اکوایران: پانزده روز پس از آغاز جنگ، در حالی که حملات متقابل ایران و ایالات متحده همچنان ادامه دارد، همزمان نشانه‌هایی از فعال‌شدن مسیرهای دیپلماتیک نیز دیده می‌شود. تماس تلفنی نخست‌وزیر هند با رئیس‌جمهور ایران، مواضع تهران درباره تنگه هرمز و تاکید برخی قدرت‌های منطقه‌ای بر ضرورت راه‌حل سیاسی، از تلاش‌هایی حکایت دارد که با هدف مهار بحران و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها دنبال می‌شود.

به گزارش اکوایران، پس از گذشت پانزده روز از آغاز جنگ، حملات نظامی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به مواضع یکدیگر کماکان ادامه دارد. با وجود ادامه‌دار بودن این حملات اما صحبت‌ها درخصوص آتش‌بس و بازگشت به دیپلماسی نیز به گوش می‌رسد.

تماس تلفنی نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری موضع‌گیری تهران درباره عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و تاکید برخی بازیگران منطقه‌ای و جهانی بر ضرورت حل‌وفصل سیاسی تنش‌ها، نشانه‌هایی از تشدید رایزنی‌ها برای جلوگیری از گسترش درگیری‌ها به شمار می‌رود.

در این میان، ایران ضمن تاکید بر نقش خود در حفظ امنیت تنگه هرمز، عبور کشتی‌های برخی کشورها را مجاز دانسته اما برای کشورهایی که در اقدامات نظامی علیه تهران نقش داشته‌اند محدودیت‌هایی قائل شده است. همزمان ترکیه و روسیه نیز بر لزوم پایان دادن به تنش‌ها از مسیر دیپلماسی تاکید کرده‌اند.

نخست‌وزیر هند، همچنین بر اهمیت امنیت شهروندان هندی و تداوم بدون اختلال جریان انتقال کالا و انرژی تاکید کرد و گفت هند همچنان به صلح و ثبات منطقه‌ای متعهد است و از مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی برای کاهش تنش‌ها حمایت می‌کند.

سیاست عبور محدود از تنگه هرمز

در حالی که توجه جهانی به وضعیت تنگه هرمز افزایش یافته، مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد تهران به کشتی‌های برخی کشورها اجازه عبور از این آبراه راهبردی را داده است.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه تاکید کرد کشورهایی که در اقدام نظامی علیه ایران مشارکت داشته‌اند نباید انتظار عبور امن از تنگه هرمز را داشته باشند. تخت‌روانچی همچنین ادعای دونالد ترامپ مبنی بر مین‌گذاری ایران در این تنگه را بی‌اساس خواند.

همزمان وزیر امور خارجه ایران، در تماس تلفنی با سوبرامانیام جایشانکار، همتای هندی خود، درباره پیامدهای حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گفت‌وگو کرد. عراقچی با تشریح آخرین تحولات و تاثیر این حملات بر ثبات منطقه، بر اراده ایران برای استفاده از حق دفاع مشروع تاکید کرد و خواستار محکومیت تجاوز نظامی علیه ایران از سوی مجامع بین‌المللی شد. او همچنین با اشاره به جایگاه بریکس، از این مجموعه خواست در شرایط کنونی نقشی فعال در حمایت از ثبات و امنیت منطقه و جهان ایفا کند.

در ادامه این تحولات، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند باید برای حفظ امنیت کشتیرانی با ایران هماهنگی داشته باشند. او با تاکید بر اهمیت راهبردی این تنگه برای ایران گفت تهران همواره برای حفظ امنیت این آبراه حیاتی هزینه داده و خواهان ناامن شدن آن نیست.

بقایی همچنین اعلام کرد ایران خصومتی با کشورهای منطقه ندارد، اما اگر از خاک یا امکانات برخی کشورها برای حمله به ایران استفاده شود، تهران حق دفاع مشروع و هدف قرار دادن مبادی تجاوز را برای خود محفوظ می‌داند.

پیش از این نیز بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان برای چندمین بار طرفین را به آتش‌بس و از سرگیری مذاکرت دعوت کرده است. اما ترامپ در گفت‌و‌گو با سی‌بی‌اس گفت که به نظر او جنگ با ایران تقریبا تمام شده است و تهدید کرد که اگر رژیم ایران در ارتباط با تنگه هرمز «کار بدی انجام دهد» پایان ایران فرا برسد و گفت: «دیگر چنین نامی را نخواهید شنید». او همچنین گفت که به تصرف این تنگه می‌اندیشد. 

تلاش‌های ترکیه و روسیه برای کاهش تنش

در شرایطی که جنگ وارد سومین هفته خود شده است، ترکیه نیز از افزایش تلاش‌ها برای پایان دادن به درگیری‌ها خبر داده است. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، اعلام کرد آنکارا تحولات ایران و منطقه را از نزدیک دنبال می‌کند و برای پایان دادن به جنگ و تنش‌ها از همه ظرفیت‌های دیپلماتیک خود استفاده خواهد کرد.

او همچنین با اشاره به برخی تحولات داخلی در ایران گفت نشانه‌هایی از تقویت طرح‌های جدایی‌طلبانه مشاهده می‌شود و ترکیه با هرگونه تحریک قومی یا مذهبی در منطقه مخالف است.

در همین حال، عبدالقادر اورال‌اوغلو، وزیر حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه، اعلام کرد یکی از کشتی‌های این کشور با مجوز ایران از تنگه هرمز عبور کرده است. به گفته او، ترکیه در حال حاضر ۱۵ کشتی در منطقه خلیج فارس دارد که در انتظار عبور از این آبراه هستند و یکی از آنها به دلیل استفاده از بندر ایرانی، با هماهنگی تهران اجازه عبور دریافت کرده است.

در همین حال، روسیه نیز بر ضرورت حل‌وفصل سیاسی بحران تاکید کرده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد مسکو معتقد است راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک برای بحران پیرامون ایران در اولویت قرار دارد. او افزود دستیابی به چنین راه‌حلی می‌تواند به بازگشت ثبات به منطقه کمک کند.