به گزارش اکوایران به نقل از شفقنا، این توافق، عربستان سعودی را ملزم به اجرای تدابیر پادمانی پیشرفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی موسوم به «پروتکل الحاقی» نخواهد کرد؛ پروتکلی که به بازرسان دسترسی گستردهتری به تأسیسات هستهای میدهد و با هدف کمک به شناسایی فعالیتهای هستهای اعلامنشده طراحی شده است.
طبق این گزارش، این توافق به عربستان سعودی امکان دسترسی به همان فناوری غنیسازی اورانیوم را خواهد داد که طی چند دهه گذشته در کانون اختلاف میان ایران و کشورهای غربی قرار داشته است. ایالات متحده و اسرائیل سالهاست استدلال میکنند که برنامه غنیسازی ایران میتواند برای تولید سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرد و همین نگرانیها را نیز بهعنوان یکی از دلایل حملات خود به زیرساختهای هستهای ایران در اوایل سال جاری مطرح کردهاند.
عربستان سعودی مدتهاست به دنبال ایجاد صنعت هستهای خود است و اعلام کرده که هدفش توسعه منابع داخلی اورانیوم، متنوعسازی سبد انرژی، آزاد کردن حجم بیشتری از نفت خام برای صادرات، و تأمین انرژی پروژههای صنعتی و شیرینسازی آب دریاست. ریاض همچنین استدلال کرده است که بهعنوان یکی از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، همانند دیگر کشورهای عضو، حق دارد برای اهداف صلحآمیز به غنیسازی اورانیوم بپردازد.
این توافق در صورت نهایی شدن به معنای فاصله گرفتن واشنگتن از رویکرد دیرینه موسوم به «استاندارد طلایی» در زمینه همکاریهای هستهای غیرنظامی خواهد بود. در سال ۲۰۰۹، امارات متحده عربی در ازای دریافت همکاری هستهای از ایالات متحده، بهطور دائمی از غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری پلوتونیوم صرفنظر کرد. از آن زمان تاکنون، دولتهای مختلف آمریکا این توافق را بهعنوان الگویی برای همکاریهای هستهای در خاورمیانه معرفی کردهاند.
کارشناسان کنترل تسلیحات هشدار دادهاند که اعطای اجازه به عربستان سعودی برای پیگیری غنیسازی اورانیوم میتواند «استاندارد طلایی» را تضعیف کند و سایر کشورهای منطقه را نیز به درخواست حقوق مشابه ترغیب کند. آنان همچنین استدلال کردهاند که برخورداری از توان غنیسازی داخلی، به یک کشور «ظرفیت بالقوه تولید سلاح هستهای» میدهد؛ زیرا همان فناوری سانتریفیوژ که برای تولید سوخت نیروگاههای هستهای به کار میرود، در صورت ادامه غنیسازی تا سطوح بالاتر، میتواند برای تولید اورانیوم با غنای تسلیحاتی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
