به گزارش اکوایران، مقامات آگاه به باراک راوید، گزارش‌گر آکسیوس گفته‌اند بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، هفته گذشته درباره احتمال آغاز یک عملیات بزرگ جدید علیه ایران پیش از انتخابات اسرائیل و ایالات متحده گفتگو کردند. نتانیاهو در جریان این تماس ادعا کرده ایران در حال برداشتن گام‌های نگران‌کننده‌ای برای احیای برنامه هسته‌ای خود است. تماس این دو نفر درباره حمله احتمالی، پیش از آن انجام شد که ترامپ اعلام کند تا زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به ایران حمله نخواهد کرد.
ازسرگیری عملیات‌های رزمی بزرگ در ایران، مسئله جدید و پرتنشی را وارد فضای انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده (که یک هفته بعد برگزار می‌شود) خواهد کرد. با این حال، به گفته منابع آگاه، ارتش‌های اسرائیل و آمریکا همچنان در حالت آماده‌باش هستند و در حال تکمیل تدارکات خودند تا در صورت تغییر نظر ترامپ، آماده اقدام باشند.
بی‌بی دوباره وارد عمل می‌شود؟
یک مقام آمریکایی گفت: «به نظر می‌رسد بی‌بی می‌خواهد دوباره وارد عمل شود. او چند بار در این باره با رئیس‌جمهور ایالات متحده صحبت کرده و ترامپ گفته: خب، می‌دانی بی‌بی، برو و آماده شو. اما واقعاً هیچ تعهد قطعی‌ای وجود ندارد. عبارت برو و آماده شو ممکن است به معنای الان، بعدا و یا هرگز باشد».
اکوایران: مقامات ایرانی هشدار داده‌اند که اگر آمریکا حملات جدیدی را آغاز کند، جمهوری اسلامی با تشدید تنش‌ها در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهد داد.
نتانیاهو طی دو هفته گذشته چندین بار با ترامپ درباره بازگشت به عملیات‌های رزمی گسترده علیه ایران گفتگو کرده است. به گفته منابع آگاه، نتانیاهو و ترامپ درباره یک عملیات مشترک احتمالی میان آمریکا و اسرائیل که اهداف نظامی و هسته‌ای را هدف قرار دهد، صحبت کرده‌اند. نتانیاهو همچنین نگرانی خود را نسبت به اقداماتی ابراز کرد که به باور اسرائیل، ایران برای احیای بخش‌های مختلف برنامه هسته‌ای خود در پیش گرفته است. اسرائیل به‌ویژه نگران احتمال استفاده ایران از «کوه پیک‌اکس» (کو کلنگ گزلا) به عنوان سایتی برای غنی‌سازی اورانیوم است.
اعضای ارشد کابینه ترامپ در تاریخ ۲ اکتبر برای ساعاتی در کمپ دیوید گرد هم آمدند تا درباره گام‌های بعدی در جنگ و احتمال ازسرگیری حملات گفتگو کنند. یک مقام اسرائیلی گفته ترامپ در ابتدا متمایل به ازسرگیری حملات به نظر می‌رسید، اما سپس دچار تردید شد. یک مقام آمریکایی نیز اظهار داشت که ترامپ در خصوص این مسئله دچار نوسان و تردید بوده است.
یک منبع آگاه از این گفتگوها گفت که پیت هگست، وزیر دفاع، و فرماندهان ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، سرسخت‌ترین حامیان ازسرگیری حملات علیه ایران هستند. با این حال، اکثر مشاوران ترامپ ترجیح می‌دهند که فعلاً تحریم‌های اقتصادی و سایر اشکال فشار حفظ شود. به گفته یک مقام آمریکایی: «آن‌ها معتقدند که این فشار خفه‌کننده اقتصادی روزبه‌روز مؤثرتر واقع می‌شود؛ پس بیایید آن را ادامه دهیم.»
دوراهی ارتش تل‌آویو و نتیجه عکس در واشنگتن
حملات مجدد پیامدهای سیاسی عمده‌ای برای هر دو رهبر خواهد داشت. ازسرگیری جنگ می‌تواند تأثیر چشمگیری بر انتخابات اسرائیل بگذارد، زیرا ایران احتمالاً در اقدامی تلافی‌جویانه، صدها موشک بالستیک به سمت این کشور شلیک خواهد کرد. به گفته منبعی که در جریان این گفتگو قرار گرفته است، سپهبد ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، هفته گذشته با ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره احتمال ازسرگیری درگیری تمام‌عیار با ایران در سه هفته آینده گفتگو کرد.
عملیات عرشه پرواز ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد، ۲ مارس ۲۰۲۶/ عکس از گتی ایمجز
منابع مذکور اظهار داشتند که زمیر گفته آغاز مجدد جنگ در آن بازه زمانی می‌تواند منجر به تعویق انتخابات اسرائیل شود، چرا که ایران احتمالاً دست به اقدام تلافی‌جویانه خواهد زد. این موضوع برای زمیر یک دوراهی بزرگ است؛ زیرا حمله پیش از انتخابات ممکن است به عنوان یک ترفند سیاسی از سوی نتانیاهو تلقی شود که اعتماد عمومی به ارتش را — که عمدتاً نهادی غیرسیاسی محسوب می‌شود — تضعیف می‌کند.
نکته قابل‌توجه اینکه کاخ سفید از ملاحظات سیاسی داخلی نتانیاهو آگاه است. یکی از مقامات آمریکایی گفت: «بی‌بی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای [آمریکا]، انتخاباتی در پیش دارد. او معتقد است که نقطه قوتش، نخست‌وزیرِ دوران جنگ بودن است.» یک مقام اسرائیلی گفت که نتانیاهو در روزهای اخیر در جلسات با مقامات ارشد امنیتی و اطلاعاتی خود، مدعی شده است که ترامپ — و نه او — بحث احتمال حمله به ایران پیش از انتخابات را مطرح کرده است. بر اساس این روایت، ترامپ از نتانیاهو پرسیده بود که آیا اسرائیل در این اقدام مشارکت خواهد کرد یا خیر. ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات آمریکا می‌تواند نتیجه معکوسی برای ترامپ داشته باشد؛ چرا که درگیری‌های نامحبوب را به یاد رأی‌دهندگان می‌آورد و احتمالاً باعث افزایش قیمت بنزین می‌شود.
تاکتیک‌های تازه در تنگه
در این شرایط، دو مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که ایران در تلاش برای حفظ قیمت بالای نفت و تأثیرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، تاکتیک‌های جدیدی را برای هدف قرار دادن کشتی‌های در حال عبور از تنگه هرمز به کار گرفته است. به گفته یکی از این منابع، ایران حدود ۱۰ روز پیش استفاده از تاکتیک‌های تهاجمی متفاوتی را علیه شناورهایی که آن‌ها را ناقض محدودیت‌های خود می‌دانست، آغاز کرده که منجر به افزایش حملات به چنین کشتی‌هایی شده است.
این راهبرد شامل تغییر در نوع و همچنین سرعت حملات بود و یکی از اهداف آن، تأثیرگذاری بر نتیجه انتخابات آمریکا عنوان شده است. به گفته یکی از این منابع: «هدف، ناکام گذاشتن تلاش‌های ایالات متحده و متحدانش برای کاهش قیمت جهانی نفت است». این مقامات اظهار داشتند که تصمیم برای اتخاذ این راهبرد جدید در بالاترین سطوح رهبری ایران گرفته شده و هماهنگی کاملی در سراسر نظام حاکم بر کشور برای اجرای آن صورت گرفته است.
شناورها در تنگه هرمز، نزدیک ساحل بندرعباس، ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶/ عکس از ایسنا
به ادعای یک مقام نظامی آمریکا، ایران تاکتیک‌های خود را به شیوه‌ای قابل‌توجه تغییر داده و پس از آنکه آمریکا بخش عمده‌ای از توانمندی‌های راداری ایران را منهدم کرد، استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح در قایق‌های کوچک را برای شناسایی اهداف احتمالی، از جمله شناورهای نیروی دریایی آمریکا، آغاز کرد.
بر اساس داده‌های مستقل، در روزهای اخیر آمار حملات به کشتی‌های تجاری که همچنان از این تنگه عبور می‌کنند، به بالاترین سطح خود از زمان آغاز درگیری‌ها رسیده است. تحلیل داده‌های منابع امنیت دریایی و گزارش‌های ارائه‌شده به «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» (UKMTO) — نهادی وابسته به نیروی دریایی بریتانیا — نشان می‌دهد که طی ۴۸ ساعت گذشته، دست‌کم پنج حادثه (از جمله حملات پهپادی) برای نفتکشها و سایر کشتی‌های تجاری در محدوده هرمز رخ داده است. داده‌های «سازمان بین‌المللی دریانوردی» (IMO) — نهاد وابسته به سازمان ملل در امور کشتیرانی — حاکی از آن است که این وضعیت تقریباً با نرخ حملات در روزهای ۳ تا ۵ اکتبر برابری می‌کند و نشان‌دهنده تشدید دوباره تنش‌هاست. به گفته یک منبع امنیت دریایی: «شاهد افزایش آهنگ حملات هستیم که اقدامی عامدانه به نظر می‌رسد.»
حملات در گستره‌ای وسیع‌تر: این یک بازی شطرنج است!
به گفته مقامات، تهران در چارچوب راهبرد جدید خود، دامنه جغرافیایی عملیاتش را فراتر از تنگه هرمز و به سمت دریای عمان و آب‌های دورتر گسترش خواهد داد. تحلیل‌های منابع امنیت دریایی — مبتنی بر گزارش‌های ارائه‌شده به UKMTO و شرکت‌های امنیتی فعال در منطقه — نشان می‌دهد که این روند احتمالاً هم‌اکنون آغاز شده است. این تحلیل‌ها حاکی از آن است که در روزهای اخیر کشتی‌هایی در مناطقی فراتر از تنگه هرمز، از جمله آب‌های ساحلی قطر و امارات‌متحده‌عربی، هدف قرار گرفته است.
دیوارنگاره با موضوع جنگ در تهران، 12 اکتبر 2026/ عکس از خبرگزاری رویترز
به گفته یک مقام ایرانی، تهران اجازه نخواهد داد ترامپ پیش از انتخابات ماه نوامبر، قیمت نفت را کاهش دهد. این مقام گفت: «درست زمانی که آن‌ها تصور می‌کنند به نقطه کاهش قیمت‌ها نزدیک شده‌اند، ما آن‌ها را از آن نقطه دور خواهیم کرد. این یک بازی شطرنج است.چنین شناورهایی هیچ‌کجا، حتی خارج از تنگه هرمز، در امان نخواهند بود.»
مقامات ایرانی اعلام کردند که تهران به سمت وضعیتی پیش می‌رود که در آن هیچ شناوری که محدودیت‌های ایران را نقض کند، قادر به عبور از این تنگه نخواهد بود. یکی از این مقامات گفت: «به‌زودی شاهد بسته شدن کامل [تنگه] خواهیم بود».
فشار به عنوان یک راهبرد مذاکراتی؟
در این رابطه، المانیتور نوشت: با ازسرگیری حملات به نفتکشها، تهران امیدوار است که عبور از تنگه هرمز را برای واشنگتن پرهزینه سازد و از این اهرم برای تقویت فشارها علیه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آستانه انتخابات استفاده کند. این حملات در بحبوحه افزایش کلی حوادث دریایی رخ می‌دهد؛ حوادثی که موجب اختلال بیشتر در صادرات نفت از طریق این آبراه شده است.
تنش‌ها میان دو طرف رو به افزایش است. در تعطیلات آخر هفته، نیروهای آمریکایی یک کشتی تجاری به نام «اوشن مولیکا» را متوقف و غیرعملیاتی کردند؛ کشتی‌ای که به گفته واشنگتن، قصد داشت محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا را بشکند. نتیجه این وضعیت، رقابتی برای تعیین شرایط تردد کشتی‌ها در خلیج فارس بوده است. ایران از موقعیت جغرافیایی خود در مجاورت تنگه و توانایی‌اش در تهدید کشتیرانی بهره می‌برد و واشنگتن از قدرت دریایی خود برای محدود کردن تجارت دریایی ایران استفاده می‌کند. هیچ‌یک از طرفین برای تحمیل هزینه به طرف مقابل، نیازی به بستن کامل این آبراه ندارند.
اکوایران: از پایان ماه سپتامبر تاکنون، بیش از ۱۲ حمله به کشتی‌ها انجام شده است؛ حملاتی که حجم نفت عبوری از تنگه را کاهش داده و قیمت نفت خام را در سطحی بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه نگه داشته‌اند.
زمان‌بندی این تحولات این موضوع را مطرح می‌کند که تهران در تلاش است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر آمریکا، موقعیت چانه‌زنی خود را بهبود بخشد یا خیر. با این حال، انتخابات تنها یک اهرم فشار بالقوه است، نه دلیلی قطعی بر نیت ایران. تهران همچنین دلایلی برای حفظ بازدارندگی نظامی خود و مقاومت در برابر خواسته‌هایی دارد که آن‌ها را تحمیلی و مبتنی بر اجبار می‌داند. تشدید تنش‌ها ممکن است بازتاب‌دهنده تلاشی گسترده‌تر برای تحمیل هزینه به واشنگتن و در عین حال حفظ امکان مذاکره باشد، نه طرحی که صرفاً به یک مهلت زمانی انتخاباتی خاص گره خورده باشد.
با این وجود، این راهبرد کلی با تناقضی ذاتی همراه است؛ هرچه ایران تهدیدهای بیشتری علیه کشتیرانی اعمال کند، ممکن است اهرم فشار بیشتری در خصوص شرایط فوری دسترسی دریایی به دست آورد. اما هرچه این وضعیت بیشتر حمل‌ونقل تجاری را تهدید کند، متقاعد کردن سایر کشورها مبنی بر اینکه می‌توان به تهران برای مشارکت در یک ساختار امنیتی منطقه‌ای باثبات اعتماد کرد، دشوارتر می‌شود.
محدودیت‌های اعمال فشار
مصطفی نجفی، تحلیلگر نزدیک به حاکمیت، استدلال کرده که حملات اخیر از دقت بیشتری برخوردار شده‌اند. او در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که «حدود ۵۷ درصد از حملات به کشتی‌ها و نفتکشها در تنگه هرمز طی دو هفته گذشته، مستقیماً اتاق‌های موتور را هدف قرار داده‌اند.» وی همچنین مدعی شد که میانگین این حوادث در ۱۰ روز نخست ماه اکتبر به ۱۲ مورد در روز رسیده و هشدار داد که این حملات ممکن است به‌زودی تشدید شده و فراتر از محدوده تنگه گسترش یابند.
دیوارنگاره ضدآمریکایی در تهران، 23 سپتامبر 2026/ عکس از خبرگزاری فرانسه
تمرکز بر اتاق‌های موتور می‌تواند نشان‌دهنده تمایزی حائز اهمیت باشد: از کار انداختن یک کشتی می‌تواند بدون لزوماً غرق کردن آن، موجب اختلال در تردد دریایی شود. اگر هدف، بازداشتن از عبور و مرور، تحمیل هزینه‌های تعمیر و ایجاد عدم اطمینان در میان مالکان کشتی‌ها باشد، از کار انداختن شناورها می‌تواند آن هدف را محقق سازد و در عین حال از پیامدهای ناشی از تلفات انسانی گسترده یا نشت عظیم نفت جلوگیری کند.
با این حال، خطرات همچنان قابل‌توجه هستند. حمله‌ای که منجر به کشته شدن دریانوردان شود یا به شناوری متعلق به یکی از متحدان ایالات متحده آسیب برساند، می‌تواند واکنشی را برانگیزد که کنترل آن از دست تهران خارج باشد. حجم نفتی که از این تنگه عبور می‌کند معادل حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی نفت خام است و خطوط لوله جایگزین تنها قادر به انتقال بخشی از این حجم هستند. این واقعیت، هرمز را به اهرمی قدرتمند برای اعمال فشار تبدیل می‌کند، اما نه ابزاری با قدرت مانور نامحدود.
دوراهی هرمز
ایجاد اختلال همچنین به صادرکنندگان حوزه خلیج فارس، اقتصادهای وابسته به واردات و چشم‌انداز بهبود اقتصادی خودِ ایران آسیب می‌رساند. اگر سایر دولت‌ها به این نتیجه برسند که تهران اصول بنیادین تجارت جهانی را تهدید می‌کند، ممکن است بیش از پیش به حمایت از اقداماتی علیه آن متمایل شوند، حتی اگر با وقوع یک درگیری گسترده‌تر مخالف باشند.
کشتی‌ها در تنگه هرمز در نزدیکی ساحل بندرعباس، ایران، 6 اکتبر 2026/ عکس از ایسنا
واشنگتن نیز با دوراهی خاص خود روبروست. وعده ترامپ مبنی بر پرهیز از حملات پیش از انتخابات ممکن است زمان‌بندی هرگونه تهاجم جدید را محدود کند، اما نه محاصره را از بین می‌برد و نه تضمین می‌کند که اقدام نظامی پس از آن از دستور کار خارج بماند. همچنین این بدان معنا نیست که هر حادثه دریایی لزوماً به تشدید تنش‌ها منجر خواهد شد. هر دو طرف همچنان انگیزه‌هایی برای پرهیز از درگیری گسترده‌تر دارند، اما حملات و اقدامات متقابلِ مکرر، مجال خطا را کاهش می‌دهد.
حملات ایران ممکن است توانایی این کشور در مختل کردن کشتیرانی را به نمایش بگذارد، اما صرفِ ایجاد اختلال نمی‌تواند دستیابی به یک توافق مطلوب را تضمین کند. هرچه فشار ایران مؤثرتر واقع شود، این خطر بیشتر می‌شود که واشنگتن یا سایر دولت‌های متأثر از این وضعیت، به این نتیجه برسند که هزینهٔ تحمل جمهوری اسلامی بیش از حد سنگین شده است.
بنابراین، چالش راهبردی تهران صرفاً اثبات این نکته نیست که می‌تواند تنگه هرمز را به منطقه‌ای خطرناک تبدیل کند؛ بلکه چالش اصلی، تبدیل آن تهدید به اهرم فشار در مذاکرات است، پیش از آنکه چرخهٔ حملات و اقدامات تلافی‌جویانه، دستیابی به هرگونه مصالحهٔ دیپلماتیک را غیرممکن سازد.
