به گزارش اکوایران، در شرایطی که سیاست خارجی ایران با ابهامها و چالشهای فزایندهای روبهرو شده و تحولات منطقهای و بینالمللی بر پیچیدگی معادلات دیپلماتیک کشور افزوده است، بحثها درباره رفتار و مواجهه ایران با آمریکا و آژانس بار دیگر تبدیل به تیتر یک اخبار شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که بنبست با ایران بر سر ذخایر اورانیوم با غنای بالا و بازرسی از تأسیسات هستهای که توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدهاند، نمیتواند برای همیشه ادامه پیدا کند.
گروسی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت: آژانس بینالمللی انرژی اتمی تمامی ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را که هدف بمباران قرار نگرفته بودند، بازرسی کرده است، اما تاکنون نتوانسته هیچیک از سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن بمباران شدند را بازرسی کند.
او مدعی شد که ایران باید در گام نخست گزارشی به آژانس ارائه کند و توضیح دهد در این سایتها چه اتفاقی افتاده و سرنوشت مواد هستهای چه شده است؛ از جمله حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، که به ادعای او سطح حدود ۹۰ درصد مورد نیاز برای تسلیحات هستهای نزدیک است. بر اساس ادعای آژانس، این مقدار ماده، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ بمب هستهای کافی است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین مدعی شد: تداوم وضعیت فعلی میتواند به اعلام عدم پایبندی ایران به NPT منجر شود.
بیگدلی: انفعال دیپلماتیک، ایران را به سمت بحرانهای بزرگتر میبرد
علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اکوایران با اشاره به فراز و فرودهای سیاست گفت: ذات سیاست اینگونه است که گاهی مسائل به تهدید بیان میشوند و گاهی نیز خیر. هیچ امری در سیاست قطعی نیست. کشور در نقطهای قرار دارد که شرایط سیاست خارجی آن بسیار مبهم است.
او از نبود هیچ سیاست خارجی تدوین شدهای انتقاد کرد و گفت: سیاست خارجی ایران به گونهای پیش میرود که در هر برهه زمانی که معضلی جدید برایش پیش میآید، تازه به فکر عکسالعمل نشان دادن، میافتد و از قبل هیچ سناریو مشخصی ندارد؛ این امر یک ضعف اساسی در سیاست خارجی کشور است.
بیگدلی در ادامه افزود: از طرفی مراکز تصیمگیری بسیار متعددی در کشور وجود دارد. به اعتقاد من، این امر بسیار برای سیاست خارجی ایران کسر شأن است. هر کسی به خود اجازه میدهد در این خصوص اظهارنظر کند. از نماز جمعه گرفته تا جلسات شورای شهر، همگی اظهارنظرهای سیاسی و بینالمللی میکنند. این چندگانگی باید کنترل شود.
او همچنین تاکید کرد: وزارت امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی باید محور اصلی سیاست خارجی کشور باشند تا از چنددستگی جلوگیری شود و ایران بتواند حضوری فعال در عرصه جهانی داشته باشد. دیپلماسی سکوت و نظارهگر بودن فایدهای ندارد.
او ادامه داد: این غیریکنواخت بودن، یکجور سردرگمی و تناقض برای طرف مقابل نیز ایجاد میکند. در حال حاضر گره کوری در روند دیپلماسی ایران افتاده است که اظهارنظرهای متناقض داخلی نیز در آن بیتاثیر نیستند.
بیگدلی تاکید کرد: راه رهایی از این وضعیت، کماکان دیپلماسی و گفتوگو است. کشور متاسفانه در یک انجماد اقتصادی و دیپلماسی قرار دارد که باید مورد توجه اساسی تصمیمگیران و سیاستمداران ما باشد. هرچقدر این وضعیت بیشتر ادامهدار باشد، معضلات داخلی و خارجی بیشتری گریبان کشور خواهد شد.
این کارشناس مسائل بینالملل درباره احتمال بازگشت ایران به میز مذاکره با غرب نیز گفت: ما گزینهای جز دیپلماسی نداریم. تمام مسیرها به سوی ما بسته شده و تنها راه، بهرهگیری از دیپلماسی فعال است. باید مذاکرات با آمریکا از سر گرفته شود.
او ادامه داد: تنها برون رفت از این وضعیت، مذاکره با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. باید به بازرسان آژانس اجازه ورود به سایتهای هستهای را بدهیم تا مسئله برنامه هستهای ایران برطرف شود.
بیگدلی تصریح کرد: او با اشاره به گزارش پیشروی رافائل گروسی که قرار است در ماه مارس (حوالی عید 1405) به شورای حکام فرستاده شود، گفت: در صورت مثبت نبودن این گزارش گروسی، گزارش میتواند به شورای امنیت برود، امکان صدور قطعنامه توبیخی برای ایران وجود دارد. که در این صورت پرونده ذیل تبصره 42 فصل هفتم منشور سازمان تعریف میشود که وضعیت خطرناکی را برای کشور ایجاد میکند.
این کارشناس سیاسی تاکید کرد: اولین کار ایران باید بهبود ارتباط با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد و در وهله دوم نیز باید به صورت مستقیم با آمریکا وارد مذاکره شویم. هیچ راه دیگری برای برون رفت از تنگنای اقتصادی و سیاسی برای کشور وجود ندارد.
او افزود: اروپاییها نیز به واسطه مسئله اوکراین پشت آمریکاییها ایستادند و گفتند: برای برطرف شدن تحریمها ایران باید ابتدا مسئلهاش را با آمریکا حل کنند و پس از آن با ما وارد گفتوگو شوند. دولت نیز متاسفانه برنامه جامع و دقیقی برای این کار ندارد و باید هرچه زودتر پیش از اینکه مشکلات بیشتری برای کشور پیش بیاید، برای این کار اقدام کند.
