به گزارش اکوایران، با وجود درگیری شدید پس از چهل روز جنگ و به رغم ادعاهای مقامات امریکایی، به نظر میرسد توانایی موشکی ایران تا حد قابل توجهی حفظ شده است.
روایت آمریکایی از توانمندیهای موشکی ایران
به نوشته وال استریت ژورنال، به گفته مقامات آمریکایی آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحد، ایران همچنان هزاران موشک بالستیک در زرادخانه خود دارد که میتواند با بازیابی پرتابگرها از انبارهای زیرزمینی از آنها استفاده کند. این ارزیابیها در حالی مطرح میشود که ایالات متحد در تلاش است تا آتشبسی را تثبیت کند که بهتمامی تنگه هرمز را بازگشایی کند و همچنین نیروهای آمریکایی و کشورهای منطقه را از حملات بیشتر مصون نگاه دارد. برخی مقامات آمریکایی گفتهاند نگراناند که مبادا ایران از وقفه در درگیری برای بازسازی بخشی از زرادخانه موشکی خود استفاده کند.
مقامات آمریکایی ادعا کردهاند که بیش از نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران نابود، آسیبدیده یا در زیر زمین محبوس شدهاند، اما بسیاری از پرتابگرهای باقیمانده قابل تعمیر هستند یا میتوان آنها را از مجتمعهای زیرزمینی بیرون کشید. به ادعای مقامات آمریکایی و اسرائیلی، موجودی موشکی ایران نیز در این درگیری کموبیش به نصف کاهش یافته است، اما این کشور همچنان هزاران موشک بالستیک کوتاهبرد و میانبرد در اختیار دارد که میتوان آنها را از مخفیگاهها یا شهرهای زیرزمینی بیرون آورد.
مقامات آمریکایی میگویند که ایران اکنون کمتر از ۵۰ درصد پهپادهای تهاجمی یکطرفهای را که در آغاز جنگ داشت در اختیار دارد، زیرا بسیاری از آنها را در جریان درگیری مصرف کرده و آمریکا و اسرائیل سایتهای تولید تسلیحات آن را نیز هدف قرار دادهاند. بااینهمه، مقامات آمریکایی میگویند که ایران میتواند سامانههای مشابهی را برای استفاده در میدان نبرد از روسیه به دست آورد. به گفته مقامات آمریکایی، ایران همچنین هنوز مقدار محدودی موشک کروز در اختیار دارد که در صورت شکست مذاکرات میتواند برای هدف قرار دادن کشتیها در خلیج فارس یا نیروهای آمریکایی که ممکن است برای تصرف یک جزیره اقدام کنند، استفاده شود.
رقیبی بسیار نیرومندتر از بیشتر ارتشهای خاورمیانه
به گفته کنت پولاک، تحلیلگر پیشین سیا و معاون سیاستگذاری در مؤسسه خاورمیانه: «ایرانیها توانایی قابلتوجهی در نوآوری و بازسازی سریع نیروهای خود نشان دادهاند. آنها رقیبی بسیار نیرومندتر از بیشتر ارتشهای خاورمیانه هستند».
تحلیلگران آمریکایی با توجه به تلاش گسترده آمریکا و اسرائیل برای هدف قرار دادن صنعت دفاعی ایران، پیشبینی نمیکنند که ارتش ایران بهزودی به سطح شمار موشکها و پهپادهایی که پیش از جنگ داشت، بازگردد؛ اما ایران نشان داده که بازیگری مقاوم است و برخی تحلیلگران دولتی آمریکا پیشبینی میکنند که همچنان بتواند بخشی از پرتابگرهای موشکی بالستیک خود را به کار گیرد.
به گفته جان آلترمن از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی: «یکی از نتایج مهم این است که ایران، با کسری کوچک از توان پیشین خود، همچنان میتواند بازیگر اصلی در کنترل صلح و امنیت در خلیج فارس باشد. آنها این مزیت بزرگ را دارند که هر روزی که نمیبازند، میبرند و هر روزی که ما نمیبریم، میبازیم.»
سلاحهای چینی در راه ایران؟
در همین شرایط، سیانان بر اساس سه منبع آگاه از ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی، مدعی شده اطلاعات آمریکا نشان میدهند چین در حال آمادهسازی برای تحویل سامانههای تازه پدافند هوایی به ایران طی چند هفته آینده است. این اطلاعات همچنین نشان میدهند که ایران ممکن است از آتشبس بهعنوان فرصتی برای بازسازی برخی از سامانههای تسلیحاتی خود با کمک شرکای خارجی کلیدی استفاده کند.
دو نفر از منابع به سی.اِن.اِن. گفتند نشانههایی دال بر این وجود دارند که پکن در حال تلاش برای انتقال این محمولهها از راه کشورهای ثالث است، تا منشأ واقعی آنها را پنهان کند. به گفته منابع، سامانههایی که چین در حال آمادهسازی برای انتقال آنهاست، موشکهای سامانه پدافند هوایی همراه (MANPADS) هستند؛ سامانههایی که در طول جنگ پنجهفتهای ایران و آمریکا تهدیدی نامتقارن برای هواپیماهای نظامی آمریکا در ارتفاع پایین ایجاد کردند و در صورت فروپاشی آتشبس میتوانند دوباره چنین تهدیدی را ایجاد کنند.
انکار سفیر چین در واشینگتن
با این حال، سخنگوی سفارت چین در واشینگتن گفت: «چین هرگز به هیچیک از طرفهای درگیر در این مناقشه سلاحی ارائه نکرده است؛ اطلاعات مورد نظر نادرست است.» او افزود: «چین بهعنوان یک کشور بزرگِ مسئول، همواره به تعهدات بینالمللی خود پایبند بوده است. ما از طرف آمریکایی میخواهیم از طرح اتهامات بیاساس، ایجاد ارتباطات مغرضانه و دامن زدن به جنجالسازی خودداری کند؛ و امیدواریم طرفهای مرتبط اقدامات بیشتری برای کاهش تنشها انجام دهند». هفته گذشته، سخنگوی سفارت به سی.ان.ان. گفته بود که از زمان آغاز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران، پکن «در تلاش بوده تا به برقراری آتشبس و پایان دادن به درگیری کمک کند.»
ترامپ در یک کنفرانس خبری در روز دوشنبه اشاره کرد که جنگنده اف-۱۵ که هفته گذشته بر فراز ایران سرنگون شد، با یک «موشک شانهپرتاب دستی، یک موشک حرارتیاب» هدف قرار گرفته است. ایران نیز اعلام کرد که از یک سامانه تازه پدافند هوایی برای هدف قرار دادن این جنگنده استفاده کرده است، بدون آنکه جزئیات بیشتری ارائه دهد. مشخص نیست که آیا این سامانه ساخت چین بوده است یا نه.
اگر راست باشد، به چه معناست؟
ارسال سامانه پدافند هوایی همراه MANPADS به ایران نشاندهنده تشدید حمایت چین از این کشور از زمان آغاز کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در فوریه خواهد بود. به گفته منابع، شرکتهای چینی همچنان فناوریهای دوگانه تحریمشده را به ایران میفروشند که به این کشور امکان میدهد به ساخت تسلیحات ادامه دهد و سامانههای ناوبری خود را بهبود بخشد؛ اما انتقال مستقیم سامانههای تسلیحاتی توسط دولت چین نمایانگر سطح تازهای از کمک خواهد داد.
یکی از منابع آگاه از این اطلاعات گفت که چین هیچ ارزش راهبردی واقعی در ورود آشکار به این درگیری و تلاش برای دفاع از ایران در برابر آمریکا و اسرائیل نمیبیند؛ چرا که میداند چنین اقدامی قابل پیروزی نخواهد بود. در عوض، پکن تلاش میکند خود را بهعنوان دوستی پایدار برای ایران که به نفت آن وابستگی زیادی دارد، نشان دهد؛ درحالیکه ظاهراً بیطرف باقی میماند، تا پس از پایان جنگ بتواند انکارپذیری خود را نگاه دارد.
منابع میگویند که چینیها همچنین میتوانند استدلال کنند که سامانههای پدافند هوایی ماهیتی دفاعی دارند نه تهاجمی و بدین ترتیب حمایت خود را از حمایت روسیه متمایز جلوه دهند. طبق گزارش سی.ان.ان.، مسکو در طول جنگ از راه بهاشتراکگذاری اطلاعاتی که به ایران کمک کرده بهطور پیشدستانه نیروها و داراییهای آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار دهد، از ایران حمایت کرده است. ایران از دیرباز روابط نظامی و اقتصادی تثبیتشدهای با هر دو کشور چین و روسیه داشته است. ایران همچنین در جنگ اوکراین با ارائه پهپادهای شاهد بهطور گسترده به روسیه کمک کرده و بخش عمده نفت تحریمشده خود را نیز به چین میفروشد.
