به گزارش اکوایران، روز شنبه اعلام شد که دو موشک بالستیک میانبرد به دیهگو گارسیا، یک پایگاه نظامی ایالات متحده و بریتانیا در اقیانوس هند، شلیک شده، اما هیچکدام به هدف خود اصابت نکردند.
فراتر از ۲۰۰۰ کیلومتر؟
به نوشته سیانان، این ماجرا نشان میدهد که ایران ممکن است در حال آزمایش برد موشکهای خود فراتر از حد ۲۰۰۰ کیلومتری باشد که به طور بالقوه سایر پایگاهها و کشتیهای دوردست را تهدید میکند. کارشناسان همچنان در مورد اینکه آیا این نشان دهنده یک برنامه جدید موشکی بین قارهای است یا خیر، اختلاف نظر دارند، و اطلاعات نشان میدهد که اگر ایران تصمیم به دنبال کردن آن بگیرد، تا سال ۲۰۳۵ یک موشک بالستیک قارهپیما قابل اجرا خواهد داشت. ادعا شده، روسیه اطلاعات هدفگیری را برای این عملیات در اختیار ایران قرار میدهد.
تلاش ایران برای حمله به یک پایگاه ایالات متحده و بریتانیا در فاصله بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر از سواحل خود، سوالاتی را در مورد قابلیتهای نظامی تهران و برد موشکهایش دوباره مطرح کرده است. یک مقام آمریکایی به سیانان گفت: صبح جمعه به وقت محلی، ایران دو موشک بالستیک میانبرد را به دیهگو گارسیا، پایگاه نظامی مشترک ایالات متحده و بریتانیا در اقیانوس هند، شلیک کرد و افزود که هیچکدام از آنها به پایگاه اصابت نکردند. این اولین تلاش شناختهشده برای هدف قرار دادن این پایگاه است که عمداً در مکانی دورافتاده و فراتر از دسترس بسیاری از دشمنان ساخته شده است.
در حالی که این حمله ناموفق بود، نشان میدهد که ایران ممکن است به محدودیت برد موشکی خود که ۲۰۰۰ کیلومتر است، پایبند نباشد و این نگرانیها را در مورد اینکه آیا تهران میتواند منافع ایالات متحده و اروپا را دورتر از آنچه قبلاً تصور میشد، هدف قرار دهد، افزایش میدهد.
شرایط جدید، تغییرات جدید
جفری لوئیس، محقق برجسته امنیت جهانی در کالج میدلبری، به سیانان گفت که ممکن است ایران در حال توسعه یک موشک بالستیک بینقارهای باشد و «اعمال محدودیت برد ۲۰۰۰ کیلومتری» پیشین را کنار بگذارد. لوئیس گفت، شاید در شرایط جدید آنها نظر خود را تغییر داده باشند.
تریتا پارسی، از بنیانگذاران موسسه کوئینسی برای حکمرانی مسئولانه، معتقد است که خاک آمریکا از حملات ایران مصون است، اما این حمله ناموفق «نشان میدهد که پایگاههای دیگری که آمریکا فکر میکرد خارج از برد ایران هستند، به همراه کشتیهای آمریکایی که در فاصله ۳۰۰۰ کیلومتری نگه داشته شدهاند، ممکن است در واقع در برد ایران باشند». پارسی همچنین این موضوع را مطرح میکند که این حادثه میتواند باعث شود برخی از کشورهای اروپایی که به ایالات متحده اجازه استفاده از پایگاههای نظامی خود را دادهاند، در تصمیم خود تجدیدنظر کنند.
اوایل این ماه، بریتانیا با درخواست ایالات متحده برای اجازه دادن به نیروهای آمریکایی برای استفاده از پایگاههای نظامی خود برای عملیات علیه سایتهای موشکی ایران موافقت کرد. در همین حال، به گزارش رویترز، رومانی به هواپیماهای سوختگیری ایالات متحده و همچنین تجهیزات نظارتی و ماهوارهای ایالات متحده اجازه داده است که در پایگاههای خود باشند.
پارسی گفت: «این امر پایگاههای اروپایی خاصی را در برد آنها قرار میدهد.» او افزود: «نمیدانم که آیا این امر باعث تجدیدنظر در طرف اروپایی خواهد شد یا خیر، اما قطعاً خطر را برای آنها افزایش میدهد.»
سلاحهایی که تازه رو میشوند؟
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بارها، از جمله در اولین اظهارات خود پس از حمله آمریکا به ایران در اواخر ماه گذشته، ادعا کرده است که تهران در حال ساخت موشکهایی است که «میتوانند به زودی به خاک آمریکا برسند».
با این حال، یک ارزیابی طبقهبندی نشده از آژانس اطلاعات دفاعی از سال ۲۰۲۵ میگوید که ایران میتواند تا سال ۲۰۳۵ یک موشک بالستیک قارهپیما «از نظر نظامی قابل اجرا» را توسعه دهد «اگر تهران تصمیم به دنبال کردن این قابلیت بگیرد». منابع آگاه همچنین اواخر ماه گذشته به سیانان گفتند که هیچ اطلاعاتی مبنی بر اینکه ایران در حال حاضر برنامه موشک بالستیک قارهپیما را برای حمله به ایالات متحده دنبال میکند، وجود ندارد.
پارسی گفت که حمله ناموفق به دیهگو گارسیا «علامت سوال ایجاد میکند که آیا (ایران) ممکن است انواع دیگری از سلاحها را نیز داشته باشد که ما باور نداشتیم که آنها دارند و ممکن است از آنها استفاده کنند.»
به گفته مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، ایران چندین موشک با برد ۲۰۰۰ کیلومتر، از جمله سلاحهای سجیل و خرمشهر، به همراه موشک کروز دوربرد سومار دارد که برد آن تا ۳۰۰۰ کیلومتر است.
به گفته سم لیر، پژوهشگر مرکز مطالعات منع گسترش سلاحهای هستهای جیمز مارتین: «موشکهای فضایی ایران، از جمله موشک قائم-۱۰۰، که سوخت جامد دارد، اگر به صورت بالستیک و نه به عنوان یک موشک فضایی استفاده شوند، میتوانند به وضوح به بردهای طولانیتری نسبت به نیروی موشکی منطقهای خود برسند».
او افزود: «اغلب فراموش میشود که پرتاب فضایی اساساً همان فناوری موشکهای بالستیک است. شاید هم این بار شاهد پرتاب یک خرمشهر با بار بسیار کوچک بودیم، ولی آنقدر کوچک که هیچ کاری نمیتواند انجام دهد.»
در همین حال، پارسی این سوال را مطرح کرد که آیا ایران «اطلاعات هدفگیری» و دقت موشکی برای حمله موفقیتآمیز به اهداف دورتر را دارد یا خیر. پارسی گفت: «بخشهای بزرگی از آن منطقه، نه خود دیهگو گارسیا، وجود دارد که ایرانیها توانایی تولید اطلاعات هدفگیری خود را ندارند، زیرا اساساً از طریق ماهوارههای خود و غیره به آنجا چشم ندارند. بنابراین، این اطلاعات به احتمال زیاد از روسها و چینیها میآید و این یکی دیگر از عناصر این جنگ است که ظاهراً دولت از آن غافلگیر شده است.»
سیانان اوایل این ماه ادعا کرده که به گفته چندین فرد آشنا با گزارشهای اطلاعاتی آمریکا در این مورد، روسیه اطلاعاتی در مورد مکانها و تحرکات نیروها، کشتیها و هواپیماهای آمریکایی در اختیار ایران قرار میدهد.
