به گزارش اکوایران به نقل از شفقنا، صرف نظر از چارچوب توافقی که قرار است روز جمعه رسماً برای بازگشایی این آبراه کلیدی به عنوان مقدمهای برای مذاکرات هستهای امضا شود، ایران ثابت کرد که میتواند دسترسی به این مسیر دریایی را در جریان درگیری فعلی مسدود کند و ارزیابیهای اطلاعاتی واشنگتن نیز نشان میدهد که این اتفاق میتواند مجدداً رخ دهد.
یکی از افرادی که از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا آگاه است به سیانان گفت: ما اکنون عملاً کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار کردهایم – سلاحی قدرتمندتر از هر نوع سلاح هستهای.
او تأکید کرد که جنگ، تفکر تهران در مورد استفاده از تاکتیکهای مشابه در آینده را اساساً تغییر داده است.
یک منبع مطلع دیگر گفت، ایران نیز به طور مشابه آموخته است که میتواند از حملات هدفمند علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس به عنوان یک قابلیت نامتقارن استفاده کند، زیرا این کار را در طول جنگ به طور مؤثر انجام داد—ابزاری دیگر که تهران میتواند در آینده به نفع خود از آن استفاده کند.
آمریکا برای بازگشایی کامل تنگه هرمز مجبور به مذاکره فشرده با ایران شده است که این امر نشاندهنده اهرم فشار مداوم تهران است.
یک مقام ارشد آمریکایی به سیانان گفت که ایران نمیتواند به «هیچ یک از مزایای» توافقنامه دسترسی پیدا کند، مگر اینکه تنگه هرمز باز بماند و به سایر مواردی که با آنها موافقت کرده است، پایبند باشد.
این مقام ارشد جزئیات این مزایا را شرح نداد، اما توضیح داد که واشنگتن به تناسب از سرگیری تردد در تنگه هرمز توسط تهران، محاصره خود را کاهش خواهد داد.
به گفته مقامات و کارشناسان صنعت کشتیرانی که حرکات کشتیها را پیگیری میکنند، عدم اطمینان در مورد مفاد توافقنامه و سایر خطرات، احتمالاً ترافیک از طریق این گلوگاه حیاتی را برای هفتهها یا ماهها به شدت کاهش خواهد داد.
منابع مطلع ادعا کردند که بحثهایی وجود داشته مبنی بر اینکه متحدان ممکن است پس از بازگشایی تنگه هرمز، به نحوی از آن محافظت کنند، اما در حال حاضر مشخص نیست که این امر چگونه عملی خواهد شد و آخرین ارزیابیهای اطلاعاتی این احتمال را در نظر گرفته است.
و حتی با اینکه به نظر میرسد دو طرف توافقی را امضا کردهاند که این آبراه راهبردی را بازگشایی کرده و به درگیری فعلی پایان میدهد، منابع متعددی گفتند که ایران در صورت شکست مذاکرات با ایالات متحده آمریکا، در حال برنامهریزی برای یک «گزینه هستهای» اقتصادی است: حوثیهای یمن تنگه باب المندب که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل میکند را ببندند – یکی دیگر از گلوگاههای تجارت جهانی که در بحبوحه انسداد چند ماهه تنگه هرمز، به عنوان یک شریان حیاتی کشتیرانی عمل کرده است.
در مجموع و با ارزیابیهای اطلاعاتی اخیر ایالات متحده، تأثیر ماندگار تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای آغاز درگیری بدون درنظرگرفتن تماموکمال تمایل ایران به بستن تنگه هرمز را برجسته میکند و پرسشهای جدیدی را در مورد توانایی تهران برای استفاده تسلیحاتی از اقتصاد جهانی در آینده مطرح میکند – مشکلی که فراتر از محدوده هرگونه توافقی بین دو کشور است که ممکن است باعث بازگشایی این مسیر دریایی شود.
به گفته سه منبع آگاه، از زمانی که ایران اقدام به بستن تنگه هرمز کرده است، سازمانهای اطلاعاتی آمریکا به طور مداوم در حال ارزیابی مجدد این موضوع بودهاند که چگونه و تحت چه شرایطی ممکن است در آینده از همان اهرم استفاده کنند.
اگرچه در حال حاضر در جامعه اطلاعاتی اجماعی وجود ندارد، اما منابع متعددی که با ارزیابیهای ایالات متحده آشنا هستند، میگویند ایران با این واقعیت که توانسته هم تنگه هرمز را ببندد و هم زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس را بدون صرف قابلیتهای قابل توجه هدف قرار دهد، جسورتر شده است.
و حالا که ایران ثابت کرده است که توانایی بستن تنگه هرمز دارد، دو منبع مطلع از ارزیابیهای ایالات متحده گفتند که برخی از مقامات آمریکایی میگویند که احتمال بیشتری وجود دارد که در آینده این اقدام را انجام دهند.
ایران مدتها تهدید کرده بود که در پاسخ به حمله دشمنان خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، تنگه هرمز را خواهد بست، اما پیش از تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ در اوایل سال جاری، این کار را انجام نداده بود.
چندین منبع پیش از این گفته بودند یکی از دلایلی که دولت ترامپ تمایل ایران برای انسداد تنگه هرمز را در اوایل سال جاری دست کم گرفت، این بود که مقامات معتقد بودند انجام این کار به تهران بیشتر از واشنگتن آسیب میرساند.
دو فرد آگاه از مباحث مربوط به برنامهریزیهای کاخ سفید در آن زمان گفتند، در نتیجه، دولت ترامپ تصمیم گرفت حملات آمریکا علیه اهداف نظامی ایران را در اولویت قرار دهد، نه اینکه منابع خود را صرف جلوگیری از تلاش ایران برای بستن مؤثر تنگه هرمز کند.
اما چند روز پس از آغاز درگیری، مشخص شد که دولت ترامپ اشتباه محاسباتی کرده است.
یک منبع چهارم که در برنامهریزی نظامی برای جنگ دخیل است، گفت: از دستدادن کنترل تنگه هرمز بزرگترین اشتباه این دوران خواهد بود، زیرا این کارتی است که ایالات متحده نمیتواند بدون استفاده کامل از آن، با آن مقابله کند.
«اکنون هیچ راهی برای بازکردن تنگه بدون گسیل نیرویی عظیم وجود ندارد.»
منبع دوم گفت، مقامات آمریکایی اکنون معتقدند که ایران در نهایت تنگه هرمز را در پاسخ به بیانیه اولیه ترامپ که هدف جنگ را سرنگونی رژیم اعلام کرده بود، بست – زیرا این جنگ را یک تهدید وجودی میدانست که تشدید تنش بیسابقهای را ایجاب میکرد.
همین منبع خاطرنشان کرد که ایران بلافاصله پس از بمباران این اقدام را انجام نداد، بلکه چند روز صبر کرد تا هدف واقعی آمریکا را متوجه شود.
همه منابع گفتند که در این مرحله، ایرانیها در حال درجهبندی اقدامات خود هستند و مشخص نیست که توافقنامهای که قرار است رسماً در ژنو امضا شود، چگونه تصویر را تغییر خواهد داد.
اما واضح است که ایران با توانایی اثباتشده خود در بستن تنگه هرمز، اهرم فشار قابل توجهی به دست آورده است.
