اکوایران: کلمبیا به سمت راست چرخش کرده و آبلاردو دِ لا اِسپرئیلا، وکیل ملی‌گرا و چهره‌ای تازه‌وارد به سیاست را به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب کرده است؛ رخدادی که شتاب‌دهنده روندی گسترده‌تر در آمریکای لاتین به سمت راست‌گرایی تلقی می‌شود.

به گزارش اکوایران، شمارش آرا در انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا نشان می‌دهد که نامزد راست‌گرا، آبلاردو دِ لا اِسپرئیلا، که از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مورد حمایت قرار گرفته است، در دور دوم انتخابات، با اختلافی اندک از رقیب مورد حمایت دولت، ایوان سپدا، پیشی گرفته است.

اعلام پیروزی «ببر» کلمبیا

به گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان، دِ لا اِسپرئیلا در جمع هوادارانش در شهر ساحلی بارانکیلا مدعی پیروزی شد و گفت این نتیجه «تاریخی» قرار است «مسیر تاریخ کلمبیا را برای همیشه تغییر دهد.» بااین‌حال، رقیب او سپدا از رأی‌دهندگان خواسته است تا اعلام نتایج نهایی و الزام‌آور صبر کنند. پیروزی دِ لا اِسپرئیلا می‌تواند به یک چرخش عمده به سمت راست در سیاست کلمبیا منجر شود و روابط این کشور با ایالات متحده را در پی تنش‌های میان ترامپ و رئیس‌جمهور چپ‌گرای فعلی گوستاوو پترو، دگرگون کند.

دِ لا اِسپرئیلا که با لقب «ال تِیگره» (ببر) شناخته می‌شود، وکیل و تاجر خودخوانده محافظه‌کاری است که وعده داده رویکردی تهاجمی‌تر علیه سازمان‌های جنایی اتخاذ کند، همکاری امنیتی با آمریکا را تقویت نماید، مالیات‌ها را کاهش دهد، استخراج نفت را گسترش دهد و سیاست‌های اقتصاد آزاد را پیش ببرد.

با شمارش ۹۹.۹۱ درصد آرا در این دور بسیار نزدیک، نتایج اولیه نشان داد که این سیاستمدار ۴۷ ساله با ۴۹.۶۵ درصد آرا پیشتاز است؛ اختلافی کمتر از ۲۵۰ هزار رأی نسبت به سپدا که ۴۷.۸۱ درصد آرا را کسب کرده است.

دِ لا اِسپرئیلا اعلام کرد که از سوی ترامپ پیام تبریک دریافت کرده و او «حمایت و به رسمیت شناختن پیروزی ما» را ابراز کرده است. ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «او برد، آن هم بزرگ!» و لینکی به گزارشی درباره نتایج منتشر کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، نیز اعلام کرد با دِ لا اِسپرئیلا گفت‌وگو کرده و او را به پیروزی‌اش تبریک گفته است. او افزود: «دولت ترامپ مشتاق همکاری نزدیک با دولت آینده شما برای پیشبرد همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای، پایان دادن به مهاجرت غیرقانونی به آمریکا و تقویت روابط اقتصادی است. بهترین روزهای کلمبیا در راه است.»

بااین‌حال، گوستاوو پترو، رئیس‌جمهور کنونی کلمبیا که از سپدا حمایت کرده بود، هشدار داد که «هنوز نمی‌توان کسی را رئیس‌جمهور اعلام کرد» زیرا اختلاف بسیار کم است. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «فقط شمارش رسمی است که رئیس‌جمهور را تعیین می‌کند» و تأکید کرد که به رأی نهادهای قضایی پایبند خواهد بود.

خود سپدا نیز اعلام کرد که شمارش آرا «هنوز رسمی و الزام‌آور نیست» و باید منتظر نتایج نهایی ماند. او گفت: «شبکه ناظران ما ده‌ها هزار نفر، به همراه وکلای ما در حال اعتراض به ۳۳ هزار حوزه رأی‌گیری در سراسر کشور هستند.»

وعده‌های دِ لا اِسپرئیلا

دِ لا اِسپرئیلا جنبشی به نام «مدافعان میهن» را بنیان گذاشته که بر نمایش رسانه‌ای و جلب توجه استوار است. او موسیقی منتشر کرده، برند رام خود را بازاریابی کرده و از محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی برای ارتباط با مخاطبان در شبکه‌های اجتماعی استفاده کرده است. او دارای تابعیت دوگانه کلمبیایی–آمریکایی است و رویکردی «مشت آهنین» علیه جرم و فساد را تبلیغ می‌کند. همچنین از سیاست‌های ترامپ ستایش کرده و وعده ساخت زندان‌های بزرگ مشابه مدل السالوادور را داده است. برنامه اقتصادی او نیز بر بازار آزاد، کاهش مالیات و استخراج منابع طبیعی متمرکز است.

کلمبیا

پوسترهای انتخاباتی تبلیغاتی برای آبلاردو دِ لا اسپریِلا، نامزد ریاست‌جمهوری و نامزدهای قانونگذاری، در کنار یک صلیبِ عیسی مسیح بر روی دیواری در کوراباستوس، بزرگترین مرکز توزیع مواد غذایی در بوگوتا، کلمبیا، روز شنبه ۲۸ فوریه نصب شده‌اند/عکس از آسوشیتدپرس

دِ لا اِسپرئیلا پیش از ورود به سیاست، وکیل مدافع شناخته‌شده‌ای بود و از جمله از چهره‌های جنجالی مانند الکس ساب دفاع کرده است؛ فردی که به‌عنوان تأمین‌کننده مالی و متحد نیکولاس مادورو شناخته می‌شود. او هرگز مقام انتخابی نداشته و از طریق جمع‌آوری امضا وارد رقابت شده است. او همچنین با مواضع فرهنگی محافظه‌کارانه، خود را مدافع «خانواده سنتی» معرفی می‌کند و با سقط جنین، فرزندخواندگی توسط زوج‌های همجنس و «ایدئولوژی جنسیتی» مخالفت کرده است.

در مقابل، ایوان سپدا تلاش کرده پایگاه رأی گوستاوو پترو را بسیج کند. او فرزند یک سناتور ترور شده است و سال‌ها در تبعید در اروپا زندگی کرده و به‌عنوان فعال حقوق بشر فعالیت داشته است. سپدا سیاست‌های اجتماعی پترو را تا حدی حفظ می‌کند، اما بر اصلاح سیاست امنیتی و مقابله با فساد تأکید دارد.

مسائل اصلی انتخابات

پترو در سال ۲۰۲۲ سیاست «صلح کامل» را برای پایان دادن به درگیری‌های مسلحانه طولانی‌مدت در کشور آغاز کرد، اما منتقدان می‌گویند این سیاست نتایج محدودی داشته است. به گفته تحلیلگران امنیتی، وضعیت امنیتی کشور بهبود قابل توجهی نیافته و خشونت همچنان ادامه دارد.

کلمبیا

حامیان در میدان بولیوار در بوگوتا در تاریخ ۲۲ مه پیش از آغاز یک تجمع انتخاباتی، پلاکاردهایی حاوی تصویر ایوان سپدا، نامزد ریاست‌جمهوری کلمبیا از حزب پیمان تاریخی، در دست دارند/عکس از خبرگزاری فرانسه

از زمان توافق صلح ۲۰۱۶، درگیری‌ها در کلمبیا پراکنده‌تر شده و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ سال ۲۰۲۵ را بدترین سال برای غیرنظامیان در یک دهه گذشته اعلام کرده است.

برای دِ لا اِسپرئیلا، این وضعیت نشانه شکست رویکرد صلح‌محور و نیاز به رویکرد نظامی سخت‌گیرانه است. او از کمپین‌های نظامی شدیدتر، همکاری با آمریکا و ایجاد کارگروه‌های ویژه برای مقابله با گروه‌های تبهکار حمایت می‌کند.

در مقابل، سپدا معتقد است بحران کشور با صرفاً نظامی‌سازی حل نمی‌شود و بر مذاکره و رویکرد تدریجی تأکید دارد، هرچند او نیز اذعان دارد که سیاست «صلح کامل» موفق نبوده است.

مسائل اقتصادی، بحران نظام سلامت و نگرانی درباره وضعیت ونزوئلا نیز در این انتخابات نقش مهمی داشته‌اند. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که تجربه ونزوئلا باعث نگرانی رأی‌دهندگان از گرایش‌های سیاسی مشابه در کلمبیا شده است. انتخابات اخیر همچنین شکاف سیاسی کشور را بازتر کرده است. به گفته تحلیلگران، صحنه سیاست کلمبیا اکنون نه فقط دوقطبی، بلکه گسترده‌تر و متنوع‌تر شده است؛ به‌گونه‌ای که توافق صلح، هم به رشد جریان چپ و هم به تقویت جریان راست کمک کرده است.

دومینوی فروریزی پایگاه احزاب چپ در آمریکای لاتین: آرژانتین، کلمبیا، پرو، شیلی...

در همین رابطه خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی می‌نویسد: کلمبیا به سمت راست چرخش کرده و آبلاردو دِ لا اِسپرئیلا، وکیل ملی‌گرا و چهره‌ای تازه‌وارد به سیاست را به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب کرده است؛ رخدادی که شتاب‌دهنده روندی گسترده‌تر در آمریکای لاتین به سمت راست‌گرایی تلقی می‌شود.

کلمبیا

آبلاردو دِ لا اسپریِلا پس از اعلام نتایج اولیه دور دوم انتخابات در برابر ایوان سپدا، نامزد چپ‌گرا، در بارانکیلا، کلمبیا، ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، برای حامیان خود سخنرانی می‌کند/عکس از خبرگزاری رویترز

در پرو، جایی که شمارش آرا در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ۷ ژوئن همچنان ادامه دارد، پیش‌بینی می‌شود کیکو فوجیموری محافظه‌کار با اختلافی اندک بیش از ۰.۲ درصد پیروز شود و پس از سه تلاش ناموفق، ریاست‌جمهوری را به دست آورد.

اکنون کلمبیا و پرو به آرژانتین، شیلی، اکوادور، بولیوی و پاناما می‌پیوندند که همگی به سمت راست حرکت کرده‌اند؛ تغییری معکوس نسبت به موج موسوم به «موج صورتی» (Pink Tide) در اوایل دهه ۲۰۲۰ که چندین دولت چپ‌گرا را به قدرت رساند، از جمله گوستاوو پترو، نخستین رئیس‌جمهور چپ‌گرای کلمبیا.

بر اساس قوانین کلمبیا، شمارش نهایی و تأییدشده تحت نظارت دفاتر اسناد رسمی و قضات باید انجام شود و تا اواخر یکشنبه تقریباً تکمیل شده بود، هرچند مشخص نیست که آیا کاملاً با شمارش اولیه مطابقت دارد یا خیر.

در سراسر منطقه، از جمله کلمبیا، ضعف اقتصادی و افزایش جرم و جنایت اولویت‌های رأی‌دهندگان را تغییر داده است. نامزدهای راست‌گرای تندرو که زمانی حاشیه‌ای بودند، اکنون با وعده سرکوب شدیدتر مجرمان قدرت گرفته‌اند؛ درحالی‌که گرایش جهانی به ناسیونالیسم راست‌گرا و تلاش‌های دونالد ترامپ برای مقابله با نفوذ چین در آمریکای لاتین نیز بر این روند اثر گذاشته است.

استیون لوویتسکی، استاد مطالعات آمریکای لاتین و علوم سیاسی در دانشگاه هاروارد، گفت: «این هم‌زمانی شرایط برای ترامپ غیرعادی است. به‌ندرت پیش می‌آید که تعداد زیادی دولت تا این حد از نظر ایدئولوژیک همسو باشند.» او افزود: «در حال حاضر شاهد نوعی همگرایی کم‌سابقه در منطقه هستیم.»

در یک سال گذشته، ترامپ دستور حملاتی را صادر کرده که به کشته شدن بیش از ۱۵۰ نفر در قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب انجامیده، یک ائتلاف منطقه‌ای راست‌گرا با نام «سپر قاره آمریکا» تشکیل داده و همچنین در حمله‌ای به کاراکاس، نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، را بازداشت کرده است.

چالش‌های اقتصادی و امنیتی

گوستاوو پترو در کلمبیا صریح‌ترین منتقد ترامپ در منطقه بوده و با تهدیدهای تحریم و حتی اقدام نظامی مواجه شده است. در مقابل، دِ لا اِسپرئیلا از حامیان ترامپ محسوب می‌شود. او که شهروند تابعیت‌یافته آمریکا و ساکن پیشین میامی است، از ترامپ حمایت کرده و پیش از دور دوم انتخابات نیز از او تأییدیه گرفته است. او وعده داده به «سپر قاره آمریکا» بپیوندد، با قاچاقچیان مواد مخدر مقابله کند، مقررات تجاری را کاهش دهد، مالیات‌ها را کم کند و پروژه‌های نفت و گاز متوقف‌شده در دوره پترو را احیا کند. پیروزی او در شرایطی رخ داده که کلمبیا با کمبود گاز روبه‌رو است و بازار جهانی انرژی نیز در پی جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز دچار آشفتگی شده است.

کلمبیا

افسران پلیس GOES (گروه عملیات ویژه) در حال گشت‌زنی در یک خودروی پیکاپ هستند، درحالی‌که حامیان آبلاردو دِ لا اسپریِلا، نامزد ریاست‌جمهوری کلمبیا از جنبش نجات‌دهندگان میهن، نتایج اولین نظرسنجی‌های خروجی از صندوق‌های رأی در انتخابات ریاست‌جمهوری را در بارانکیلا، کلمبیا، در تاریخ ۳۱ مه جشن می‌گیرند/عکس از خبرگزاری فرانسه

علی‌رغم ذخایر عظیم نفت در گویان و ونزوئلا که ترامپ وعده توسعه آن‌ها را داده است و همچنین یکی از بزرگ‌ترین ذخایر شیل جهان در آرژانتین، کارشناسان معتقدند آمریکای لاتین می‌تواند به یک قدرت انرژی جهانی تبدیل شود.

رهبران راست‌گرا در آرژانتین، شیلی، پرو و کلمبیا با وعده کاهش مالیات، کوچک‌سازی دولت و تسهیل قوانین معدن و سوخت‌های فسیلی حمایت کسب کرده‌اند. با این حال، بسیاری از آن‌ها با کسری بودجه مواجه‌اند که آن‌ها را به کاهش‌های دردناک در هزینه‌های عمومی واداشته و این موضوع اعتراضات اجتماعی را به دنبال داشته است.

بولیوی در این هفته وضعیت اضطراری اعلام کرد و برای پایان دادن به بیش از ۵۰ روز انسداد جاده‌ها اقدام کرد؛ انسدادهایی که توسط اتحادیه‌های کارگری در اعتراض به سیاست‌های ریاضتی دولت میانه‌راست «رودریگو پاز» ایجاد شده بود.

در شیلی، محبوبیت رئیس‌جمهور خوزه آنتونیو کاست پس از افزایش قیمت سوخت در پی جنگ ایران کاهش یافته است، و در آرژانتین نیز سیاست‌های ریاضتی خاویر میلی با اعتراضات مکرر مواجه شده است.

چالش‌های امنیتی نیز با وجود وعده‌های سخت‌گیرانه علیه جرم ادامه دارد. در اکوادور، نرخ قتل‌ها ۳۰ درصد افزایش یافته و دولت این موضوع را به جنگ‌های میان باندهای مواد مخدر نسبت داده است.

در کاستاریکا نیز قتل‌ها افزایش یافته و این کشور به مسیر مهمی برای ترانزیت کوکائین آمریکای جنوبی تبدیل شده است.

آزمون دشوار پیش روی دِ لا اِسپرئیلا

کارشناسان معتقدند قاچاق مواد مخدر، استخراج غیرقانونی معادن و ضعف حضور دولت در بخش‌هایی از کلمبیا آزمونی جدی برای دولت آینده خواهد بود.

کلمبیا

حامیان آبلاردو دِ لا اسپریِلا در جریان یک تجمع انتخاباتی در بوگا، کلمبیا، روز یکشنبه ۱۴ ژوئن، یک ببر پلاس را بالا می‌گیرند/عکس از آسوشیتدپرس

دِ لا اِسپرئیلا با اختلافی کمتر از یک درصد پیروز شده و باید با پارلمانی تقسیم‌شده حکومت کند؛ جایی که حزب «پیمان تاریخی» ایوان سپدا بیشترین کرسی‌ها را در اختیار دارد. سبک سیاسی و وعده‌های او درباره ساخت زندان‌های بزرگ، با «نایب بوکله» رئیس‌جمهور السالوادور مقایسه شده است؛ هرچند دِ لا اِسپرئیلا این شباهت را رد کرده است.

سرجیو گوسمان، بنیان‌گذار کلمبیا ریسک آنالیسیس، می‌گوید: «کلمبیا کشوری بسیار بزرگ‌تر و پیچیده‌تر از السالوادور است و اجرای نسخه‌های امنیتی آن کشور در کلمبیا از نظر حقوقی، مالی و بین‌المللی عملی نیست.» استیون لوویتسکی نیز تأکید می‌کند که دِ لا اِسپرئیلا ناچار است با نهادهای قدرتمند دموکراتیک کلمبیا همکاری کند و اگر رویکردی بیش از حد رادیکال در پیش بگیرد، با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.