سخنان شی جین‌پینگ در اجلاس بریکس در دهلی‌ نو، بار دیگر بحث درباره نقش چین در مناقشه ایران و آمریکا را داغ کرده است. رئیس‌جمهور چین از کشورهای عضو بریکس خواست برای ایجاد صلح در خاورمیانه نقش میانجی ایفا کنند؛ اظهاراتی که در ایران به‌عنوان نشانه‌ای از آمادگی پکن برای ورود مستقیم‌تر به پرونده ایران تفسیر شد.

این برداشت البته با تردیدهایی همراه است. چین پیش از این نیز در سال ۲۰۲۳ میان ایران و عربستان میانجی‌گری کرد، اما ورود به مناقشه تهران و واشنگتن، پرونده‌ای به‌مراتب پیچیده‌تر است. پکن از یک سو منافع اقتصادی مهمی در خاورمیانه دارد و افزایش قیمت نفت و اختلال در مسیرهای انرژی می‌تواند هزینه‌های قابل‌توجهی برای اقتصاد چین ایجاد کند. از سوی دیگر، نمی‌خواهد در آستانه دیدار شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ، مسئله ایران به عامل تازه‌ای برای تشدید تنش میان پکن و واشنگتن تبدیل شود.

حتی رفتار چین در بازار نفت نیز نشان می‌دهد ملاحظات اقتصادی برای پکن جدی است. افزایش واردات نفت در ماه اوت، پس از چند ماه کاهش، می‌تواند نشانه‌ای از فشار بر ذخایر چین باشد.

از سوی دیگر، نه بیانیه پایانی بریکس موضع صریحی علیه آمریکا و اسرائیل گرفت و نه هند تمایل دارد این گروه به یک بلوک ضدآمریکایی تبدیل شود. بنابراین سؤال اصلی این است: چین واقعاً آماده ورود به پرونده ایران است یا فعلاً تنها در حال نمایش نقش یک قدرت مسئول در نظم جهانی است؟