به گزارش اکوایران، در شرایطی که تنشهای منطقهای و محدودیتهای تجاری، مسیرهای سنتی تجارت خارجی ایران را با چالش مواجه کردهاند، همکاری اقتصادی با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. گزارشهای اخیر از رشد حدود ۲۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای این منطقه پس از اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد حکایت دارد؛ توافقی که از خرداد ۱۴۰۴ وارد فاز اجرایی شده و میتواند زمینه تازهای برای توسعه مبادلات تجاری ایران با این بازار فراهم کند.
اهمیت این بازار برای ایران تنها به توسعه صادرات محدود نمیشود. اقتصاد ایران برای تأمین نیازهای تولیدی خود، از مواد اولیه و ماشینآلات گرفته تا تجهیزات و کالاهای واسطهای، همچنان به واردات نیاز دارد و کشورهای اوراسیا با توجه به نزدیکی جغرافیایی و ظرفیتهای حملونقلی، میتوانند بخشی از این نیاز را پوشش دهند.
بررسی روند تجارت ایران و کشورهای اوراسیا نیز نشان میدهد که حجم مبادلات دو طرف طی یک دهه افزایش یافته است. ارزش تجارت ایران با کشورهای این منطقه از حدود ۱.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ به بیش از ۳.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسیده است. با وجود این رشد، سهم ایران از تجارت کشورهای عضو این بلوک اقتصادی همچنان کمتر از نیم درصد برآورد میشود؛ موضوعی که از فاصله میان ظرفیتهای موجود و حجم تجارت بالفعل حکایت دارد.
در چنین شرایطی، تلاش برای شناسایی و فعالسازی ظرفیتهای موجود در بازار اوراسیا، به یکی از محورهای مورد توجه در سیاست تجاری ایران تبدیل شده است.
در همین راستا، پاویون ملی تجارت ایران با اوراسیا امسال با مجوز سازمان توسعه تجارت ایران و همزمان با برگزاری اجلاس نخستوزیران اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و بلاروس در مینسک برگزار میشود و نمایندگانی از روسیه، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان و جمهوری آذربایجان نیز در این رویداد حضور خواهند داشت.
به گفته علیرضا جعفری، مجری برگزاری این پاویون، بر اساس برنامه اعلامشده، محور حضور ایران در این رویداد صرفاً معرفی کالاهای صادراتی نیست و موضوعاتی مانند توسعه تجارت، واردات، تراز تجاری و تأمین نیاز بازارهای اوراسیا نیز در مذاکرات و نشستهای تجاری مورد توجه قرار میگیرد.
در میان فعالات صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و معدن حضور پررنگی خواهند داشت؛ حوزههایی که علاوه بر ظرفیت صادراتی، امکان تعریف پروژههای مشترک و سرمایهگذاری میان طرفهای ایرانی و اوراسیایی را نیز دارند. خدمات فنی و مهندسی و فعالیت شرکتهای دانشبنیان نیز میتواند بخشی از همکاریهای مورد مذاکره در این رویداد باشد.
. حضور هیأتهای دولتی، شرکتهای بزرگ و نمایندگان اقتصادی کشورهای منطقه، امکان طرح موضوعاتی فراتر از صادرات کالا و بررسی همکاریهای صنعتی، سرمایهگذاری و تأمین نیازهای متقابل را فراهم میکند.
با این حال، توسعه پایدار تجارت ایران و اوراسیا صرفاً به برگزاری نمایشگاهها و پاویونهای تجاری وابسته نیست. تحقق ظرفیتهای پیشبینیشده در توافق تجارت آزاد نیازمند حل موانع بانکی، کاهش هزینههای حملونقل، تقویت زیرساختهای لجستیکی و ایجاد سازوکارهای مشخص برای پیگیری توافقات تجاری است.
از این منظر، پاویون ملی تجارت ایران در مینسک را میتوان یکی از رویدادهای پیشرو در مسیر گسترش روابط اقتصادی ایران با اوراسیا دانست؛ رویدادی که علاوه بر صادرات، موضوعاتی مانند واردات، سرمایهگذاری مشترک، تأمین نیازهای تولیدی و توسعه همکاریهای صنعتی را نیز در دستور کار قرار داده است. میزان تبدیل این مذاکرات و ارتباطات تجاری به قراردادهای عملی، سرمایهگذاری و افزایش پایدار حجم مبادلات، به شرایط اجرایی و رفع موانع موجود در مسیر تجارت دو طرف بستگی خواهد داشت.
