کارشناسان معتقدند توسعه صنعت فولاد بدون توسعه همزمان اکتشافات معدنی امکانپذیر نیست. در حالی که ظرفیتهای فولادسازی کشور طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته، بخش معدن و به ویژه اکتشافات سنگآهن نتوانسته با همان سرعت حرکت کند. نتیجه این شکاف، نگرانیهایی است که درباره تأمین خوراک واحدهای فولادی در سالهای آینده مطرح میشود.
یکی از مهمترین موانع پیش روی توسعه اکتشافات، محدودیت دسترسی به پهنههای معدنی است. فعالان این حوزه میگویند بخش قابل توجهی از مناطق مستعد معدنی به دلایل مختلف در اختیار سازمانها و نهادهای گوناگون قرار گرفته و امکان فعالیت اکتشافی در آنها وجود ندارد. این موضوع سبب شده بسیاری از ذخایر بالقوه کشور همچنان ناشناخته باقی بمانند و فرصتهای جدید سرمایهگذاری از دست برود.
در کنار این چالش، مسئله قیمتگذاری نیز به یکی از دغدغههای اصلی معدنکاران تبدیل شده است. فاصله قابل توجه قیمت سنگآهن در بازار داخلی با نرخهای جهانی، جذابیت سرمایهگذاری در این بخش را کاهش داده است. در شرایطی که اکتشاف و استخراج معادن نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین و بلندمدت است، کاهش سودآوری میتواند انگیزه ورود سرمایههای جدید را محدود کند. این مسئله نه تنها توسعه معادن جدید را با مشکل مواجه میکند، بلکه حتی بر برنامههای توسعهای معادن فعال نیز تأثیرگذار است.
این در حالی است که بخش سنگآهن بیشترین حجم سرمایهگذاری را در میان بخشهای مختلف معدن به خود اختصاص داده و نقش کلیدی در زنجیره تولید فولاد ایفا میکند. از این رو هرگونه اختلال در روند توسعه این بخش میتواند در سالهای آینده کل صنعت فولاد را تحت تأثیر قرار دهد.
فعالان معدنی بر این باورند که عبور از این چالشها نیازمند شکلگیری یک عزم جدی در سطح سیاستگذاری است. آزادسازی محدودههای معدنی، تسهیل فرآیندهای اکتشافی، اصلاح سازوکارهای قیمتگذاری و ایجاد مشوقهای سرمایهگذاری از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر توسعه اکتشافات را هموار کند.
در شرایطی که تحقق اهداف فولادی کشور و حفظ جایگاه ایران در بازارهای جهانی به تأمین پایدار سنگآهن وابسته است، بررسی موانع موجود در این بخش اهمیت دوچندانی پیدا میکند. موضوعی که در این قسمت از برنامه «سنگ تمام» با حضور سعید عسگرزاده، فعال حوزه سنگآهن، مورد بررسی قرار گرفته است؛ گفتوگویی درباره چالشهای امروز و چشمانداز آینده یکی از مهمترین بخشهای معدنی کشور.
