به گزارش اکوایران: بازگشایی بازار سرمایه در شرایط «نه جنگ و نه صلح» به یکی از مهمترین و پرچالشترین مباحث اقتصادی کشور تبدیل شده است. در حالی که بخشی از کارشناسان بر ضرورت بازگشایی هرچه سریعتر بورس برای حفظ نقدشوندگی و جلوگیری از قفل شدن سرمایهها تأکید دارند، گروهی دیگر معتقدند بازگشایی بدون شفافیت، برنامه حمایتی و مدیریت ریسک میتواند بحران بیاعتمادی در بازار را تشدید کند.
در همین راستا، جمعی از کارشناسان و تحلیلگران بازار سرمایه در گفتوگو با ما دیدگاههای خود را درباره زمان، شیوه و الزامات بازگشایی بورس مطرح کردند.
ضرورت بازگشایی برای حفظ نقدشوندگی
فردین آقابزرگی کارشناس بازار سرمایه با اصل بازگشایی موافق است اما آن را مشروط به حمایت در روزهای ابتدایی میداند. به اعتقاد او، به دلیل فشار فروش سنگین در دو تا سه روز نخست، باید دامنه نوسان محدود و فروش حقوقیها کنترل شود تا بازار بتواند به تدریج به شرایط عادی بازگردد و فرآیند کشف قیمت منصفانه انجام شود.
فرهنگ حسینی، کارشناس بازار سرمایه نیز با تأکید بر لزوم حفظ نقدشوندگی بازار معتقد است احترام به حق مالکیت و امکان خرید و فروش سهام ایجاب میکند که بازار بازگشایی شود. به گفته او، هرگونه تأخیر بیشتر میتواند بازگشت بازار به شرایط عادی را دشوارتر کند. البته وی پیشنهاد میکند نمادهای آسیبدیده، صندوقهایی که مالکیت بالایی در سهام شرکتهای آسیبدیده دارند و همچنین ابزارهای مشتقه، با تأخیر بازگشایی شوند.
جواد فلاحیان کارشناس بازار سرمایه معتقد است بستههای حمایتی مانند وام با نرخ ۲۳ درصد، افزایش ضریب اعتبار کارگزاریها و انتشار اوراق تبعی میتواند فشار فروش اولیه را کاهش دهد، اما مسئله اصلی، تأمین منابع کافی برای حمایت از بازار است. او هشدار میدهد در صورت نبود منابع حمایتی کافی، فشار فروش به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
هومن عمیدی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، تأکید میکند که سرمایه سهامداران برای مدت طولانی قفل شده و بازار باید بازگشایی شود تا امکان تأمین نقدینگی فراهم شود. او هماهنگی میان وزارت اقتصاد، بانک مرکزی، سازمان بورس و صندوق تثبیت را لازمه مدیریت شرایط فعلی میداند.
بهمن فلاح کارشناس بازار سرمایه نیز با اشاره به تأخیر ایجادشده در بازگشایی بازار میگوید اکنون با فراهم شدن الزامات لازم، شرایط برای بازگشایی بورس مهیاست.
پیام الیاس کردی کارشناس بازار سرمایه ضمن حمایت از بازگشایی بازار هشدار میدهد در صورتی که دولت حمایت گستردهای از بازار انجام ندهد، بورس با ریزش سنگینی مواجه خواهد شد.
نگرانی مخالفان؛ ریسک بالا و نبود شفافیت
در مقابل، گروهی از تحلیلگران معتقدند بازگشایی بورس در شرایط فعلی میتواند تبعات سنگینی برای اعتماد سرمایهگذاران داشته باشد.
محمد نوربخش، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است هنوز شفافسازی لازم درباره وضعیت شرکتها، خسارتهای واردشده، ظرفیت تولید و تأمین انرژی انجام نشده و از سوی دیگر تهدیدات و نااطمینانیهای سیاسی همچنان پابرجاست؛ بنابراین بازگشایی بازار را در شرایط فعلی زودهنگام میداند.
مهدی سوری تحلیلگر بازار سرمایه نیز با تداوم تعطیلی طولانیمدت بازار مخالف است، اما بازگشایی غیرشفاف و بدون برنامه را خطرناکتر توصیف میکند. او معتقد است پیش از بازگشایی، باید میزان خسارت شرکتها، منابع حمایتی دولت، برنامه بازسازی و مسیر بازگشت شرکتهای آسیبدیده به چرخه تولید مشخص شود.
به گفته سوری، یکی از راهکارهای قابل اجرا میتواند کاهش سرمایه شرکتهای آسیبدیده از محل سهام دولت یا نهادهای وابسته برای حفظ ارزش دارایی سهامداران و بازسازی اعتماد باشد. او همچنین افزایش سرمایه از محل آورده نقدی را راهی برای تأمین مالی بازسازی شرکتها و بازگشت سریعتر آنها به تولید میداند.
جواد عشقینژاد کارشناس بازار سرمایه نیز معتقد است مدل فعلی بازگشایی حتی در هفتههای گذشته هم قابل اجرا بود، اما مسئله اصلی همچنان پابرجاست؛ «عدم پیشبینیپذیری شرایط جنگ». به اعتقاد او، اگر پس از بازگشایی دوباره تنشهای جدی رخ دهد و بازار مجدداً تعطیل شود، سطح اعتماد سهامداران بیش از پیش کاهش خواهد یافت.
اما نوید سالک کارشناس بازار سرمایه نیز تأکید میکند بازگشایی تنها در صورتی میتواند اقدام مثبتی باشد که محدود به صنایع و نمادهای آسیبندیده بوده و همراه با حمایت و مدیریت صحیح انجام شود. او هشدار میدهد در صورت نبود شرایط لازم، بازگشایی نهتنها کمکی به بازار نخواهد کرد بلکه میتواند به عنوان یک عامل روانی منفی، زمینهساز ریزش بیشتر بورس و تضعیف نهادهای مالی شود.
بورس میان دو نگاه متفاوت
در مجموع، آنچه از دیدگاه کارشناسان برمیآید این است که اصل بازگشایی بازار سرمایه برای بسیاری از فعالان اقتصادی پذیرفته شده، اما اختلاف اصلی بر سر «زمان»، «شیوه اجرا» و «میزان حمایت» از بازار است. موافقان بر ضرورت بازگشت نقدشوندگی و جلوگیری از قفل شدن سرمایهها تأکید دارند و مخالفان هشدار میدهند بازگشایی بدون شفافیت و برنامه مشخص، میتواند بحران اعتماد در بازار سرمایه را عمیقتر کند.
