به گزارش اکوایران، نشست وزرای خارجه بریکس روز پنجشنبه در دهلی نو، پایتخت هند، آغاز شد و جنگ ایران بر این رویداد دو روزه که همزمان با سفر رسمی دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، به چین برگزار میشود، سایه انداخته است.
در برابر غرب
به نوشته الجزیره، این نشست قبل از هجدهمین اجلاس بریکس که دهلی نو در ماه سپتامبر میزبان آن خواهد بود، برگزار میشود.
بریکس گروهی از اقتصادهای نوظهور بزرگ است که به دنبال هماهنگی سیاستهای امنیتی و اقتصادی برای تقویت خواستههای کشورهای جنوب جهان در سازمانهای بینالمللی و در مورد مسائلی است که غرب به طور سنتی از نظر اقتصادی و سیاسی بر آنها تسلط داشته است. بریکس مخفف برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است. این سازمان در شکل اولیه خود، زمانی که وزرای امور خارجه در سال ۲۰۰۶ شروع به ملاقات کردند و اولین اجلاس خود را در سال ۲۰۰۹ برگزار کرد، بریک نامیده میشد - برزیل، روسیه، هند و چین - و با پیوستن آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۰، به بریکس تبدیل شد.
اعضای بریکس/ طرح از الجزیره
در سال ۲۰۲۳، بریکس پس از درخواست عضویت مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، از این کشورها دعوت کرد. به جز عربستان سعودی، سایر این کشورها به بریکس پیوستهاند. دعوتی نیز از آرژانتین به عمل آمد، اما به دلیل وعده تقویت روابط با غرب توسط خاویر میلی، رئیس جمهور منتخب در دسامبر ۲۰۲۳، رد شد. اندونزی هم در ژانویه ۲۰۲۵، پس از تأیید عضویتش در اجلاس ۲۰۲۳ در ژوهانسبورگ، به این گروه پیوست.
این گروه اولویتها را تعیین میکند و در یک اجلاس سالانه که اعضا به نوبت میزبان آن هستند، بحثهایی را برگزار میکند. سال گذشته، برزیل میزبان جلسه بریکس بود و در سال ۲۰۲۴، روسیه میزبان جلسه سالانه بود. امسال نوبت هند است که میزبان باشد.
جلسه این هفته در دهلی نو، وزرای خارجه کشورهای عضو بریکس را گرد هم میآورد که انتظار میرود در مورد همکاریهای اقتصادی بحث و مواضع خود را در مورد مسائل کلیدی جهانی هماهنگ کنند.
سایه جنگ و آتش اختلافات
وزارت امور خارجه هند روز سهشنبه اعلام کرد که جلسه وزرای خارجه بریکس که برای آمادهسازی هجدهمین اجلاس بریکس در ماه سپتامبر برگزار میشود، در روزهای پنجشنبه، ۱۴ مه و جمعه، ۱۵ مه در دهلی نو برگزار میشود. به گفته وزارت امور خارجه هند، موضوع این جلسه «ایجاد تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» است. این وزارتخانه افزود که این جلسه بر «مراقبتهای بهداشتی مردممحور و جامع، با تأکید بر همکاری در مورد چالشهای مبرم بهداشتی، از جمله بیماریهای واگیردار و غیرواگیردار» تمرکز خواهد داشت.
با این حال، ناظران میگویند که جنگ جاری علیه ایران احتمالاً موضوع اصلی خواهد بود و بحثها دستور کار اجلاس سالانه بریکس در ماه سپتامبر را تعیین خواهد کرد. به گفته رافائل لوس، یکی از اعضای سیاستگذاری در شورای روابط خارجی اروپا: «جنگ ایران بر اجلاس بریکس و دیدار ترامپ و شی سایه خواهد انداخت».
اکوایران: مقامات ایرانی اخیرا در پیامهای خود به طور فزایندهای امارات متحده عربی را هدف قرار دادهاند و در صورت از سرگیری حملات ایالات متحده و اسرائیل، نسبت به حملات شدیدتر علیه این کشور هشدار دادهاند.
در ماه آوریل امسال، هند میزبان نشست معاونان وزیر امور خارجه و فرستادگان ویژه بریکس برای خاورمیانه و شمال آفریقا در دهلی نو بود. این نشست پس از اختلاف نظر ایران و امارات متحده عربی بر سر چگونگی واکنش به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بدون بیانیه مشترک پایان یافت، چرا که امارات متحده عربی نیز خود را قربانی حملات ایران میدانست. از آن زمان، تنشها بین ایران و امارات متحده عربی افزایش یافته است و پیامهای جنگی تهران به طور فزایندهای امارات متحده عربی را هدف قرار میدهد.
جنگ غزه نیز یکی دیگر از نقاط تنش در درون این بلوک است. در نشست ماه آوریل، هند - که اخیراً متحد اسرائیل شده بود - تلاش کرد تا انتقادات از اقدامات اسرائیل در غزه را تعدیل کند، که منجر به شکست در دستیابی به اجماع در این زمینه در درون این بلوک شد. به گفته مایکل دانفورد، استاد بازنشسته دانشکده مطالعات جهانی دانشگاه ساسکس: «نشست هند در زمان دشواری برگزار میشود که انسجام کشورهای عضو بریکس به دلیل روابط نزدیکتر هند با ایالات متحده و اسرائیل و درگیری در غرب آسیا بین ایران و امارات با چالشهایی روبرو است».
دیدار همزمان ترامپ با شی
ترامپ عصر چهارشنبه وارد چین شد و پس از استقبال تشریفاتی، مستقیماً به هتل خود رفت. روز پنجشنبه، او مذاکرات دوجانبهای با رئیس جمهور چین داشت و همچنین روز جمعه برای صرف ناهار کاری به رئیس جمهور چین، شی جین پینگ، ملحق خواهد شد و سپس به ایالات متحده بازخواهد گشت.
استقبال شی جینپینگ از دونالد ترامپ در پکن در روز پنجشنبه/ عکس از خبرگزاری آسوشیتدپرس
به گفته دانفورد: «یکی از پیامدهای همزمانی سفر ترامپ به چین با اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو بریکس در هند این است که وانگ یی در این نشست شرکت نخواهد کرد و چین توسط سفیر هند خود، شو فیهونگ، نمایندگی میشود». رافائل لاس، از شورای روابط خارجی اروپا، پیشبینی کرد که ترامپ احتمالاً سعی خواهد کرد شی جینپینگ را متقاعد کند که به ایران فشار بیاورد تا خواستههای ایالات متحده برای پایان دادن به بنبست دریایی در خلیج فارس و باز کردن تنگه هرمز را بپذیرد. او گفت که در گذشته، چین از درگیر شدن در تلاشهای طولانی مدت مدیریت مناقشات بینالمللی اجتناب میکرد و در عوض تلاش میکرد تا در مراحل نهایی، مانند توافق عادیسازی روابط ایران و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۳، برای عقد قراردادها "وارد عمل" شود. لاس گفت: "اما اگر ارزش مناسبی داشته باشد، و با توجه به کوتاهمدتگرایی و بیتوجهی ترامپ به متحدان سنتی ایالات متحده، میتوان شی جینپینگ را متقاعد کرد که موضع صریحتری در قبال ایران اتخاذ کند. تایوان ممکن است در نهایت متحمل بار سنگین این بحران شود."
جلسه وزرای امور خارجه همچنین در بحبوحه بحران انرژی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز در طول جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران برگزار میشود. از اوایل ماه مارس، حمل و نقل از طریق تنگه هرمز به شدت محدود شده است. این آبراهه تولیدکنندگان نفت خلیج فارس را به اقیانوس آزاد متصل میکند و تا قبل از جنگ 20 درصد از نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از طریق آن حمل میشد.
