اکوایران: هدف ایران این است که هزینه ادامه دادن درگیری برای آمریکا را افزایش دهد، به این امید که ترامپ بار دیگر از تهدیدهای خود برای تشدید جنگ عقب‌نشینی کند و توافقی را مورد مذاکره مجدد قرار دهد که کنترل تنگه هرمز را در اختیار تهران باقی بگذارد.

به گزارش اکوایران، تحلیلگران نظامی گفتند حمله روز جمعه به پایگاه هوایی موفق‌السلطی که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی منجر شد، احتمالاً با استفاده از مؤثرترین موشک‌های تهران، از جمله سامانه موشکی میان‌برد خیبرشکن، انجام شده است.

وقتی پدافند «بیش از یک بار» ناکام می‌ماند 

به گزارش سی‌بی‌اس نیوز، ایران در حال عبور از پدافند آمریکا برای کشتن و زخمی کردن سربازان آمریکایی است؛ مسئله فقط این نیست که «یکی از موشک‌ها عبور کرده است.» وقتی یک موشک ایرانی به هدف مورد نظر خود اصابت می‌کند، به این دلیل است که سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا یا نتوانسته‌اند آن را رهگیری کنند، یا اصلاً نتوانسته‌اند ورود آن را از ابتدا شناسایی کنند.

وقتی این اتفاق بیش از یک بار رخ می‌دهد، همان‌طور که طی هفته گذشته در اردن رخ داده است، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً «عبور یک موشک از پدافند» دانست. این یک مشکل برای آمریکاست. در واقع، مهمات هدایت‌شونده دقیق ایران به‌نوعی توانسته بودند از سامانه‌های دفاع موشکی اردن و آمریکا عبور کنند و به اهداف خود برسند. این اتفاق دو بار افتاد؛ و حملات همچنان ادامه دارند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز سه‌شنبه در کاخ سفید گفت که در این پایگاه در اردن «اپراتورهای دیگری» حضور داشته‌اند که «اجازه دادند چیزی عبور کند.» ترامپ گفت: «ما بهترین تجهیزات جهان را داریم، می‌دانید، ما تقریباً جلوی همه‌چیز را گرفته‌ایم. اما وقتی به افراد دیگری اجازه می‌دهید کار شما را با ایالات متحده انجام دهند، ما اجازه می‌دهیم افراد دیگری این کار را انجام دهند و گاهی اوقات نتیجه چندان خوب از آب درنمی‌آید». ترامپ اطلاعات بیشتری درباره اینکه منظورش از «اپراتورهای دیگر» چه کسانی بوده یا آنها چه نقشی در حفاظت از نیروهای آمریکایی در اردن داشته‌اند، ارائه نکرد.

ارتقاء توانایی موشکی ایران

یکی از تحلیلگران باسابقه نظامی منطقه به سی‌بی‌اس نیوز گفت بخشی از دلیل افزایش تلفات آمریکایی‌ها این است که تهران سطح توانایی‌های خود را ارتقا داده است.  ژنرال ستوان قاصد محمود، مقام نظامی اردنی که پیش از بازنشستگی معاون رئیس ستاد نیروهای مسلح کشورش بود، گفت: «ایرانی‌ها فناوری موشکی پیشرفته‌ای دارند. آنها در حال توسعه روش‌ها و ظرفیت‌هایی برای افزایش برد خود هستند و با استفاده همزمان از پهپادها تلاش می‌کنند سامانه‌های راداری دفاعی را تحت فشار قرار دهند.»

آمریکا اردن

دیدار ژنرال مک‌کنزی با رهبری مرکز برنامه‌ریزی عملیات مشترک/J5 (JOPC) نیروهای مسلح اردن، در مرکز آموزش مشترک اردن/عکس از ارتش آمریکا

محمود که سال‌ها توانایی‌های نظامی ایران را مطالعه کرده است، به سی‌بی‌اس نیوز گفت: «ایرانی‌ها از موشک‌های ساده برای منحرف کردن توجه رادار استفاده می‌کنند. سپس موشک‌های باکیفیت‌تر را شلیک می‌کنند که در ۳۰ یا ۴۰ کیلومتر پایانی مسیر خود، هدف نهایی‌شان را تغییر می‌دهند». او گفت این تغییر در مسیر حرکت، رهگیری موشک‌ها را دشوارتر می‌کند.

پایگاه‌های آمریکا در این کویت و بحرین، مجتمع‌هایی به‌شدت مستحکم و به‌شدت محافظت‌شده هستند؛ برای مثال، بحرین میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا است، درحالی‌که کویت میزبان حدود ۱۳ هزار نیروی آمریکایی در بیش از شش پایگاه است. بااین‌حال، حتی در بحرین نیز برخی تسلیحات ایرانی توانسته‌اند از پدافند عبور کنند؛ از جمله حملاتی که در اوایل سال جاری یک تأسیسات راداری را منهدم کردند.

در مقابل، دولت اردن نسبت به حتی تأیید حضور نیروهای آمریکایی در این کشور حساس است. ایمن صفدی، وزیر امور خارجه اردن، تأکید کرده است که نیروهای آمریکایی هیچ پایگاه دائمی‌ای در این کشور ندارند و بارها گفته  است که آنها در چارچوب توافق‌های مشترک فعالیت می‌کنند. این موضوع می‌تواند نشان دهد که پایگاه‌هایی که نیروهای آمریکایی در اردن در آنها فعالیت دارند، فاقد همان سطح از پدافند قدرتمندی هستند که در پایگاه‌های دائمی آمریکا در کویت و بحرین مورد استفاده قرار می‌گیرد. دو سرباز آمریکایی که در حمله به پایگاه هوایی اردن کشته شدند، هر دو در فرماندهی دفاع هوایی و موشکی ارتش خدمت می‌کردند؛ یعنی در واحدهایی که مسئول سامانه‌های دفاع هوایی هستند.

دهانه‌هایی که دوباره بازگشایی شدند

در همین رابطه  وال‌استریت ژورنال هم می‌نویسد، به گفته تحلیلگران، سامانه موشکی میان‌برد خیبرشکن و سامانه‌های دیگر که در تأسیسات زیرزمینی عظیمی نگهداری می‌شوند که آمریکا و اسرائیل طی هفته‌های مارس و آوریل، هفته‌ها آنها را هدف حملات شدید قرار دادند. تحلیلگران گفتند ایران از آن زمان دهانه‌های این تأسیسات را دوباره باز کرده و شلیک موشک از برخی از این پایگاه‌ها را از سر گرفته است.

موشک

مردم در کنار یک موشک ایرانی که در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی قامشلی، سوریه، در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران سقوط کرده است، ایستاده‌اند/عکس از خبرگزاری رویترز

این موضوع چالش همچنان پابرجایی را که آمریکا با آن مواجه است، برجسته کرد: بیش از یک هفته پس از ازسرگیری حملات هوایی علیه ایران، آمریکا نتوانسته است توانایی تهران برای انجام حملات متقابل را مهار کند. سنتکام اعلام کرد نیروهای آمریکایی شامگاه سه‌شنبه اهداف نظامی در ایران را هدف قرار دادند و این حملات یازدهمین شب متوالی حملات بود.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در ماه آوریل به خبرنگاران گفت برنامه موشکی ایران «عملاً نابود شده است» و پرتابگرها و موشک‌های آن «تخلیه و منهدم شده و تقریباً به‌طور کامل ناکارآمد شده‌اند.» ترامپ ماه گذشته گفت تنها ۲۱ درصد از ذخایر موشکی ایران پیش از جنگ باقی مانده است، هرچند اذعان کرد که این میزان «هنوز زیاد است». سناتور جان اوسوف، دموکرات از ایالت جورجیا، روز سه‌شنبه در جریان جلسه استماع کمیته تخصیص بودجه، هگست را به‌شدت درباره اظهارات او در ماه آوریل مورد پرسش قرار داد؛ اظهاراتی که در آنها گفته شده بود آمریکا به اهداف خود در جنگ، از جمله «نابود کردن تهدید موشکی ایران،» دست یافته است. هگست در پاسخ گفت: «ما هرگز انتظار نداشتیم که آنها توانایی شلیک کردن را به‌طور کامل از دست بدهند. مسئله این است که آنها در چه مقیاسی می‌توانند در برابر حریفی مانند ایالات متحده آمریکا اقدام کنند.»

نقش تیم‌های مهندسی رزمی در بازسازی سریع

تام کاراکو، کارشناس موشکی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، گفت حملات مداوم، دشواری دفاع در برابر حملات موشکی را برجسته می‌کند که سال‌ها صرف مطالعه ارتش آمریکا کرده است. او گفت: «ایرانی‌ها با مشاهده دهه‌ها نحوه جنگیدن آمریکا، زیرساختی کلی ایجاد کرده‌اند که برای دوام آوردن در برابر جنگ با آمریکا طراحی شده است.»

موشک

در یازدهم ماه گذشته، مردی در خیابانی در تهران، ایران، از کنار یک ماکت از یک موشک ایرانی عبور می‌کند/عکس از رویترز-یونهاپ

اینکه موشک‌ها توانسته‌اند از پدافند هوایی آمریکا عبور کنند، نشان‌دهنده چالش‌های موجود در حفاظت از حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه است؛ این در حالی است که ایران در هر موج حمله، موشک‌های کمتری نسبت به اوایل جنگ شلیک می‌کند.

به گفته ران کوخاو، فرمانده پیشین نیروهای دفاع هوایی و موشکی اسرائیل، احتمالاً موشک‌های بیشتری از پدافند عبور می‌کنند، زیرا رادارها و دیگر سامانه‌های دفاع هوایی در اثر حملات ایران در اوایل جنگ آسیب دیده‌اند. او گفت: «رادارهای آنها در معرض حمله قرار دارند؛ زیرساخت‌های آنها در معرض حمله قرار دارند.» او خاطرنشان کرد که رادارها و سامانه‌های پدافند هوایی در اردن و کشورهای حاشیه خلیج فارس در مرحله نخست جنگ هدف قرار گرفته‌اند.

ایران از آتش‌بس برای بازسازی «شهرهای موشکی» استفاده کرده است. یکی از حملات در روزهای ابتدایی جنگ، ضربه سنگینی به یک پایگاه موشکی ایران در شمال شهر کرمانشاه وارد کرد. چندین ساختمان به تلی از آوار تبدیل شدند و مهمات، در محل‌هایی که پیش‌تر جاده‌های دسترسی به تونل‌های حفرشده در اعماق کوه قرار داشتند، گودال‌های بزرگی ایجاد کردند. تا هفته اول ژوئن، نیروهای کار دو جاده را تعمیر کرده بودند و این امر به کامیون‌هایی که در تصاویر ماهواره‌ای دیده می‌شدند، امکان داد خاک و آوار را پاک کنند و برای بازگشایی دوباره ورودی‌های فروریخته تونل‌ها تلاش کنند.

جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در کینگز کالج لندن و تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا که بر ارتش ایران تمرکز دارد، گفت: «آنها می‌توانند ورودی تونل‌ها را هدف قرار دهند، اما همان‌طور که دیده‌ایم، ایرانی‌ها می‌توانند با استفاده از تیم‌های مهندسی خود، این ورودی‌ها را نسبتاً سریع بازسازی کنند و دوباره به عملیات بازگردند.»

نیکول گرایفسکی، کارشناس راهبرد ایران در دانشگاه ساینس‌پو در پاریس، گفت موشک‌هایی که به سمت اردن شلیک شدند احتمالاً از پایگاهی در نزدیکی شهر تبریز یا دیگر پایگاه‌های غرب ایران که فعالیت خود را از سر گرفته‌اند، شلیک شده‌اند. او گفت: «این بدان معناست که ایران توانسته است ذخایر موشکی خود را دوباره تأمین کند یا شاید برخی از موشک‌هایی را که در پایگاه‌ها قرار داشتند، از زیر آوار بیرون آورده باشد و به‌وضوح هنوز تعدادی از موشک‌های مؤثرتر خود را در اختیار دارد.»