به گزارش اکوایران، در شرایطی که قیمت عرضه نفت در هفته‌های اخیر روند افزایشی داشته و بالاترین نرخ‌ها را طی هفت سال گذشته تجربه کرده، به نظر می‌رسد معامله‌گران نفتی در روزهای اخیر با حساسیت فراوانی پیگیر وقایع سیاسی و تحولات قریب‌الوقوع در عرصه بین‌المللی هستند. جولیان لی، استراتژیست نفتی و تحلیل‌گر ارشد سابق در مرکز مطالعات انرژی جهانی با انتشار یادداشتی در بلومبرگ با عنوان «آیا نفت ایران می‌تواند رانندگان آمریکایی را نجات دهد؟» مسئله تاثرپذیری قیمت نفت از نتایج مذاکرات وین را بررسی کرده است.
رانندگان، چشم‌انتظارِ ایران
احتمالا در آستانه افزایش عرضه نفت از سوی ایران باشیم. حداقل این امیدی است که به مذاکرات وین با هدف احیای توافق هسته ای 2015، گره خورده است.تحریم‌های ایران برای اولین بار در سال 2016 و پس از اجرایی شدن توافقی که برنامه هسته‌ای این کشور را تحت نظارت شدیدی قرار می‌داد، برداشته شد. اما با خروج دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا از این توافق، تحریم‌ها دوباره برقرار شد. حال، چنان‌چه تحریم ها بار دیگر برداشته شوند، این کشور می‌تواند تولید نفت خود را افزایش دهد و موجی از بشکه‌های ذخیره شده در مخازن روی زمین و کشتی‌های لنگر انداخته در سراسر جهان را روانه بازارهای بین‌المللی کند.
این مسئله می‌تواند به معکوس کردن روند اخیر افزایش قیمت‌های نفت خام کمک کند و فشار را از روی رانندگانی که با بالاترین قیمت سوخت در بیش از هفت سال گذشته مواجه شده‌اند، کاهش دهد.
کاسه لبریز قیمت‌ها و در پیش بودن موانع
نرخ عرضه نفت از زمان اوج همه‌گیری کووید-19 دو برابر شده و به بالاترین سطح خود از ژوئیه 2014 رسیده است.
به گفته یک دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا، مذاکرات بین ایران و گروهی متشکل از شش قدرت جهانی -آمریکا، چین، روسیه، انگلیس، فرانسه و آلمان- که ماه‌هاست ادامه دارد، به خط پایان نزدیک شده است. اما فراتر از به درازا کشیدن گفت‌وگوها، نتیجه آن هم‌چنان نامشخص است و هنوز برخی موانع سیاسی وجود دارد که باید بر آن غلبه کرد.
مهم‌ترین این موانع، درخواست ایران مبنی بر دریافت تضمین‌های لازم مبنی بر عدم خروج دولت‌های آینده ایالات متحده از توافق است. این چیزی است که جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، ادعا کرده که از توان او یا هر رهبر دیگری در آمریکا خارج است –به ویژه آن‌که در کنگره نسبت به توافق با ایران تردیدهای بسیار جدی وجود دارد. آمریکایی‌ها ادعا می کنند اگر ایران خواهان توافق است، باید واقع‌بین باشد. با این حال هنوز این امکان وجود دارد که این کشور تصمیم بگیرد پذیرفتن توافقی که شاید سه سال دوام بیاورد، ارزشش را ندارد.
در سوی دیگر میز مذاکره، اختلافات عمده در مورد نحوه به عقب بردن پیشرفت‌های هسته‌ای ایران باقی مانده است -چرا که به زعم آن‌ها سطح بالای غنی سازی اورانیوم باعث شده به یک کشور در آستانه هسته‌ای شدن مبدل گردد. به نظر می‌رسد یک پذیرش عمومی میان طرف مقابل وجود دارد که زمان برای رسیدن به توافقی که احیای برجام را را معنادار کند، رو به اتمام است.
فراتر از پیش‌بینی‌ها
اما اگر توافقی انجام شود، می‌تواند پیامدهای بزرگی برای بازارهای نفت و تأثیر کاهنده بر قیمت سوخت داشته باشد.
زمانی که در پیِ برجام تحریم‌ها در سال 2016 کاهش یافتند، ایران تولید نفت خود را بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها افزایش داد. اکثر تحلیلگران انتظار افزایش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت خام این کشور را در ۱۲ ماه اول پس از لغو تحریم‌ها داشتند. اما در واقع، ایران در کم‌تر از چهار ماه به این میزان دست یافت و پیش از پایان سال دوباره تقریباً همان مقدار را اضافه کرد.
دلایلی وجود دارد که فکر می کنیم ممکن است دوباره همین اتفاق تکرار شود.
عرضه غیرفعال؟
ایران در زمان لغو تحریم ها در سال 2016، تولید خود را بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها افزایش داد. بر اساس آمار سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، ایران قبل از همه‌گیری جهانی ویروس کووید-19 حدود 1.8 میلیون بشکه نفت در روز مصرف می‌کرد. مصرف داخلی پایه محکمی برای صنعت نفت کشور فراهم می کند، حتی اگر صادرات آن به بازارهای خارجی با بحران مواجه شود- هر چند این بازارهای خارجی هم علی‌رغم اعمال تحریم‌ها هرگز به طور کامل از بین نرفتند.
در این زمان ایران به صادرات محصولات خام و پالایش شده به چین و سوریه، و همچنین میعانات گازی -نوعی نفت خام سبک که از میادین گازی استخراج می‌شود- به ونزوئلا ادامه داده است. بیش‌تر این تجارت بر روی کشتی‌هایی انجام شده که بدون ارسال سیگنال موقعیت حرکت می‌کنند، و ردیابی آن‌ها و پنهان کردن حجم واقعی تجارت را بسیار دشوار می‌کند.
ذخایر عظیم در صف بازار
با این شرایط، به نظر می‌رسد تحلیلگران روی تکرار نحوه بازگشتی قبلی ایران به بازرا نفت حساب باز کرده‌اند. موسسه سیتی‌گروپ معتقدست در صورت پایان تحریم‌ها، ایران می‌تواند تولید خود را در ماه آوریل یا می 500 هزار بشکه و تا پایان سال 1.3 میلیون بشکه در روز افزایش دهد. این دیدگاهی است که در سال 2015 عجیب به نظر می‌رسید، اما اکنون بسیار کم‌تر موجب شگفتی می‌شود.
و البته اکنون پای ذخایر نفتی که ایران قبلا استخراج کرده و در مخازن ذخیره‌سازی و روی نفت‌کش‌ها انبار کرده هم در میان است. برآوردها از این مقدار بسیار متفاوت است، از حدود 85 میلیون بشکه موجود در انبارها و نفت‌کش‌ها گرفته تا تنها 85 میلیون بشکه ذخیره‌سازی شده بر روی دریا.
در اشتیاق نفت ایران
در سال 2016، خریداران در هند و اروپا به سرعت خرید نفت خام ایران را افزایش دادند. اکنون با کمبود نفت و قیمت‌های بالای 90 دلار در هر بشکه، آن‌ها به همان اندازه مشتاق خواهند بود که با توجه به فرصت احتمالی در پیش رو، این کار را دوباره انجام دهند.
آخرین بار، مشتریان آسیایی ایران از معافیت‌های تحریمی برخوردار شدند که به آن‌ها اجازه می‌داد به واردات نفت خام خود در مقادیر رو به کاهش ادامه دهند. آن بازارها هرگز به طور کامل از دست نرفتند. اما این بار تفاوت‌هایی وجود دارد. بسیاری از مشتریان سابق ایران بیش از سه سال است که نفت خام خود را فرآوری نکرده‌اند و در این مدت روابط خود را با سایر تامین‌کنندگان برقرار و یا تعمیق بخشیده‌اند. شاید به همین دلیل است که مقامات ایرانی قبلاً با مشتریان سابق در کره جنوبی - بازار مهمی در کنار امارات متحده عربی برای صادرات میعانات گازی ایران - ملاقات کرده‌اند.
اگر بتوان توافق هسته ای ایران را احیا کرد، بشکه‌های اضافی که به بازار جهانی عرضه می‌شود درست در زمان مناسبی سر خواهند رسید و به سرعت به حرکت خود ادامه خواهند داد. گروه تولیدکنندگان نفت اوپک پلاس در تلاش است تا تولید خود را به همان میزانی که وعده داده افزایش دهد، و نفت شیل تگزاس هیچ نشانه‌ای برای رهایی از این وضعیت بروز نداده است. ممکن است اکنون این دشمن دیرینه به کمک رانندگان آمریکایی بیاید.
