوده که میتوان آن را قابل توجه عنوان کرد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند این حجم از تمرکز در تجارت، ضربهگیری اقتصاد در برابر نااطمینانیهای خارجی را میکاهد. چرا که هر بحران و پیامد خارجی میتواند به عنوان تکانهای جدی به اقتصاد وارد شده و عرضه ارز را دچار تلاطمات شدید کند.
این پیام دونالد ترامپ نیز یکی از همین ناملایمات خارجی است که میتواند تجارت با کشورهای هدف را مورد آسیب قرار دهد. حتی اگر دولت چین به دلیل پیمانهای خارجی که با ایران داشته تصمیم به ادامه روابط تجاری خود داشته باشد میتواند انتظار داشت تنها ۲۲ میلیارد دلار از درآمد تجاری کشور بدون آسیب باقی بماند.
باید در نظر داشت که حجم تجارت کشورهای اتحادیه اروپا، ترکیه و امارات با آمریکا قابل توجه است و این تهدید دونالد ترامپ میتواند سیاستهای تجاری آنها تحت تاثیر قرار داده و تنگنای ارزی در ایران را تشدید کند.
البته دونالد ترامپ پیشتر هم ادعای تعرفهگذاری بر کشورها را مطرح کرده بود که پس از مدتی منصرف شد و این سیاست را ادامه نداد. باید دید سیاستهای تعرفهای آمریکا چه تصمیماتی را در کشورهای طرف تجاری ایران رقم خواهد زد و پاسخ وزارت اقتصاد و بانک مرکزی برای کاهش اثرات این تصمیم جهانی چه خواهد بود.
تک نرخی شدن قیمت ارز از واقعیت تا تکرار تجربیات گذشته
امروز سه شنبه 23 دی ماه نرخ رسمی دلار اسکناسی و حواله به صورت تک نرخی حدود 126 هزار تومان اعلام شد. این در حالی است که وضعیت عرضه و تقاضا در بازار به حالت عادی برنگشته و همچنان موضوع نرخ تالار دوم و ارز ترجیحی 112 هزار تومانی مطرح است.
به گفته کارشناسان تجربیات گذشته در خصوص تک نرخی شدن ارز یادآور این نکته است که اگر تعیین قیمت بدون مدیریت و متناسب با افزایش قیمت بازار و نرخ تورم در نظر گرفته شود نتیجه ای جز ایجاد بازارهای موازی و تورم نخواهد داشت.
پادکست تیتر یک
