وزیر راه و شهر رسازی با اشاره به اقدامات این وزارتخانه در جنگ گفت: تسهیل ترخیص کالا از بنادر و بازسازی ۹۸ موقعیت آسیب‌دیده جاده‌ای و ۱۱ پل ریلی از مهم‌ترین اقدامات این وزارتخانه در دوران جنگ بود.

به گزارش اکوایران به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، فرزانه صادق با حضور در شبکه خبر سیما، درباره کسب رتبه برتر وزارت راه و شهرسازی در جشنواره شهید رجایی اظهار کرد: این رتبه به فضل الهی محقق شد، اما اگر تک‌تک اعضای هیئت دولت هم‌افزایی ایجاد نمی‌کردند، این اتفاق رقم نمی‌خورد.

وی با بیان اینکه دولت تلاش کرد پای کار مردم باشد، ادامه داد: رئیس‌جمهور پیگیر امور بودند، دکتر عارف جلسات مستمر برگزار کردند و وزارت راه و شهرسازی نیز تمام تلاش خود را به کار گرفت تا در شرایط جنگی، بهترین خدمات را ارائه دهد. در طول یک سال اخیر دو جنگ را تجربه کردیم و حملات شبانه‌ای را که ۱۲ شب در جنوب کشور ادامه داشت، شاهد بودیم. بخش عمده ارزیابی وزارت راه و شهرسازی در جشنواره شهید رجایی نیز به عملکرد این وزارتخانه در زمان جنگ و استمرار خدمات اختصاص داشت.

استمرار خدمات حمل‌ونقل در شرایط جنگی

وزیر راه و شهرسازی درباره ترخیص کالا در ایام جنگ گفت: جنگ ۴۰ روزه، جنگ زیرساخت‌ها بود و پل، جاده، تونل و ریل مورد هدف قرار گرفت، اما شاهد استمرار خدمات در حوزه حمل‌ونقل بودیم. پس از جنگ ۴۰ روزه نیز با محاصره دریا و بنادر مواجه شدیم و بنادر شمالی و پایانه‌های مرزی ما باید حداکثر ظرفیت خود را در اختیار می‌گذاشتند تا کالاهای اساسی در دسترس مردم قرار گیرد. یکی از شاخص‌هایی که در جشنواره شهید رجایی مورد بررسی قرار گرفت، استمرار خدمات بود.

صادق افزود: دنیا دید که در حین جنگ، بازسازی‌ها متوقف نشد. حدود ۹۸ موقعیت در جاده، ریل، تونل، ابنیه فنی و فرودگاه به‌طور مستقیم مورد هدف دشمن قرار گرفت و ۱۱ پل ریلی نیز هدف قرار گرفت. تونل، پل و جاده در فاصله ۱۲ ساعت تا حداکثر دو روز ترمیم شدند.

وی ادامه داد: همان‌طور که نظامیان دقت می‌کردند، دشمن با هدف قرار دادن زیرساخت‌ها در واقع تاب‌آوری مردم را هدف گرفته بود؛ بنابراین کارگران و پیمانکاران ما درخشیدند. بسیاری از پیمانکاران از ما طلب داشتند، اما دست‌به‌دست هم دادند تا به دشمن ثابت کنند اگر زیرساخت‌های کشور را هدف قرار می‌دهید، با تخصص و دانش ایرانیان این بازسازی‌ها انجام خواهد شد.

وزیر راه و شهرسازی عنوان کرد: دفاع باید با استراتژی خاصی در حوزه زیرساخت‌ها انجام می‌شد. پس از هدف قرار گرفتن پل‌های ریلی ما، نتانیاهو اشاره کرد که اتصال شرق به غرب از طریق ایران را هدف قرار داده‌ایم. چشمه بار چین به اروپا از طریق ایران انجام می‌شد و همه، اعم از بخش خصوصی و وزارت راه و شهرسازی، دست‌به‌دست هم دادند تا این پیش‌بینی که ایران را منزوی کنند، بلااثر شود.

صادق افزود: البته با محاصره دریایی، ترانزیت ما کاهش یافته است، اما صادرات و واردات و استمرار حمل‌ونقل ریلی از پایانه‌های مرزی، چه ریلی و چه جاده‌ای، و همچنین بنادر، بدون وقفه در حال انجام است.

تحویل ۱۳۰ هزار واحد مسکونی به مردم

وی در پاسخ به سؤالی درباره مسکن گفت: یکی از موضوعات، مسکن حمایتی است؛ حدود ۸۵۰ هزار واحد که هفت سال پیش ساخت آنها آغاز شد و از مردم نیز برای آنها پول گرفته شده بود. ۷۰۰ هزار نفر دیگر نیز پشت سر این افراد بودند که مبلغی از آنها دریافت نشده بود.

وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: از این ۸۵۰ هزار واحد، طی دو سال اخیر ۳۰۰ هزار واحد پروانه ساخت گرفتند و حدود ۲۳۰ هزار واحد نیز در این مدت تسهیلات مسکن دریافت کردند. هنوز ۳۰۰ هزار واحد به شبکه بانکی متصل نشده‌اند. مردم پیشرفت فیزیکی ۷۰ درصدی را تا زمانی که کلید منزل را دریافت نکنند، احساس نمی‌کنند.

صادق افزود: تاکنون ۱۳۰ هزار واحد از این ۸۵۰ هزار واحد به مردم تحویل داده شده که ۱۱۰ هزار مورد آن در دو سال اخیر بوده است.

وی ادامه داد: برنامه‌ریزی کرده‌ایم واحدهایی را که پیشرفت فیزیکی بالای ۸۰ درصد دارند و تعداد آنها حدود ۱۰۰ هزار واحد است، به ساختمان‌های قابل تحویل نزدیک کنیم. تلاش داریم در زمان افتتاح، دسترسی به سایت‌ها نیز ایمن شده و زیرساخت‌های آب و برق آنها تکمیل شده باشد تا قابلیت سکونت داشته باشند.

وزیر راه و شهرسازی گفت: طی دو سال اخیر ساخت ۲۰۰ مدرسه را آغاز کرده‌ایم و تعدادی از آنها نیز تحویل داده شده است. همچنین واحدهای حمایتی با پیشرفت فیزیکی زیر ۲۰ درصد را احصا کرده‌ایم. ممکن است هزینه آماده‌سازی برخی از این واحدها پنج برابر هزینه ساخت آنها باشد؛ برای مثال، شاید امکان تأمین آب آنها وجود نداشته باشد. تلاش داریم با مشورت خود مردم، مابه‌ازای این واحدها را در محل دیگری برای آنها تأمین کنیم.

اولویت دولت، تأمین مسکن دهک‌های پایین

صادق افزود: تلاش داریم بخش اعظم مسکن حمایتی را محقق کنیم. تسهیلات بانکی دو بار در دولت چهاردهم افزایش یافته، اما به دلیل تورم، این رقم همچنان با قیمت تمام‌شده فاصله دارد. باید تسهیلات را با کمک بانک مرکزی و سازمان برنامه تأمین کنیم.

وی ادامه داد: حدود ۳۵۰ هزار واحد از ۸۵۰ هزار واحد مربوط به دهک‌های یک تا پنج است؛ بنابراین این موضوع در دولت چهاردهم اولویت ماست، چراکه رئیس‌جمهور بر تأمین مسکن محرومان تأکید دارند. برای این ۳۵۰ هزار واحد تلاش داریم نسخه دیگری داشته باشیم و چند اقدام را به‌صورت هم‌زمان پیش می‌بریم.

وزیر راه و شهرسازی اظهار کرد: برای نخستین‌بار در وام روستایی بنیاد مسکن، مسکن محرومان را با بهره پنج درصد اضافه کردیم و به این ترتیب تا ۴۰۰ میلیون تومان وام پرداخت می‌شود. همچنین برای نخستین‌بار عددی را برای مسکن محرومان به‌منظور جبران آورده شخصی در نظر گرفتیم که تا پایان سال تخصیص خواهد یافت.

صادق تصریح کرد: اقدام دیگر، تهاتر با پیمانکاران است؛ به این صورت که زمین را در اختیار پیمانکار قرار دهیم و با سال‌های طولانی‌تر آن را پس بگیریم. این ۳۵۰ هزار واحد اولویت ما در دولت چهاردهم است. نمی‌توانیم قول تکمیل ۸۵۰ هزار واحد را بدهیم، اما تلاش ما این است که ۳۵۰ هزار واحد مسکن محرومان را تحویل دهیم.

وی افزود: ۹۴ هزار واحد دیگر نیز مربوط به مسکن کارگری است که با کمک وزارت تعاون و وزارت صنعت، معدن و تجارت آن را آغاز کرده‌ایم. به اندازه بضاعت، زمین مورد نیاز ۲۰۰ هزار واحد شناسایی شده است. همچنین ۵۰ هزار واحد مسکن محرومان توسط بنیاد مسکن در نظر گرفته شده که عملیات اجرایی ۱۸ هزار واحد آن آغاز شده و با تسهیلات کم‌بهره بنیاد مسکن ارائه می‌شود. هزینه آماده‌سازی نیز دریافت نخواهد شد.

آغاز طرح استیجار پس از ۲۰ سال وقفه

وزیر راه و شهرسازی درباره آغاز طرح «آشیان» یا همان استیجار پس از ۲۰ سال وقفه گفت: تنها راه خانه‌دار کردن مردم و زوج‌های جوان، مالکیت نیست. مسکن استیجاری پنج‌ساله با میزان اجاره کمتر می‌تواند به رفع مشکل سکونت کمک کند.

صادق افزود: پیش‌بینی تأمین ۱۰ هزار واحد را داشتیم که تاکنون ۶ هزار واحد تأمین شده و ثبت‌نام آن نیز در هفته دولت انجام شد. ظرف دو ماه آینده، ۶ هزار واحد مسکونی به زوج‌هایی که کمتر از پنج سال از آغاز زندگی مشترک آنها گذشته است، تحویل خواهد شد.

وی ادامه داد: همچنین چشم‌انداز تأمین ۷۵ هزار واحد را داریم تا بخش خصوصی در بافت فرسوده برای مسکن استیجاری مشارکت کند. با شهرداری‌ها نیز وارد گفت‌وگو شده‌ایم. موضوع مسکن استیجاری باید پیگیری شود و ما حتماً متقاضیان را به سکونت خواهیم رساند.

واگذاری ۱۱۶ هزار قطعه زمین در قالب قانون جوانی جمعیت

صادق درباره اعطای زمین طبق قانون جوانی جمعیت به خانواده‌ها گفت: تاکنون ۱۱۶ هزار مورد واگذاری زمین در این حوزه داشته‌ایم که ۸۰ درصد آن طی دو سال اخیر انجام شده است. تقاضا بیش از ۶۰۰ هزار مورد است، اما نکته مهم این است که زمین باید آماده‌سازی شود تا خانواده پس از تحویل بتواند ساخت‌وساز را آغاز کند.

وی ادامه داد: زمینی که قابلیت بر و کف داشته باشد، باید آماده ساخت باشد و هزینه آماده‌سازی هر هکتار نیز رقم بالایی است. زمین آماده‌سازی‌شده باید قابلیت ساخت داشته باشد. آماده‌سازی‌ها زمان‌بر است، اما سرعت این فرآیند افزایش یافته است.

وزیر راه و شهرسازی عنوان کرد: حدود ۳۰۰ هزار واحد مسکن روستایی وارد چرخه شده است؛ به این معنا که بعضاً روستاییان یا حتی مردم شهرها که به انتخاب خود می‌خواهند در روستا زمین دریافت کنند، وارد این فرآیند شده‌اند. هر استاندار با تفویض اختیار می‌تواند در استان خود برای واگذاری زمین تصمیم‌گیری کند.

صادق افزود: ۶۰ هزار واحد مسکن مهر همچنان باقی مانده است که ۲۰ هزار مورد آن خودمالک و ۴۰ هزار مورد نیز در دستور کار قرار دارد.

افزایش واردات و صادرات ریلی و جاده‌ای

وی خاطرنشان کرد: تلاش داریم به متقاضیان مسکن، به‌ویژه دهک‌های پایین، پاسخ دهیم. درباره اینکه این اقدامات بتواند بازار مسکن را کنترل کند نیز باید گفت بازار مسکن صرفاً به عرضه و تقاضا ارتباط ندارد و اتفاقات حوزه‌های دیگر، نظیر طلا و بورس، در بازار ملک نیز سوداگری ایجاد می‌کند. بنابراین تلاش وزارت راه و شهرسازی این است که در حوزه مسکن محرومان گام‌هایی بردارد که آنها را به سکونت نزدیک کند.

وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: طی ماه‌های گذشته، واردات ریلی ۱۱۵ درصد، صادرات ریلی ۴۵ درصد، واردات جاده‌ای ۱۷ درصد و صادرات جاده‌ای ۳۰ درصد افزایش یافته است. این امر محقق نمی‌شد مگر با ایجاد گفتمان مشترک با کشورهای همسایه که این اقدام را انجام دادیم.

صادق ادامه داد: محاصره دریایی ترانزیت ما را کاهش داد، اما صادرات و واردات افزایش یافته است. در بنادر شمالی نیز بیش از ۱۰۰ درصد ورود کالای اساسی و بیش از ۴۰ درصد تخلیه و بارگیری افزایش یافته است. هرچند این فرآیند در بنادر شمالی هنوز قابل قیاس با بنادر جنوب نیست و ۷۰ درصد تخلیه و بارگیری ما در بنادر جنوبی انجام می‌شود، اما تمام تلاش خود را در این حوزه به کار گرفته‌ایم و وزارت امور خارجه نیز در این مسیر به ما کمک کرده است.

افتتاح ۱۳۰ هزار واحد مسکونی و ۱۴۸۵ پروژه حمل‌ونقلی

وزیر راه و شهرسازی درباره افتتاح متمرکز پنجم در حوزه‌های مختلف راه و شهرسازی که اخیراً با حضور رئیس‌جمهور انجام شد، خاطرنشان کرد: ۱۳۰ هزار واحد شهری و روستایی افتتاح شد که ۳۰ هزار واحد آن مربوط به مسکن حمایتی بود.

وی ادامه داد: حدود ۱۰۰ هزار واحد مسکونی حمایتی در سال‌های قبل افتتاح شده بود که حدود ۲۰ هزار مورد آن پیش از دولت چهاردهم افتتاح شده بود؛ بنابراین ۱۱۰ هزار مورد در این دو سال افتتاح شده است. این ۱۳۰ هزار واحد شامل مسکن حمایتی، مسکن مهر، مسکن خودمالک، مسکن مربوط به بافت فرسوده و مسکن روستایی است.

صادق افزود: همچنین ۲۶ هزار واحد تحویل زمین در قالب قانون جوانی جمعیت انجام شد. ۱۳۰ هزار قطعه زمین که ظرفیت ساخت یک، دو یا سه واحد را داشتند، از سال ۱۴۰۰ واگذار شده بود که ۱۱۰ هزار واحد آن طی این دو سال آماده‌سازی شد.

وی گفت: ۱۴۸۵ پروژه حمل‌ونقلی در حوزه آزادراه، راه اصلی و روستایی، بازسازی فرودگاه، ایمنی و رفع نقاط حادثه‌خیز، تعریض راه‌ها، پروژه‌های ریلی، روسازی و زیرسازی و ایستگاه‌های ریلی داشتیم. در حوزه هوایی نیز به‌جز باند، شاهد افزایش سالن‌های ترمینال و افزایش ظرفیت صندلی‌های هوایی بودیم و ۲۸۰۰ صندلی به پروازهای ما اضافه شد.

وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: تعداد زیادی هواپیما طی این دو سال وارد کشور شده، اما اقدامات مربوط به آنها از قبل انجام شده بود. خدمات پشتیبان سکونت، اعم از مدرسه، پارک و فضای سبز، درمانگاه و مسکن روستایی نیز در این طرح مورد توجه قرار گرفت.

صادق اظهار کرد: در این طرح، مجموعه متنوعی از اقدامات در حوزه مسکن، راه، ریل، جاده و بنادر داشتیم. دو فروند شناور نیز به بنادر ما اضافه شد که عملیات ایمنی را انجام می‌دهد. در بنادر شمالی نیز افتتاح‌هایی داشتیم.

بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده در جنگ

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره بازسازی پس از جنگ‌های تحمیلی تأکید کرد: تقریباً تمام موضوعاتی که به ریل و جاده مربوط می‌شود، یا بازسازی آنها به پایان رسیده یا در حال بازسازی است.

وزیر راه و شهرسازی افزود: در هرمزگان، در شب‌هایی که جنوب کشور مورد حمله قرار گرفت و دشمن تلاش کرد به زعم خود تمام راه‌های ارتباطی هرمزگان با استان‌های همجوار را قطع کند، پل‌هایی آسیب دید که طی چند ساعت اقدامات لازم برای آنها انجام شد، اما بازسازی کامل آنها باید انجام شود. ظرف یک ماه آینده افتتاح پل‌ها را در هرمزگان خواهیم داشت. در حوزه ریل نیز اقدامات انجام شده است.

صادق ادامه داد: در حوزه هوایی، ترمینال، رادار و برج مراقبت را از دست دادیم که بازسازی آنها زمان‌بر است. سفارش، ساخت و خرید رادار زمان می‌برد و باید منابع مالی آن تأمین شود.

وی بیان کرد: بازسازی برج مراقبت و ساختمان ترمینال بوشهر که آسیب دیده، زمان‌بر است و شروع اقدامات اجرایی آن به‌زودی انجام می‌شود. در حوزه بنادر نیز بعضاً خود بنادر آسیب دیده‌اند و لنج‌های تجاری که امرار معاش بندرنشینان با آنها انجام می‌شد، آسیب دیده‌اند. از طرق مختلف، از جمله مولدسازی منابع، بازسازی این بخش‌ها در دست انجام است.

تداوم خدمات حمل‌ونقل با وجود محدودیت‌های امنیتی

صادق گفت: در حوزه حمل‌ونقل چالش جدی نداریم. در برخی حوزه‌ها به دلیل آسیب دیدن رادارها، تعداد پروازها کاهش یافته است، اما هیچ فرودگاهی مشکل پرواز ندارد و در برخی موارد به دلیل مسائل امنیتی پرواز انجام نمی‌شود.

وی ادامه داد: استمرار خدمات ریلی و جاده‌ای را داریم. در خصوص بنادر جنوبی، ترانزیت کالا نسبت به سال قبل به دلیل حصر کاهش یافته است. ترانزیت حوزه ریلی حدود ۴۵ درصد و ترانزیت جاده‌ای حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد کاهش یافته، اما در صادرات و واردات افزایش داشته‌ایم. بنابراین هیچ خدشه‌ای در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک وجود ندارد.

آسیب ۱۲۰ هزار واحد مسکونی و تجاری در جنگ

وزیر راه و شهرسازی اظهار کرد: در ایام جنگ، ۲۵ استان و بیش از ۴۰۰ شهر و روستا مورد هدف قرار گرفت و حدود ۱۲۰ هزار واحد مسکونی و تجاری آسیب دید. حدود یک‌هزار و ۳۰۰ تا یک‌هزار و ۴۰۰ واحد نیز به‌طور کامل تخریب شدند.

صادق افزود: ودیعه مسکن به مردم کشور پرداخت شد. در کلان‌شهرها این مسئولیت به شهرداری‌ها و در شهرهای دیگر به بنیاد مسکن سپرده شد. به افرادی که منزل آنها تخریب شده بود، از ۳۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان وام تعلق گرفت. پروانه‌ها صادر شده و در برخی موارد ساخت‌وساز نیز آغاز شده است.

وی ادامه داد: در برخی موارد به واحدهای تخریب‌شده، زمین دیگری همراه با هزینه ساخت اختصاص داده شده است تا مردم خودشان نسبت به ساخت اقدام کنند. نمی‌گویم تمام مشکلات مردم حل شده است، اما در مسیر پاسخ‌گویی به آنها هستیم.

افزایش مبادلات ریلی با افغانستان و چین

صادق تصریح کرد: در خصوص افغانستان اتفاق بزرگی رخ داده است. نوع تعاملات ریلی و جاده‌ای ما با این کشور استراتژیک است. ۱۵ هزار تن در سال صادرات و واردات با افغانستان داشتیم که این رقم به ۱۳۰ هزار تن در ماه رسیده که اغلب آن صادرات است.

وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در خصوص چین به ایران، شاهد وقفه‌ای در دوران جنگ بودیم، اما چشمه باری که از چین به ترکمنستان و سپس وارد کشور می‌شد، از هفته‌ای یک قطار به ۷۰ قطار در ماه رسیده و تعداد قطارهای مستقیم به چین نیز به ۱۳ مورد افزایش یافته است.

وی افزود: بخشی از این موضوع به محاصره ما در جنوب کشور مربوط می‌شود و بخشی نیز به تفاهمات و گفتمان ما با کشورها بازمی‌گردد. تعرفه‌های مشترک تعریف کردیم که در کاهش هزینه حمل‌ونقل و استمرار آن اثرگذار بوده است.

توسعه همکاری حمل‌ونقلی با پاکستان

وزیر راه و شهرسازی گفت: در خصوص پاکستان، برای بخشی از صادرات و واردات در دوران جنگ برنامه‌ریزی شده بود و همچنان این برنامه‌ریزی ادامه دارد. حمل‌ونقل جاده‌ای انجام می‌شود، اما در حمل‌ونقل ریلی، به دلیل اینکه ریل پاکستان عریض و با استاندارد ایران متفاوت بود، بیش از ۸۴ کیلومتر خط استاندارد در کنار ریل عریض در ایام جنگ احداث کردیم که ۹ کیلومتر آن باقی مانده تا به خط ما در میرجاوه متصل شود.

توافق برای نوسازی ناوگان ریلی و جاده‌ای

صادق در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: در خصوص ناوگان ریلی، تفاهم‌نامه‌های خوبی برای لوکوموتیو، واگن باری و واگن مسافری منعقد شده است. برخی از این توافقات، به‌ویژه در زمینه لوکوموتیو، چون باید وارد کشور می‌شد، با مشکلاتی مواجه شد، اما خبرهای خوبی در زمینه واردات و سفارش به تولید داخل در راه است.

وی ادامه داد: در خصوص ناوگان جاده‌ای، مسافری و اتوبوس نیز شرایط به همین شکل است. هرچند فاصله ناوگان موجود با آنچه نیاز داریم زیاد است، اما در زمینه ثبت سفارش واردات و تولید داخل، اعداد خوبی را به مردم ارائه خواهیم داد.

وزیر راه و شهرسازی در پایان گفت: در این دو سال که یک سال آن با جنگ، محدودیت و ممنوعیت‌های ویژه همراه بود و البته شاهد تحریم‌هایی بودیم که سال‌ها بر کشور حاکم بوده است، تمام تلاش دولت این بود که در حوزه مسکن، زیرساخت و ناوگان، نه‌تنها پروژه‌ها از رمق نیفتند، بلکه رشد نیز داشته باشند و بتوانیم بخشی از بزرگ‌منشی مردم کشور را که در تمام بزنگاه‌ها پای کار مملکت بودند، پاسخ دهیم.