به گزارش اکوایران، سیودو روز از آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل گذشت. جنگی که از 9 اسفند با حملات گسترده و هماهنگ واشنگتن و تلآویو علیه تهران آغاز و معادلات امنیتی نظامی منطقه را وارد فضای جدیدی کرد. جنگی که از حملات مستقیم عبور کرده و حالا به تهدیدی برای کل منطقه تبدیل شده است.
سقاییان: دستیابی سریع به آتشبس بعید است
علی سقاییان، دیپلمات پیشین، در گفتوگو با اکوایران درباره چرایی آغاز جنگ رمضان و روند تحولات آن، با اشاره به پیشینه تنشها میان ایران و محور آمریکا–اسرائیل، تأکید کرد که این درگیری ریشه در یک پروژه طولانیمدت دارد و رخدادی ناگهانی یا مقطعی نیست.
به گفته سفیر پیشین ایران در ارمنستان، آغاز این جنگ را باید در سیاستها و اقدامات اسرائیل جستوجو کرد؛ جریانی که بهزعم او طی سالهای گذشته تلاش کرده از طریق تحریک دولتهای مختلف آمریکا، زمینه تقابل نظامی با ایران را فراهم کند، اما در مقاطع پیشین موفق نبوده است. سقاییان معتقد است در نهایت این روند با «پروندهسازیها و بهانهتراشیها» به نقطهای رسید که به یک درگیری نظامی مستقیم منجر شد.
او با اشاره به تحولات اخیر افزود که این جنگ با «حمله به زیرساختها» و با همکاری آمریکا و اسرائیل آغاز شد و در ادامه، با ترور و شهادت برخی مقامات عالیرتبه ایرانی وارد مرحلهای تازه شد. به گفته این دیپلمات پیشین، این رخدادها در شرایطی اتفاق افتاد که مسیرهای دیپلماتیک نیز همزمان در جریان بود، اما به باور او، این مذاکرات خود بخشی از یک «توطئه» برای پیشبرد اهداف طرف مقابل محسوب میشد.
سقاییان در ادامه با مرور سابقه اقدامات علیه ایران، به مجموعهای از فشارها از جمله «ترور دانشمندان، خرابکاری در مراکز علمی و حملات امنیتی» اشاره کرد و گفت این اقدامات در سالهای گذشته بهصورت مستمر ادامه داشته است. او همچنین به درگیریهای پیشین از جمله «جنگ ۱۲ روزه» اشاره کرد و مدعی شد که در تمامی این موارد، آغازگر تنشها طرف مقابل بوده است.
این دیپلمات پیشین با اشاره به سیاستهای دولت آمریکا، بهویژه در دوره دونالد ترامپ، تاکید کرد که اگرچه ایران از میز مذاکره خارج نشده بود، اما همزمان اقداماتی صورت گرفت که عملاً به تضعیف روند گفتوگو انجامید. او همچنین ترور برخی چهرههای سیاسی، از جمله علی لاریجانی، دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی را در راستای حذف جریانهای متمایل به مذاکره ارزیابی کرد.
سقاییان در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به دیدگاههای رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره آینده اسرائیل، تأکید کرد که به باور او، این رژیم در بلندمدت با چالشهای جدی مواجه خواهد شد و احتمال فروپاشی آن وجود دارد.
دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه به پاسخ نظامی ایران اشاره کرد و گفت که این پاسخها در چارچوب «اقدام متقابل» و با هدف ایجاد بازدارندگی انجام شده است، هرچند به گفته او، این درگیریها برای همه طرفها خساراتی به همراه داشته است.
در ارزیابی چشمانداز جنگ، سقاییان با اشاره به تحرکات دیپلماتیک اخیر از جمله نشست چهارجانبه در اسلامآباد، این اقدامات را «مثبت اما ناکافی» توصیف کرد. او با بیان اینکه کشورهایی مانند پاکستان، ترکیه و مصر میتوانند نقش مؤثری ایفا کنند، افزود که برخی بازیگران منطقهای نیز بهدلیل همکاری با آمریکا، نقش دوگانهای دارند.
این دیپلمات پیشین همچنین بر ضرورت ورود قدرتهای بزرگ مانند چین و روسیه به روند میانجیگری تأکید کرد و گفت بدون ابتکار عمل این کشورها، دستیابی سریع به آتشبس بعید به نظر میرسد.
به گفته سقاییان، با توجه به روند فعلی، پایان جنگ در کوتاهمدت محتمل نیست. او همچنین به نقش برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان، امارات، کویت و بحرین اشاره کرد و مدعی شد که در اختیار قرار دادن ظرفیتهای این کشورها به آمریکا، میتواند در آینده پیامدهای ژئوپلیتیکی مهمی برای روابط منطقهای به همراه داشته باشد.
در مجموع، این دیپلمات پیشین معتقد است که اگرچه تلاشهای دیپلماتیک در جریان است، اما پیچیدگی معادلات و تداوم بیاعتمادی میان طرفها، چشمانداز پایان سریع این جنگ را با ابهام جدی مواجه کرده است.
