اکوایران: در آستانه آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد، تداوم حملات اسرائیل به جنوب لبنان، فضای گفت‌وگوها را با چالش‌های جدی مواجه کرده است؛ همزمان تهران با تشدید رایزنی‌های دیپلماتیک، تلاش دارد شروط خود از جمله تثبیت آتش‌بس و تعیین تکلیف تنگه هرمز را به محور اصلی مذاکرات تبدیل کند.

به گزارش اکوایران، بامداد 19 فروردین بود که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با صدور بیانیه‌ای از آتش‌بس دو هفته‌ای بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا خبر داد.

امروز -22 فروردین- چهار روز پس از وضع آتش‌بس موقت، هیات‌های ایرانی و آمریکایی در اسلام‌آباد به میانجی‌گیری پاکستان پای میز مذاکره خواهند نشست.

جزئیات حضور و اعضای تیم مذاکره کننده ایرانی

به گزارش دنیای اقتصاد، دیدار هیات ایرانی با شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان به ریاست محمدباقر قالیباف برای امروز برنامه‌ریزی شده است و  بعد از این دیدار تکلیف جزییات گفتگوی‌های ایران و آمریکا روشن می‌شود. رویترز به نقل از منابع پاکستانی اعلام کرد جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا برای انجام مذاکرات با ایران وارد اسلام‌آباد شده است.

همچنین استیو ویتکاف و جرد کوشنر، برای مذاکره با ایران وارد اسلام‌آباد شده‌اند. گفته می‌شود هیات مذاکره کننده آمریکایی در قالب چند تیم وارد پاکستان شده‌اند.

ریاست هیات حقوقی با کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امورخارجه، رئیس هیات اقتصادی با ناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی و کمیته نظامی نیز با علی اکبر احمدیان، عضو شورای عالی امنیت ملی است

رئیس مجلس شب گذشته نیز در بدو ورود به پاکستان با رییس کل ارتش پاکستان دیدار و گفت‌وگو کرد. عاصم منیر، واسطه اصلی در میانجیگری میان ایران و آمریکا بوده. است و قدرت بالایی در پاکستان دارد.

هیات ایرانی ایران آمریکا پاکستان

عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان نیز رایزنی‌های تلفنی مهمی با همتایان خود در کشورهای اروپایی، آسیایی، عربی و منطقه‌ای انجام داد که مهم‌ترین بخش این گفت‌وگوها به لبنان و بازگشایی تنگه هرمز معطوف شد. مبنای مذاکرات ،طرح ۱۰ماده‌ای ایران است که به آتش‌بس دوهفته‌ای و آغاز مذاکرات منجر شده است.

در همین ارتباط، مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران، در نشست روز جمعه با حضور سفرا و روسای نمایندگی‌های دیپلماتیک خارجی و سازمان‌های بین‌المللی مقیم تهران، تاکید کرد که توافق شده طرح ۱۰ماده‌ای ایران مبنای مذاکره قرار گیرد. در این طرح بر چند اصل کلیدی از جمله توقف جنگ، آتش‌بس در همه جبهه‌ها، غنی‌سازی و رفع تحریم و مدیریت ایران بر تنگه هرمز تاکید شده است.

تشدید رایزنی‌های بین‌المللی با وزیر خارجه ایران گویای اهمیت دو مولفه یعنی تنگه هرمز و آتش‌بس در سراسر منطقه است. در این چشم‌انداز، شامگاه پنج‌شنبه عراقچی با همتای آلمانی خود یوهان واده فول گفت‌وگو کرد. در این تماس عراقچی تاکید کرد که توقف حملات متجاوزان در منطقه و لبنان بخش لاینفک تفاهم آتش‌بس است که مورد تاکید میانجی پاکستانی نیز قرار گرفته است.

در تماس تلفنی با ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، نیز مساله تجاوز اسرائیل علیه لبنان مورد توجه قرار گرفت و رئیس‌ دستگاه دیپلماسی بر لزوم واکنش جدی و مداخله جامعه بین‌المللی از جمله کشورهای اروپایی برای توقف حملات اسرائیل علیه لبنان تاکید کرد.

نوئل بارو، نیز ضمن استقبال از توقف جنگ، ابراز امیدواری کرد با پیشرفت در مذاکرات شاهد برقراری ثبات و آرامش پایدار در سراسر منطقه باشیم. در تماس عراقچی و خوسه مانوئل آلبارز، وزیر خارجه اسپانیا نیز رئیس‌ دستگاه دیپلماسی گفت که مواضع ارزشمند اسپانیا در دفاع از حقوق بین‌الملل و ارزش‌های انسانی مورد توجه و تمجید ملت ایران و جامعه بین‌المللی قرار گرفت و هیچ‌گاه فراموش نخواهد شد. آلبارز نیز تاکید کرد اسپانیا از همان ابتدا بر غیر قانونی بودن حملات نظامی علیه ایران تاکید داشته است.

اما تماس تلفنی عراقچی با سرگئی لاوروف به مساله تنگه هرمز اختصاص داشت. وزیر امور خارجه ایران در این تماس در خصوص آخرین وضعیت تنگه هرمز گفت: «تردد امن در این آبراه بر اساس دستورالعمل‌ها و در هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و از طریق مسیرهای تعیین‌شده و با رعایت تدابیر فنی موجود مقدور خواهد بود؛ البته اگر طرف آمریکایی به تعهدات خود پایبند باشد.» لاوروف نیز با استقبال از توقف تجاوز نظامی علیه ایران، بر حمایت این کشور از تلاش‌ها برای پایان جنگ و بازگشت ثبات و امنیت پایدار در کل منطقه تاکید کرد.

 دو روایت ایران از مدیریت تنگه هرمز 

این در حالی است که درخصوص آخرین وضعیت تنگه هرمز، روز پنج‌شنبه محمدرضا رضایی‌کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، از ممنوعیت ابدی عبور کشتی‌های آمریکایی و اسرائیلی و دریافت عوارض به ریال در طرح اقدام راهبردی امنیت تنگه هرمز خبر داد. محمدرضا کوچی با اعلام این خبر اظهار کرد: «طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» با همکاری جمعی از نمایندگان تدوین شده و پیش‌بینی می‌شود در هفته پیش‌رو با رای قاطع نمایندگان به تصویب رسیده و برای اجرا ابلاغ شود.»

۵ محور اصلی این طرح عبارت است از: «ممنوعیت تردد کشتی‌های متخاصم، دریافت عوارض عبور و راهبری، حمایت از پول ملی یعنی در راستای تقویت ارزش ریال، تمامی هزینه‌های دریافتی از کشتی‌های خارجی بابت خدمات راهبری و هدایت، باید منحصرا به صورت «ریال» پرداخت شود.» الزام استفاده از نام «خلیج‌فارس» و نحوه تخصیص درآمدها به این ترتیب که درآمدهای حاصل از اجرای این طرح به دو بخش تقسیم می‌شود؛ ۳۰درصد از درآمدها جهت تقویت بنیه نظامی و حفظ امنیت منطقه و ۷۰درصد باقی‌مانده جهت بهبود معیشت مردم و پیشرفت پایدار اختصاص خواهد یافت.

در این بین سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران نیز در مصاحبه‌ای با شبکه الجزیره انگلیسی گفت تنگه هرمز باز است، اما کشتی‌ها باید با توجه به مین‌ها و اقدامات نظامی با نیرو‌های ایرانی هماهنگ کنند. وی همچنین افزود همه شناور‌ها حتی آمریکایی می‌توانند مادامی که «رفتار خصمانه» نداشته باشند از این تنگه عبور کنند. البته به سبب منطقه جنگی و ترتیباتی که ایران در جریان این جنگ و تهاجم علیه کشور در پیش گرفت محدودیت‌های فنی وجود دارد. بنا بر این برخی محدودیت‌های فنی هست و لذا همه کشتی‌هایی که می‌خواهند از تنگه عبور کنند باید با ارتش و نیرو‌های نظامی ما ارتباط برقرار کنند؛ به سبب محدودیت‌ها در این تنگه، و اینکه هرمز، پهنای بسیار کمی دارد.

فرستاده کره‌جنوبی به ایران می‌آید

از سوی دیگر چو هیون، وزیر امور خارجه کره‌جنوبی ظهر روز پنج‌شنبه با وزیر امور خارجه کشورمان به‌صورت تلفنی گفت‌وگو کرد.عراقچی در این تماس گفت: در صورت پایبندی طرف مقابل به تعهدات خود در دوره توقف جنگ، تردد امن در تنگه هرمز در هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با نظرداشت محدودیت‌های فنی موجود مقدور خواهد بود.

وزیر امور خارجه کره‌جنوبی ضمن استقبال از اعلام آتش‌بس و توقف درگیری‌ها در همه جبهه‌ها، بر اهمیت توقف حملات نظامی در کل منطقه و تضمین ثبات و امنیت پایدار با تداوم مذاکرات و حصول نتایج ملموس تاکید نمود. این در حالی است که وزارت امور خارجه کره‌جنوبی روز پنج‌شنبه اعلام کرد که این کشور یک فرستاده ویژه به ایران اعزام خواهد کرد تا وضعیت خاورمیانه را مورد بررسی قرار دهد. سئول گفته این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که گزارش‌های متناقضی از سوی ایالات متحده و ایران درباره وضعیت بازگشایی تنگه هرمز همچنان منتشر می‌شود.