به گزارش اکوایران، پیشامد پرواز فلای‌دوبی در آستانه انتخابات اسرائیل، فرصتی را برای نتانیاهو فراهم آورده تا موقعیت انتخاباتی خود را تقویت کند.
گزارش یک اتهام
به گزارش آسوشیتدپرس، رهبران بریتانیا و ایالات متحده بدون ارائه شواهدی ادعا کرده‌اند که ایران در دو حادثه امنیتی مهم هفته گذشته نقش داشته است: بازداشت افرادی در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت مدیریت آمریکا در انگلستان که در جنگ علیه ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ و حمله‌ای در کابین خلبان یک هواپیمای عازم اسرائیل.
اکوایران: برخی تحلیلگران معتقدند که اعزام نیروهای بیشتر به منطقه می‌تواند ترفند مذاکراتی واشنگتن در قبال ایران باشد.
هنوز هیچ ارتباط تأییدشده‌ای با جمهوری اسلامی پیدا نشده است. بریتانیا هیچ مدرکی را که ایران را به بازداشت‌های مربوط به اتهامات عملیات در نزدیکی پایگاه هوایی مرتبط کند، علنی نکرده است. همچنین یک مقام که اجازه صحبت با رسانه‌ها را نداشت، گفت در حال حاضر هیچ مدرکی درباره ارتباط ایران با حمله به کابین خلبان وجود ندارد.
تحقیقات هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند. اگر ارتباط ایران با بازداشت‌های بریتانیا تأیید شود، این مسئله بر راهبردی تأکید خواهد کرد که دولت ایران دهه‌هاست آن را دنبال می‌کند: استفاده از حملات کوچک‌تر و نسبتاً کم‌هزینه برای آزار دادن و مختل کردن دشمنان قدرتمندتر و اقتصادهای آنها، درحالی‌که میان متحدان این کشورها اصطکاک ایجاد می‌شود. این راهبرد در حال حاضر در تنگه هرمز به نمایش گذاشته شده است. اگر تأیید شود که ایران در هدف قرار دادن پرواز فلای‌دبی نقش داشته است، این امر نشان‌دهنده سطح خطرناک و جدیدی از این رویکرد خواهد بود.
جدال در منطقه خاکستری؟
ایران دخالت در بازداشت‌های روز یکشنبه در نزدیکی پایگاه هوایی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فیرفورد را رد کرده است؛ پایگاهی که از آن برای حملات بمب‌افکن‌های آمریکایی به ایران استفاده شده است. مقام‌های ایرانی سفیر بریتانیا را احضار کردند و از دولت بریتانیا خواستند توضیحی رسمی ارائه دهد.
یک بمب‌افکن بی-1 آماده برای پرواز می‌شود، درحالی‌که مأمور پلیسی در قسمت بازرسی پایگاه فیرفورد در خودروی خود نشسته است. تاریخ 29 سپتامبر 2026/عکس از آسوشیتدپرس
پلیس روز پنجشنبه یک شهروند ۲۵ ساله دوتابعیتی بریتانیایی-ایرانی را به گمان برنامه‌ریزی برای یک حمله تروریستی بازداشت کرد، درحالی‌که پنج مظنون دیگر با قرار وثیقه آزاد شدند. کارآگاهان گفتند مقدار مشخصی ماده آتش‌زا (بنزین) در ون‌هایی در نزدیکی پایگاه هوایی پیدا کرده‌اند، اما هیچ ماده منفجره‌ای پیدا نشده است. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، ادعا کرده که بریتانیا «نشانه‌های قوی» دارد که ایران در این حادثه نقش داشته است، اما جزئیاتی ارائه نکرد.
در مورد حمله به فلای‌دبی، ایران درباره اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر اینکه کمک‌خلبان ممکن است با ایران ارتباط داشته باشد، اظهارنظری نکرده است. وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا درباره وجود چنین ارتباطی گزارشی دریافت کرده، او گفت: «بر اساس چیزهایی که می‌شنوم، می‌گویم پاسخ بله است، اما همین حالا در حال بررسی آن هستیم.» او توضیح بیشتری نداد.
اما حتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته که برای اظهارنظر قطعی هنوز زود است. در شرایطی که دولت‌ها جزئیات مهمی مانند هویت مظنونان یا انگیزه‌های احتمالی را منتشر نمی‌کنند، جزئیاتی که در جریان تحقیقات فعال پلیس در بریتانیا معمولاً علنی نمی‌شوند، خطر آن وجود دارد که گمانه‌زنی جای خالی اطلاعات را پر کند.
آنتونیو جیوستوتزی، پژوهشگر ارشد مؤسسه خدمات سلطنتی متحد (RUSI)، یک اندیشکده دفاعی مستقر در لندن، گفت: «وقتی در چنین منطقه خاکستری‌ای قرار دارید که شواهد کافی وجود ندارد، تمایلی ایجاد می‌شود، به‌ویژه در میان سیاستمداران، رسانه‌ها و غیره که همه چیز را به ایران نسبت دهند؛ و بخش زیادی از این نسبت دادن‌ها درست است، اما لزوماً همه آنها درست نیست.» او گفت ایرانی‌ها انکار نمی‌کنند که در خارج از کشور سلول‌هایی دارند. جیوستوتزی گفت حوادثی مانند حادثه فیرفورد ظاهراً با الگویی از حملات مطابقت دارند که هدفشان اعمال فشار و ارسال این پیام به متحدان آمریکا است که «در این مورد ما کار خیلی وحشتناکی نکردیم، اما انجام دادن یک کار وحشتناک کار دشواری نخواهد بود.» بااین‌حال، او تردید دارد که ایران در حادثه فلای‌دبی نقش داشته باشد: «از نظر راهبردی، وارد کردن اسرائیل به این ماجرا در حال حاضر هیچ منفعتی برای ایران ندارد و فقط وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.»
الگوی روسی
ایران در جریان جنگ، برخی حملات مستقیم یا غیرمستقیم، از جمله حملات علیه ناوهای جنگی آمریکا، را پذیرفته است؛ اما نوع دخالتی که مقام‌ها در مورد حوادث فلای‌دبی و انگلستان مطرح کرده‌اند، غیرمستقیم‌تر است؛ موضوعی که تأیید آن را دشوارتر و انکارش را آسان‌تر می‌کند. این اتهامات یادآور نگرانی‌ها درباره اقدامات خرابکارانه در اروپا هستند که از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، به‌طور گسترده روسیه به حمایت از آنها متهم شده است. مسکو این اتهامات را رد کرده است.
یک هواپیمای فلای‌دوبی در تاریخ 30 سپتامبر 2026 در آسمان عربستان سعودی/عکس از آسوشیتدپرس
تهران نیز در گذشته با اتهامات مشابهی مواجه بوده است. متیو لویت از مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، که یک پایگاه داده درباره این حوادث را نگهداری می‌کند، سال گذشته ادعا کرد که در تلاش برای «کاهش خطر حملات تلافی‌جویانه علیه ایران، عوامل ایرانی به استخدام نیروهایی برای اجرای حملات به دستور تهران روی آورده‌اند.»
در یکی از موارد مهم، وزارت دادگستری آمریکا ادعا کرد که توانسته در نوامبر ۲۰۲۴ از یک توطئه ایرانی برای استخدام فردی به‌منظور ترور ترامپ پرده بردارد و فردی را متهم کرد که گفته بود پیش از انتخابات همان ماه، از سوی یک مقام دولتی مأمور انجام این کار شده است. دولت ایران این گزارش را رد کرد و آن را توطئه‌ای برای پیچیده‌تر کردن روابط خواند.
در اکتبر ۲۰۲۵، رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، MI5، ادعا کرد که این سازمان در یک سال گذشته بیش از ۲۰ توطئه «بالقوه مرگبار» مورد حمایت ایران را ردیابی کرده است. چندین مظنون در بریتانیا به دلیل حملات آتش‌سوزی علیه کنیسه‌ها و آمبولانس‌های یهودیان متهم شده‌اند. مقام‌ها می‌گویند این جرایم اغلب در ازای مبالغ اندکی پول انجام می‌شوند و افرادی که بازداشت شده‌اند ممکن است اطلاعات بسیار اندکی درباره ارتباط این اقدامات با ایران داشته باشند یا اصلاً از آن اطلاعی نداشته باشند. این مسئله نیز یادآور حملات مورد حمایت روسیه در اروپا بوده است.
حمله به فلای‌دبی و شکاف‌های امنیتی در روابط اسرائیل و امارات
از سوی دیگر بن کاسپیت، تحلیل‌گر مسائل منطقه‌ای، در المانیتور نوشت، مقام‌های اسرائیلی معتقدند حادثه فلای‌دبی می‌تواند روابط اسرائیل و امارات را تحت فشار قرار دهد، اما بعید است همکاری امنیتی بلندمدت دو کشور را تضعیف کند. تلاش برای ربودن یک پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل، آسیب‌پذیری‌هایی را در ترتیبات امنیتیِ زیربنای یکی از مهم‌ترین روابطی که در چارچوب توافق‌های ابراهیم شکل گرفته است آشکار کرده؛ هرچند مقام‌های اسرائیلی می‌گویند این حادثه بعید است در بلندمدت آسیب پایداری به روابط با امارات متحده عربی وارد کند.
عبدالله بن زاید بن سلطان آل نهیان، وزیر امور خارجه امارات؛ عبداللطیف بن راشد الزیانی، وزیر امور خارجه بحرین؛ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل؛ و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در مراسم امضای توافق‌های ابراهیم در کاخ سفید در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ در واشنگتن دی.سی. شرکت می‌کنند/عکس از گتی ایمجز
مقام‌های امنیتی اسرائیل به المانیتور گفتند که مشخص نبودن مقصر حادثه فلای‌دبی، همراه با درخواست میری رگو، وزیر حمل‌ونقل اسرائیل، برای توقف تمامی پروازها از امارات متحده عربی، می‌تواند در روزهای آینده بر همکاری امنیتی دوجانبه اسرائیل و امارات سایه بیندازد؛ بااین‌حال، این مقام‌ها معتقدند این حادثه در بلندمدت احتمالاً به توافق‌های ابراهیم در سال ۲۰۲۰ که بر اساس آن اسرائیل و امارات روابط دیپلماتیک برقرار کردند، آسیب نخواهد زد.
پروازهای فلای‌دبی به تل‌آویو روز پنجشنبه و در انتظار تحقیقات درباره حادثه روز چهارشنبه متوقف شدند؛ حادثه‌ای که در آن، بنا بر گزارش‌ها، کمک‌خلبان تلاش کرده بود هواپیما را در مسیر اسرائیل سرنگون کند. یک مقام ارشد اسرائیلی که به شرط ناشناس ماندن با المانیتور گفت: «در میان‌مدت و بلندمدت، همکاری امنیتی فقط بیشتر خواهد شد. خوشبختانه امارات تلاش نکرد این حادثه را پنهان کند. آنها مسئولیت آن را پذیرفتند و تحقیقاتی را آغاز کردند. امیدواریم به ما اجازه داده شود در این تحقیقات مشارکت کنیم تا دقیقاً بدانیم چه اتفاقی افتاده و بتوانیم شکافی را که امکان وقوع این حمله را فراهم کرده بود، برطرف کنیم.»
پیشامد فلای‌دوبی: تقویت انتخاباتی نتانیاهو
اگرچه این بحران روابط اسرائیل با امارات را با آزمون مواجه کرده است، اما به کارزار انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای انتخابات ۲۷ اکتبر کمک کرده است. تلاش کمک‌خلبان برای سرنگون کردن هواپیمای عازم تل‌آویو و کشتن ۱۷۴ سرنشین آن، که چند مسافر اسرائیلی در خنثی کردن این اقدام نقش داشتند، موجی از شور و هیجان را در اسرائیل ایجاد کرد؛ موجی که نتانیاهو به‌سرعت از آن بهره گرفت.
یک کارمند ستاد انتخاباتی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در نمایشگاه تل‌آویو در تل‌آویو در جریان یک رویداد انتخاباتی حزب لیکود، اقلام تبلیغاتی را مرتب می‌کند/عکس از گتی ایمجز
نتانیاهو شامگاه چهارشنبه به‌سرعت خود را به فرودگاه رساند تا از مسافران بازگشته استقبال کند و روز پنجشنبه از مسافرانی که در مداخله نقش داشتند دعوت کرد به دفتر او بیایند. او به آنها اعتبار داد که از وقوع فاجعه‌ای بزرگ در مقیاس حملات ۱۱ سپتامبر جلوگیری کرده‌اند. نتانیاهو توانست به مدت سه روز ارزشمند از کارزار انتخاباتی، دستور کار سیاسی را در دست بگیرد.
یک نظرسنجی که روز جمعه در روزنامه معاریو منتشر شد، نشان داد فاصله میان ائتلاف نتانیاهو و ائتلاف مخالف صهیونیست در حال کاهش است. حزب لیکود نتانیاهو از ۱۸ کرسی در هفته گذشته به ۱۹ کرسی رسید، درحالی‌که حزب «یشار» به رهبری گادی آیزنکوت از ۲۲ کرسی به ۲۱ کرسی کاهش یافت.
رسانه‌های اسرائیلی همچنین بر رفتار گرم مقام‌های سعودی با مسافران، هنگامی که پرواز فلای‌دبی سرانجام در فرودگاه تبوک فرود آمد، تمرکز کردند. اگرچه سعودی‌ها درخواست اسرائیل برای اجازه دادن به یک هواپیمای اسرائیلی جهت فرود و انتقال مسافران را رد کردند، مسافران حاضر در هواپیما از مهمان‌نوازی و مراقبت سعودی‌ها ستایش کردند.
یک منبع دیپلماتیک اسرائیلی گفت: «اسرائیل می‌خواست هواپیماهای نظامی به عربستان سعودی بفرستد تا مسافران را بازگردانند. این اقدام تصویری استثنایی و پیروزمندانه برای نتانیاهو ایجاد می‌کرد. سعودی‌ها به‌خوبی می‌دانند که نتانیاهو در میانه یک کارزار انتخاباتی است. آنها قصد نداشتند چنین هدیه‌ای به او بدهند.»
یک شکست اطلاعاتی دیگر برای اسرائیل
یک منبع ارشد اطلاعاتی اسرائیل که به شرط ناشناس ماندن با المانیتور صحبت کرد، گفت: «ما در حال بررسی آن هستیم. فرض می‌کنم به‌زودی پاسخ را خواهیم دانست. در حال حاضر هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که این حادثه در ایران یا از سوی هر مرکز دیگری که ما می‌شناسیم برنامه‌ریزی شده باشد.»
یک بوئینگ ۷۳۷ مکس شرکت فلای‌دبی در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳ در فرودگاه بین‌المللی دبی فرود می‌آید/عکس از خبرگزاری فرانسه
به گفته مقام‌های امنیتی اسرائیل، موساد هیچ هشداری درباره یک طرح برای ربودن هواپیما دریافت نکرده بود و شین‌بت، سرویس امنیت داخلی اسرائیل که مسئول ترتیبات امنیتی پروازهای عازم اسرائیل است، نیز هشداری دریافت نکرده بود.
آنها افزودند که در اصل، بخش امنیتی وزارت حمل‌ونقل مسئولیت اصلی شکست امنیتی‌ای را بر عهده داشت که اجازه داد یک خلبان عمانی برخلاف توافق هوانوردی میان اسرائیل و امارات متحده عربی، به اسرائیل پرواز کند. بر اساس این توافق، پروازها به اسرائیل تنها می‌توانند توسط خلبانانی از کشورهایی انجام شوند که اسرائیل با آنها روابط دیپلماتیک دارد.
منبع اطلاعاتی اسرائیلی گفت: «اسرائیل از روز چهارشنبه بر مشارکت در تحقیقات امارات تأکید کرده است، اما ما باید تحقیقات خودمان را نیز در داخل کشور انجام دهیم؛ در همه سطوح و با مشارکت تمامی نهادهای امنیتی‌مان.»
او برآورد کرد که همانند ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در جنوب اسرائیل، ممکن است برخی مقام‌های ارشد امنیتی مجبور شوند مسئولیت آنچه را رخ داده است بر عهده بگیرند. منبع دیپلماتیک اسرائیلی در پایان گفت: «در اسرائیل، ما معتقدیم حماس می‌خواست توافق‌های ابراهیم را تضعیف کند و مانع پیوستن عربستان سعودی به این توافق‌ها شود. وظیفه ما این است که روابط با امارات را حفظ کنیم و حتی آنها را تقویت کنیم.»
