به گزارش اکوایران، تحولات اخیر را نمیتوان بهصورت جداگانه فهمید؛ آنچه در حال وقوع است، یک پازل چندلایه از «فشار نظامی»، «چانهزنی دیپلماتیک» و «بازطراحی مسیرهای اقتصادی» است.
از یکسو، اظهارات متناقض دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا درباره توافق و تهدید به اقدام نظامی، نشاندهنده تلاش واشنگتن برای افزایش اهرم فشار در مذاکرات است. از سوی دیگر، ایران نیز با تاکید بر آمادگی نظامی و همزمان ارائه پیشنهادهای جدید، در حال بازی در دو زمین «بازدارندگی» و «دیپلماسی» است.
در سطح منطقهای نیز، تشدید تنشها در جنوب لبنان و هشدارهای نظامی اسرائیل، نشان میدهد که هرگونه شکست در مسیر دیپلماسی میتواند به سرعت به گسترش درگیریها در جبهههای مختلف منجر شود. به بیان دیگر، وضعیت کنونی نه صلح است و نه جنگ؛ بلکه یک «تعلیق پرتنش» است که هر لحظه میتواند به یکی از این دو سو متمایل شود.
سفیر ایران در اسلامآباد: گشایش مذاکرات در گرو تغییر رفتار آمریکا است
11:30 | رضا امیری مقدم، سفیر ایران در پاکستان امروز- 13 اردیبهشت- اعلام کرد: طرح جدید مذاکراتی جمهوری اسلامی ایران با هدف پایان دادن به جنگ تجاوزکارانه و تحمیلی آمریکایی-اسرائیل روزهای گذشته به دوستان پاکستانی به عنوان میانجی اصلی روند جاری تحویل شده و آنان نیز به طرف آمریکایی منتقل کرده اند.
سفیر ایران در مصاحبه با ایرنا تاکید کرد: میانجی اصلی روند جاری بین ایران و آمریکا، پاکستان است که تلاشهای شایسته ای را برای کمک به حل و فصل جنگ انجام می دهد و ما از این تلاشهای برادران پاکستانی قدردانی می کنیم.
او افزود: پاکستان همچنان میانجی است و ایران هیچ تصمیمی دال بر تغییر طرف میانجی ندارد و ظاهرا طرف آمریکایی نیز موضع مشابهی دارد لذا اقدامات میانجی ها برای رد و بدل پیام ها در حال انجام است.
سفیر ایران در پاکستان گفت: در سطح دوجانبه نیز ارتباطات مستمر میان مسوولان عالی رتبه و رایزنیهای سیاسی، اقتصادی، تجاری با تمرکز ویژه بر افزایش حجم تجارت مشترک بین تهران و اسلامآباد ادامه دارد.
ایران بنادر پاکستان را جایگزین امارات کرد
10:30 | خبرگزاری فارس نوشت: پاکستان پس از سالها تعلل، مجوز رسمی عبور کالاهای ترانزیتی از خاک خود به ایران را صادر کرد.
این اقدام میتواند بنادر گوادر، کراچی و قاسم را پشتیبان و مکمل بنادر جنوبی ایران در زمان محاصره دریایی کند.
ایران در سالهای اخیر، بخش قابل توجهی از واردات و ترانزیت خود را از طریق بنادر امارات (بهویژه جبلعلی) انجام داده است؛ مسیری که اکنون با تشدید محاصره دریایی و تغییرات سیاسی در منطقه، ناپایدار شده است.
جایگزینی این کریدور نه تنها به افزایش سرعت جابهجایی کالا و کاهش هزینهها کمک میکند، بلکه با اتصال به طرح ۶۰ میلیارد دلاری چین-پاکستان (CPEC) و ابتکار کمربند و جاده(BRI)، پلی استراتژیک میان جنوب آسیا و اوراسیا خواهد بود.
«اساس و محتوای مذاکرات با اذن رهبر انقلاب است»
10:15 | مجتبی زارعی نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در صفحه شخصی خود در فضازی مجازی به دیدارش با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس اشاره کرد و به نقل از قالیباف خبر داد:
اساس و محتوای مذاکرات با اذن رهبر انقلاب بوده است. به آمریکاییها گفته شد که هیأت از طرف رهبر انقلاب برای ورود تخصصی به موضوع هستهای منع شده، اما در وضعیت جنگی تصمیمات مرتبا با اشراف ایشان مورد اصلاح و بهبود قرار میگیرد. برای حرمت اذن آقا، حضور رئیس سازمان انرژی اتمی را در تیم مذاکراتی منع کردم. داوطلب ریاست تیم نبودم؛ میدانستم حرف و حدیث پیش میآید، اما باید از آبروی خود خرج میکردم.
نایب رئیس مجلس: حاکمیت تنگه هرمز را به دست آوردیم
09:10 | حمیدرضا حاجیبابایی، نایب رئیس مجلس، امروز در شانزدهمین نشست هماندیشی و همافزایی جبهه انقلاب(جهادگران تبیین) استان زنجان درباره برنامه حقوقی کشور برای تنگه هرمز پس از جنگ اعلام کرد: باید بر اساس قوانین جلو رفت. گرفتن عوارضی و .... یک مبنای پولی وجود دارد و رژیم حقوقی که قرار است برای تنگه هرمز تعیین شود باید یک طرح بینقص باشد. خوشبختانه نظر اکثر نمایندگان مجلس در خصوص طرح دو فوریتی تنگه هرمز مثبت بود.
به گزارش تسنیم، او ادامه داد: در گذشته تنگه هرمز برای ما بود ولی حاکم آن نبودیم ولی این جنگ باعث شد که حاکمیت آن را به دست بیاوریم. مردم از خواسته خود عقب نشینی نمیکنند. این تنگه برای دو کشور ایران و عمان است ولی قسمت عمیق آن که کشتیها قابلیت عبور از آن را دارند متعلق به خاک ایران است و دیگر وضعیت تنگه به گذشته برنمیگردد.
هشدار ارتش اسرائیل به ساکنان جنوب لبنان برای تخلیه فوری
09:00 | ارتش اسرائیل به ساکنان ۱۱ شهر و روستا در جنوب لبنان هشدار داده است که فوراً منازل خود را ترک کرده و دستکم تا فاصله هزار متری به مناطق باز عقبنشینی کنند.
این ارتش مدعی شده است که حزبالله توافق آتشبس را نقض کرده و اعلام کرده در مناطق دویر، عرب سلیم، شرقیه نبطیه، جبشیت، رعشیت، سریفا، دونین، بریقه، قاقایة الجسر، قصیبه نبطیه و کفرصیر با این گروه «با قدرت» برخورد خواهد کرد.
در همین حال، خبرنگار الجزیره گزارش داد که توپخانه اسرائیل حومه شهرهای زوتر الشرقیه و میفادون در جنوب لبنان را هدف حمله قرار داده است.
عبور نفتکش ایرانی از محاصره آمریکا
08:30 | براساس گزارش تانکرتکرز، یک ابرنفتکش VLCC متعلق به شرکت ملی نفت ایران که بیش از ۱.۹ میلیون بشکه (به ارزش نزدیک به ۲۲۰ میلیون دلار) نفت خام حمل میکند، موفق شده است از محاصره نیروی دریایی ایالات متحده خارج شود و به خاور دور برسد.
نام این نفتکش HUGE (9357183) است و آخرین بار بیش از یک هفته پیش در نزدیکی سریلانکا مشاهده شد.
این نفتکش در حال حاضر در حال عبور از تنگه لومبوک اندونزی به سمت مجمعالجزایر ریائو است. این نفتکش از زمانی که تنگه مالاکا را به مقصد ایران ترک کرد، هیچ اطلاعاتی را روی سامانه شناسایی خودکار (AIS) ارسال نکرده است.
آتشبس میان ایران و ایالات متحده در هالهای از ابهام
07:00 | آنطور که نیویورک تایمز نوشت، آتشبس میان ایالات متحده و ایران پس از آنکه ترامپ، عصر شنبه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد در حال بررسی آخرین پیشنهاد ایران است اما «نمیتواند تصور کند که قابل قبول باشد»، در وضعیت نامشخصی قرار گرفته است.
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که ترامپ صراحتاً گفته بود از پیشنهاد اخیر ایران «راضی نیست». به گفته رسانههای ایران، این پیشنهاد عصر پنجشنبه برای میانجیگران پاکستانی ارسال شده بود. با این حال، ترامپ عصر شنبه به خبرنگاران توضیح داد که تنها در جریان «کلیت توافق» قرار گرفته و هنوز جزئیات آن را ندیده است. او پیش از سوار شدن به هواپیما در پالم بیچِ فلوریدا گفت: آنها اکنون متن دقیق را به من خواهند داد.
ترامپ همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نسبت به پذیرش این پیشنهاد ابراز تردید کرد و مدعی شد که ایران «هنوز بهای کافی برای آنچه در ۴۷ سال گذشته با بشریت و جهان انجام داده، نپرداخته است.
در مقابل، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در دیدار با دیپلماتهای خارجی در تهران، مسئولیت پایان دادن به درگیری را متوجه ایالات متحده دانست. به گزارش رسانههای ایران، او گفت: اکنون توپ در زمین ایالات متحده است تا میان دیپلماسی یا ادامه رویکرد تقابلی یکی را انتخاب کند. غریبآبادی همچنین تأکید کرد که ایران در صورت ازسرگیری درگیری نظامی، آمادگی لازم را دارد.
ترامپ نیز روز جمعه اعلام کرده بود که همه گزینهها، از جمله پایان دادن به آتشبس، روی میز است. او در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: آیا میخواهیم وارد عمل شویم و آنها را بهشدت هدف قرار دهیم و کار را برای همیشه تمام کنیم، یا میخواهیم تلاش کنیم به توافق برسیم؟ اینها گزینههای پیشرو هستند.
ترامپ: در صورت بدرفتاری ایران، احتمال حملات جدید وجود دارد
03:00 | به گزارش آکسیوس، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده امروز -13 اردیبهشت- در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد که اگر ایران «بدرفتاری» کند، ممکن است دستور اقدام نظامی مجدد علیه این کشور را صادر کند.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران همچنان در حال تبادل پیشنویسهای یک توافقنامه چارچوب برای پایان دادن به جنگ هستند، ترامپ بهطور همزمان بهطور جدی گزینه صدور دستور اقدام نظامی جدید را نیز بررسی میکند؛ اقدامی که میتواند با هدف شکستن بنبست کنونی انجام شود.
به گفته دو منبع آگاه از این پیشنهاد، این پیشنهاد یک مهلت یک ماهه برای مذاکره در مورد توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، پایان دادن به محاصره دریایی ایالات متحده و پایان دائمی جنگ در ایران و لبنان تعیین کرده است.
منطقه میان آتشبس شکننده و سناریوی جنگ
برآیند این تحولات نشان میدهد که بازیگران اصلی منطقه در حال آمادهسازی خود برای هر دو سناریو هستند: هم توافق و هم تقابل. ایران با تنوعبخشی به مسیرهای اقتصادی و تأکید بر ابزارهای ژئوپلیتیکی، تلاش میکند هزینه فشارها را کاهش دهد و دست بالا را در مذاکرات بهدست آورد. در مقابل، ایالات متحده با حفظ ابهام راهبردی، ترکیبی از تهدید و مذاکره، میکوشد امتیاز بیشتری بگیرد.
در چنین شرایطی، آینده به یک متغیر کلیدی گره خورده است: آیا دیپلماسی میتواند پیش از آنکه تحولات میدانی از کنترل خارج شوند، به نتیجه برسد؟ اگر پاسخ منفی باشد، آنچه امروز بهعنوان «فشار کنترلشده» دیده میشود، میتواند به سرعت به یک بحران فراگیر منطقهای تبدیل شود؛ بحرانی که اینبار نهتنها نظامی، بلکه اقتصادی و ژئوپلیتیکی نیز خواهد بود.
