معاون رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در کاخ سفید به انتقادات گسترده فراحزبی در کشورش در خصوص «تسلیم آمریکا مقابل ایران» پاسخ داد.
به گزارش اکوایران به نقل از فارس؛ جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا امروز پنجشنبه با توجه به آنکه دولت دونالد ترامپ پس از انتشار مفاد تفاهمنامه با ایران مورد انتقاد قرار گرفته توضیحاتی درباره آن و همچنین تلاشها برای رسیدن به توافق نهایی با ایران ارائه کرد.این کنفرانس خبری در حالی برگزار شد که دونالد ترامپ از شب گذشته مورد هجمه چهرههای شاخص از هر دو حزب آمریکا قرار گرفته است. سوزان رایس، مشاور امنیت ملی اسبق آمریکا ساعاتی پیشتر این یادداشت تفاهم را «تسلیمنامه آمریکا مقابل ایران» توصیف کرده بود و «بیل کسیدی» عضو ارشد حزب جمهوریخواه در مجلس سنای آمریکا گفته بود که ترامپ با این توافق تن رونالد ریگان را در گور لرزانده است. جی دی ونس در یک کنفرانس خبری طولانی مدت در کاخ سفید تلاش کرد به این برداشتهای گسترده و عمومی در آمریکا مبنی بر اینکه دولت دونالد ترامپ علیرغم جنگافروزی مقابل ایران متحمل شکست شده پاسخ دهد. در زیر بخشهای مهم اظهارات ونس آورده شده و تلاش شده سخنان او در بافت قرار داده شود.
وضعیت تنگه هرمز
بخشی از سخنان ونس در این نشست خبری به وضعیت تنگه هرمز اختصاص داشت و او تلاش کرد این برداشت را ایجاد کند که این آبراه بینالمللی باز شده است. او با بیان این ادعا که دیشب ۱۲.۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد این رقم را بالاترین میزان عبور نفت از این منطقه از زمان آغاز درگیریها در ماه فوریه توصیف کرد. معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شد که ایران دیشب به هیچ کشتی شلیک نکرده است. او درباره لغو تحریمها هم گفت: «تا زمانی که رفتار مورد نظر را از ایرانیها نبینیم تحریمها را لغو نخواهیم کرد.» یادداشت تفاهمی که میان ایران و آمریکا حاصل شده تصریح دارد که در ازای بازگشایی تنگه هرمز آمریکا محاصره دریایی ایران را لغو خواهد کرد. شرکت تحلیل انرژی «کپلر» امروز پنجشنبه اعلام کرد: «ما حداقل سه نفتکش با پرچم ایران را رصد کردهایم که مجموعاً ۵ میلیون بشکه نفت خام را از محدوده محاصره دریایی آمریکا در خلیج عمان و دریای عرب عبور دادهاند. همچنین یک نفتکش دیگر با حدود ۲ میلیون بشکه نفت در حال نزدیک شدن به این محدوده است.» این نخستین صادرات رسمی نفت ایران از زمان اعمال محاصره دریایی آمریکا در اواخر فروردین ماه در تنگه هرمز است.محاصره دریایی آمریکا علیه ایران از ۱۳ آوریل ۲۰۲۶ (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) آغاز شد و صادرات نفت ایران را از ۲.۲۵ میلیون بشکه در روز کاهش داد.سه سوپرنفتکش حامل شش میلیون بشکه نفت خام عربستان نیز که با پرچم این کشور حرکت میکردند، امروز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کردند.شرکت کپلر همچنین اعلام کرده که نفتکشهای دیگری با پرچم ایران نیز احتمالاً از روز یکشنبه (روز امضای توافق) از خط محاصره عبور کردهاند.
عقبنشینی از اظهارات موشکی ترامپ
جی دی ونس همچنین تلاش کرد از اظهاراتی که شب گذشته دونالد ترامپ درباره ناکامی در مهار موشکی موشکی ایران مطرح کرده بود عقبنشینی کند. او گفت: «همه چیزی که رئیسجمهور ترامپ دیروز گفت این است که طبیعتاً کشورها حق دفاع از خود را کنار نمیگذارند اگر حزبالله به سمت اسرائیل موشک یا پهپاد شلیک کند، اسرائیل حق دفاع از خود را کنار نمیگذارد.»ونس همچنین خاطرنشان کرد: «ایرانیها هم حق دفاع از خود را در کشورشان کنار نمیگذارند، اما ما قطعاً انتظار داریم که به عنوان بخشی از توافق نهایی، آنها نتوانند موشکهایی بسازند که بتواند به طور گسترده کل جهان را تهدید کند؛ و این همان چیزی است که رئیسجمهور ایالات متحده دیروز گفت.»او اضافه کرد: «ببینید، مسئله بسیار ساده است: شما نمیتوانید به یک کشور چه اسرائیل باشد چه ایران بگویید که اجازه ندارد هیچگونه ابزاری برای دفاع از خود داشته باشد.»دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که در روزگاری نه چندان دور منتقد کنار گذاشته شدن مسائل موشکی از دستور کار دموکراتها برای توافق هستهای با ایران بود شب گذشته به تلویح به ناتوانی در مهار این توانمندی ایران اعتراف کرده است.ترامپ در نطق پایانی خودش در حاشیه اجلاس گروه ۷ توجیههایی مطرح کرده و گفته که وقتی عربستان سعودی موشک داشته باشد ایران نمیتواند این سلاح را نداشته باشد. او گفت: ما روی یک تلاش موازی با کشورهای حوزهی خلیج [فارس] کار خواهیم کرد تا به مسائل غیرهستهای، مانند موشکهای بالستیک متعارف که دربارهشان صحبت خواهیم کرد، و حمایتها بپردازیم.وی اضافه کرد: «کسی میگفت "شما نباید حتی یک موشک هم به آنها بدهید." برخی از این آدمها را دوست دارم، اما فکر نمیکنم زیاد باهوش باشند.
ترامپ تصریح کرد: "جناب، شما نباید اجازه دهید آنها هیچ موشکی داشته باشند.» من گفتم: «خب، پس من باید چه کار کنم؟ آیا باید اجازه دهم عربستان سعودی موشک داشته باشد، اما آنها نداشته باشند؟» گفتند: «بله جناب."رئیسجمهور مریکا اضافه کرد: اما نمیشود، کارها اینطور پیش نمیرود، میدانید؟ اینگونه کارساز نیست و موشکها مشکل اصلی نیستند. موشکها فقط به یک نقطهٔ کوچک آسیب میزنند، اما کرهٔ زمین را نابود نمیکنند.یکی از دلایل مخالفت اعضای حزب جمهوریخواه با توافق هستهای برجام که به ابتکار دموکراتها طراحی شده بود کنار گذاشته شدن مسائل موشکی و منطقهای و دیگر موضوعات اختلافی با ایران از موضوعات محل مذاکره با ایران بود. دموکراتها در آن زمان یادآوری میکردند که جمهوری اسلامی ایران به صراحت اعلام کرده که توان دفاعی خودش را به مذاکره نخواهد گذاشت.ترامپ بعد از گذشت چند سال و راهاندازی دو جنگ علیه ایران به صراحت اعلام کرده که تنها به دنبال محدود کردن بخشهایی از برنامه هستهای ایران است.
رفع تحریمهای نفتی
ونس همچنین به انتقادات از دولت دونالد ترامپ بابت ملزم شدن به صدور معافیتهای تحریمی برای صادرات نفت ایران پاسخ داد. او مدعی شد که رفع تحریمهای نفتی امتیاز به تهران محسوب نمیشود و همچنین رفع محاصره به دولت ترامپ امکان ردیابی شبکه مالی مرتبط با فروش نفت را میدهد. ونس گفت: «صراحتاً بگویم، ما این [اقدام] را امتیاز بزرگی به ایرانیها نمیدانستیم؛ ایران هم... آن را امتیازی برای خود تلقی نمیکرد، چرا که عامل بازدارنده آنها از فروش نفت، تحریمها نبود.وی اضافه کرد: «آنها بدون هیچ تخفیفی، نفت زیادی میفروختند، زیرا تحریمها اساساً ناکارآمد بودند. در آن مقطع، کاری که تحریمها انجام دادند این بود که سیستم مالی ایران را به سمت چیزی شبیه به سیستم بانکداری سایه سوق دادند.»ونس گفت: «با لغو محاصره ما در واقع قادر خواهیم بود تا حدی ببینیم که سیستم مالی آنها پول را به کجا میفرستد و از کجا دریافت میکند. این یک منفعت واقعی است.»
غنیسازی اورانیوم
در حالی که ترامپ شب گذشته از موضع اولیه خودش مبنی بر نابودی کامل برنامه هستهای ایران فاصله گرفته بود ونس امروز مدعی شد که دولت آمریکا به دنبال آن است که به ایران حق غنیسازی اورانیوم ندهد. او تفاهم حاصلشده میان ایران و آمریکا را با توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در دوران رئیسجمهور وقت آمریکا باراک اوباما مقایسه کرد و گفت: «توافق هستهای اوباما اجازه غنیسازی را میداد، اما توافق ما نخواهد داد.»وی در ادامه مدعی شد: «توافق اوباما اجازه انباشت مواد با غنای تسلیحاتی را میداد؛ توافق ما در واقع منجر به نابودی آن ذخایر مواد غنیشده میشود.»او اضافه کرد: «توافق اوباما بیش از یک میلیارد دلار از پول آمریکاییها را به آنها داد؛ این توافق حتی یک دلار هم از پول آمریکا به آنها نمیدهد.»
این در حالی است که ترامپ روز چهارشنبه در حاشیهٔ نشست گروه هفت در فرانسه و در کنار مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا گفت که ایران میتواند برنامهٔ هستهای خود را داشته باشد. او در این باره اظهار داشت: «این موضوع تا حدی دشوار است که وقتی میگویید کشوری خواهان [انرژی هستهای] است، در حالی که سایر کشورها و کشورهای همسایه آن را دارند، شما به آن کشور اجازه ندهید که برای مقاصدی مثل تولید برق و امثال آن از آن استفاده کند. این همیشه کمی سخت است. باید کمی عقل سلیم به کار ببرید.»پایگاه یاهونیوز نوشته این اظهارات به نظر میرسد که چرخشی آشکار از مواضع پیشین ترامپ در طول جنگ باشد. او که ماهها بر این نکته پافشاری میکرد که هدف از جنگ، نابودی هرگونه توان هستهای ایران و حذف کامل «غنیسازی» است، اکنون میگوید که این کشور میتواند از انرژی هستهای برای تولید برق استفاده کند.این رسانه نوشته است: «اکنون این پرسش مطرح میشود که جمهوریخواهان کنگره دربارهٔ این امتیازدهی تازهٔ ترامپ چه خواهند اندیشید. اگر توافق نهایی صلح بین ایران و آمریکا هیچ گونه محدودیتی بر برنامهٔ هستهای ایران نداشته باشد، در عمل از توافق برجام (۲۰۱۵) با ایران نیز بدتر خواهد بود.»
رقم داراییهای مسدود شده ایران
جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ درباره داراییهای مسدودشده ایران گفت: « صادقانه بگویم که مبلغ دقیق آن را نمیدانم.»وی اضافه کرد: «اعداد و ارقامی شنیدهام که بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار و حتی بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار بوده است.»او همچنین ادعا کرد: «بیشتر این پول در حسابهای ایالات متحده نیست؛ بخش عمده آن یا در کشورهای حوزه خلیج [فارس] است، یا در اروپا و یا جای دیگری.ةونس اضافه کرد: اما من مبلغ دقیق پول را نمیدانم؛ فقط میدانم که رقم بسیار بزرگی است.»