کتاب تازه مسعود نیلی درباره «چالش‌های صنعتی شدن ایران» هشداری جدی درباره عقب‌ماندن ایران از انقلاب چهارم صنعتی است. در شرایطی که محدودیت‌های اینترنت و ضعف زیرساخت‌های دیجیتال ارتباط ایران با اقتصاد جهانی را دشوار کرده، نویسندگان کتاب تأکید می‌کنند که بی‌توجهی به فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و اقتصاد دیجیتال می‌تواند یکی از مهم‌ترین فرصت‌های تاریخی توسعه را از ایران بگیرد.

ایران در سه موج قبلی انقلاب صنعتی نیز نتوانست جایگاه مؤثری در اقتصاد جهانی پیدا کند. در دوره قاجار و پهلوی، تلاش‌هایی برای صنعتی شدن انجام شد، اما ضعف نهادی، وابستگی به نفت و پدیده «بیماری هلندی» مانع شکل‌گیری صنعتی رقابت‌پذیر شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز توسعه صنایع سنگین و گسترش بنگاه‌های صنعتی، به‌دلیل وابستگی شدید به درآمدهای نفتی، تحریم‌ها و سیاست‌های ناکارآمد، به نتیجه مطلوب نرسید.

به اعتقاد نیلی، صنعت ایران امروز در وضعیت افول قرار دارد؛ محصولات صنعتی قدرت رقابت جهانی ندارند، بسیاری از بنگاه‌های بزرگ زیان‌ده‌اند و اقتصاد بیش از حد به نفت، انرژی ارزان و منابع طبیعی وابسته شده است. نویسندگان هشدار می‌دهند که بدون اصلاحات نهادی، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و تعامل گسترده با اقتصاد جهانی، ایران در انقلاب چهارم صنعتی نیز عمدتاً مصرف‌کننده فناوری باقی خواهد ماند، نه تولیدکننده و خلق‌کننده ارزش.

مشروح این برنامه را شنبه در اکوایران ببینید