در نخستین گزارش، تازهترین دادههای تورم تولیدکننده در بخش دام و طیور را مرور میکنیم؛ جایی که تورم گاوداری صنعتی، مرغداری و دامداری سنتی دوباره اوج گرفته و این پرسش مطرح است که چرا سیاستهای ارز ترجیحی نتوانستند جلوی انتقال تورم به سفره خانوار را بگیرند.
سپس به بازار جهانی فلزات میرویم؛ بازاری که جنگ ایران و آمریکا آن را وارد شوکی کمسابقه کرده است. از اختلال در عرضه آلومینیوم و جهش قیمت انرژی تا نقش چین در تبدیل شدن به قدرت اصلی صادرات صنعتی جهان؛ گزارشی درباره اینکه چگونه یک جنگ منطقهای میتواند کل زنجیره تجارت جهانی را تغییر دهد.
در ادامه، رکوردشکنی دوباره بازارهای سهام دنیا را بررسی میکنیم؛ جایی که موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی حالا به یکی از بزرگترین پروژههای زیرساختی اقتصاد جهان تبدیل شده و شرکتهایی مثل انویدیا، مایکروسافت و آمازون میلیاردها دلار به سمت دیتاسنترها و AI سرازیر کردهاند.
در بازار مسکن تهران، به سراغ اثر بخشنامه جدید شهرداری میرویم؛ تصمیمی که باعث رشد ۹۱ درصدی تیراژ ساختوساز شده، اما همزمان بحثهایی جدی درباره تراکمفروشی، کیفیت زندگی شهری و آینده بازار مسکن ایجاد کرده است.
در بخش دیگر، توضیح میدهیم چگونه بنادر از زیرساخت اقتصادی به سلاح ژئوپلیتیکی تبدیل شدهاند؛ از حضور چین در ۱۲۹ بندر جهان تا رقابت آمریکا و متحدانش برای کنترل شریانهای تجارت دریایی.
همچنین بررسی میکنیم سفر مهم ترامپ به چین چه تاثیری بر جنگ ایران، تنگه هرمز و معادلات قدرت جهانی خواهد داشت.
و در پایان، به نگرانی تازه نظام سلامت جهان میپردازیم؛ شیوع ویروس هانتا در یک کشتی تفریحی و این سوال که آیا جهان باید نگران پاندمی دیگری باشد یا نه.
با «تیتر یک» امروز شنبه 19 اردیبهشت 1405 همراه باشید.
تورم تولیدکننده دام
به تازگی تورم تولیدکننده محصولات مرتبط با دام بروز شده است. براین اساس تورم تولید گاوداری صنعتی، مرغداری صنعتی و دامداری سنتی روندی شدیدا صعودی را تجربه کردهاند. این سه شاخص از سال 1397 و بعد از بازگشت تحریمهای آمریکا نوسانات زیادی داشتهاند که احتمالا به تغییرات زیاد نرخ ارز ربط دارد.
با اینحال دولتهای مختلف سیاستهای ارز ترجیحی 4 هزار و 200 تومانی و 28 هزار و 500 تومانی را در پیش گرفتند تا بتوانند تورم ناشی از نهادههای تولید را کنترل کرده و از انتقال آن به تورم مصرفکننده و سفره خانوارها جلوگیری کنند. با اینوجود بنظر میرسد که این قبیل اقدامات موثر نبوده و تورم اقلام دامی افزایش شدید را از سر گذرانده است.
تاثیر جنگ ایران بر بازار جهانی فلزات
جنگ آمریکا و ایران در سال ۲۰۲۶ فقط بازار نفت را بههم نریخت؛ خیلی سریع به یک شوک بزرگ در بازار جهانی فلزات تبدیل شد. اختلال در تنگه هرمز و حمله به واحدهای ذوب خلیج فارس باعث شد حدود ۹ درصد از عرضه جهانی آلومینیوم از مدار خارج شود؛ اتفاقی که قیمتها را به بالاترین سطح چهار سال اخیر رساند و کمبود واقعی فلزات را آشکار کرد.
اما داستان فقط کمبود عرضه نبود. جهش قیمت انرژی، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، باتریها و خودروهای برقی را جذابتر کرد؛ صنایعی که مصرفکننده بزرگ مس و آلومینیوم هستند. یعنی جنگ همزمان عرضه را محدود و تقاضا را تقویت کرد.
در این میان، چین سریعتر از همه واکنش نشان داد. با تکیه بر ظرفیت بالای تولید و ضعف تقاضای داخلی، صادرات محصولات فلزی و صنعتی چین جهش کرد؛ از سیم و کابل مسی گرفته تا باتری، پنل خورشیدی و خودروهای برقی. این بحران نشان داد چین دیگر فقط صادرکننده مواد خام نیست؛ بلکه در حال تبدیل شدن به تأمینکننده اصلی محصولات با ارزش افزوده بالاست.
در نهایت، جنگ بار دیگر ثابت کرد که در اقتصاد امروز، یک بحران منطقهای میتواند کل زنجیره تجارت جهانی را بازتعریف کند
رکوردزنی دوباره بازارهای سهام دنیا
بازارهای سهام جهان این روزها بیش از هر چیز با یک موتور حرکت میکنند: هوش مصنوعی.
رشد بیسابقه نزدک، رکوردشکنی شاخصهای آمریکا و آسیا و جهش شرکتهایی مثل انویدیا، AMD، TSMC و برادکام نشان میدهد که سرمایهگذاران دیگر فقط روی AI شرطبندی نمیکنند؛ بلکه روی کل زیرساخت آن سرمایهگذاری کردهاند.
دیتاسنترها، GPUها، شبکههای ابری، سیستمهای خنککننده و حتی برق موردنیاز مراکز پردازشی، حالا به مهمترین مقصد سرمایه جهانی تبدیل شدهاند. طبق برآورد مورگان استنلی، هزینه سرمایهگذاری پنج hyperscaler بزرگ دنیا تا سال ۲۰۲۷ به حدود ۱.۱ تریلیون دلار میرسد؛ عددی بزرگتر از بودجه دفاعی آمریکا.
این یعنی رقابت بر سر هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک رقابت تکنولوژیک نیست؛ بلکه به یکی از بزرگترین پروژههای زیرساختی اقتصاد جهان تبدیل شده است.
نکته مهم اینجاست که بازارها فعلاً تقریباً هیچ توجهی به ریسکهای ژئوپلیتیک ندارند و تمرکز اصلی سرمایهگذاران همچنان روی آینده AI باقی مانده است. تا زمانی که این رقابت ادامه داشته باشد، جریان سرمایه به سمت نیمههادیها و زیرساخت هوش مصنوعی هم ادامه خواهد داشت.
نتیجه بخشنامه زاکانی در ساختمانهای جدید تهران
یک آمار رسمی و تازه از نبض تولید مسکن در شهر تهران نشان میدهد، ساختوساز با شاخص «تیراژ واحدهای مسکونی جدید» با رشد بیش از 91 درصدی، تا 2 برابر افزایش پیدا کرده است.
آیا این رشد به معنای «پایان رکود ساختمانی» است؛ آن هم به رغم موانع مختلف جلوی پای سرمایهگذاران؟
در این بازار با تصمیم شهرداری، یک «دوپینگ» در تعداد طبقات ساختمانهای جدید صورت گرفته است. پیامدهای مثبت و منفی این «تغییر» نیز در بازار مسکن و کیفیت زندگی تهرانیها شرح داده میشود.
بنادر چگونه به سلاحی استراتژیک تبدیل شدند؟
رقابت قدرتهای بزرگ در جهان دیگر فقط در میدانهای نظامی یا پشت میزهای دیپلماتیک جریان ندارد؛ یکی از مهمترین جبهههای نبرد ژئوپلیتیکی امروز، بنادر جهاناند. دلیل این اهمیت روشن است: حدود ۸۰ درصد تجارت جهانی از مسیر دریا انجام میشود و کنترل بنادر به معنای نفوذ بر شریانهای اصلی اقتصاد جهانی است. از همین رو، از یونان تا پاناما و از خاورمیانه تا شرق آسیا، رقابتی فشرده برای توسعه، تصاحب و کنترل بنادر شکل گرفته است. یونان به یکی از نمادهای این نبرد تبدیل شده؛ جایی که بندر پیرائوس در اختیار شرکت چینی کاسکو قرار دارد و همزمان آمریکا، روسیه و ناتو نیز در بنادر دیگر این کشور حضور یا سرمایهگذاری دارند.
اما مسئله فقط مالکیت بندر نیست. چین امروز در ۱۲۹ بندر خارج از مرزهای خود حضور دارد، بیش از ۸۰ میلیارد دلار در توسعه زیرساختهای بندری جهان سرمایهگذاری کرده و در کنار آن، ۷۰ درصد جرثقیلهای بندری و ۹۵ درصد کانتینرهای حملونقل دریایی دنیا را تولید میکند. همچنین از طریق زیرساختهای نرمافزاری و لجستیکی، به دادههای گستردهای از شبکه تجارت دریایی جهان دسترسی دارد.
در واکنش، آمریکا و متحدانش نیز تنها از سال ۲۰۲۱ تاکنون حدود ۱۴۰ میلیارد دلار در زنجیره تأمین دریایی سرمایهگذاری کردهاند. با این حال، این رقابت هزینههای خاص خود را دارد: همه کشورها نمیتوانند هاب لجستیکی شوند و توسعه همزمان بنادر متعدد میتواند به مازاد ظرفیت، کاهش بازدهی و پروژههای کمسود منجر شود. با این همه، در جهان امروز بنادر دیگر صرفاً زیرساخت اقتصادی نیستند؛ آنها به ابزار قدرت تبدیل شدهاند.
سفر ترامپ به چین چه تاثیری بر جنگ ایران دارد؟
سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحد، به پکن و ملاقات او با شی جینگپینگ، رهبر جمهوری خلق چین، که قرار است در همین هفته مورخ 14 و 15 ماه می، یا 23 و 24 اردیبهشت، انجام بگیرد، با توجه به رقابتهای این دو ابرقدرت در سطح جهانی از اهمیت بهسزایی برخوردار است.
روشن است که در این سفر و دیدارهای همراه با آن، مسائل بسیار زیادی مورد بحث، جدال و شاید توافق قرار بگیرند که بر مسیر سیاسی، اقتصادی و فناوری دنیا در سالهای آینده اثر قابلتوجهی میگذارد. موضوع قابلتوجه برای ما این است که مسائل ایران در این میان میتواند بهعنوان یک موضوع جدی مورد بحث دو دولت بزرگ جهان قرار بگیرد.
مسئله ایران از این لحاظ برجسته میشود که به یاد بیاوریم این سفر قرار بود چند ماه گذشته انجام بگیرد و اتفاقاً علت به تعویق افتادن آن جنگ ایران بود. بهعنوان نمونهای از مسائل احتمالی مورد بحث، میتوان وضعیت کنونی حاکم بر تنگه هرمز را ذکر کرد؛ این وضعیت دست کدامیک از دو طرف را در گفتوگوهای احتمالی بالاتر خواهد برد؟ همچنین ایران چه تلاشی برای اثرگذاری بر این روند انجام خواهد داد؟
پای کرونای دیگر در میان است؟
شیوع ویروس «هانتا» در یک کشتی تفریحی در اقیانوس اطلس طی روزهای اخیر توجه رسانهها و نهادهای بهداشتی جهان را جلب کرده است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که اگرچه این ویروس میتواند مرگبار باشد، اما خطر آن برای عموم مردم در حال حاضر پایین ارزیابی میشود، زیرا انتقال انسانبهانسان آن بسیار محدود و نیازمند تماس نزدیک و طولانیمدت است.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، تا هشتم مه ۲۰۲۶ هشت مورد مشکوک و تأییدشده از ابتلا به هانتاویروس از نوع «آند» در میان مسافران و خدمه این کشتی ثبت شده که سه نفر از آنها جان خود را از دست دادهاند. چند بیمار نیز برای درمان به کشورهای مختلف از جمله هلند، سوئیس و آفریقای جنوبی منتقل شدهاند. در این قسمت از تیتر یک، از این ویروس و آنچه از آن میدانیم، گفتیم.
