ما تخمین میزنیم دست کم، دقت کنید دست کم!، ۲۲ هزار میلیارد تومان یا ۱۵۰ میلیون دلار در هر روز؛ آن هم فقط برای بخش اقتصاد دیجیتال!
چطور؟ شاپرک که متصدی پرداختهای بانکی در ایران است در گزارش آذر ماه خود جمع مبلغ تراکنشها را 2 میلیون و 420 هزار میلیارد تومان ذکر کرده است. این عدد یعنی چه؟ یعنی ۲ میلیون و ۴۲۰ هزار دسته پول، هر یک به مبلغ یک میلیارد تومان را مثلا در زمین چمن استادیوم آزادی کنار هم بگذاریم. اگر این رقم را با دلار ۱۴۵ هزار تومانی در نظر بگیریم به رقم ۱۶ میلیارد و ۶۹۰ میلیون دلار میرسیم.
شاپرک میگوید که ۲۵ درصد از این رقم بزرگ از طریق حدود ۲۲۰ هزار درگاه اینترنتی حاصل شده است یعنی حدود 636 هزار میلیارد تومان یا تقریبا ۴ میلیارد و ۳۷۰ میلیون دلار.
این رقم البته برای یک ماه است و بنابراین طبق آن میتوان گفت هر روز تقریبا ۲۱ هزار میلیارد تومان از طریق درگاههای اینترنتی، تراکنش صورت میگیرد. درگاههایی که بخش بزرگی از آنان در ۱۲ روز گذشته خاموش بوده است. اگر ۱۲ روز خاموشی دیجیتال را در نظر بگیریم به رقم حدودا 252 هزار میلیارد تومان یا یک میلیارد دلار و هشتصد میلیون دلار میرسیم.
بازار دیجیتال ایران البته یک بخش پنهان، ولی بسیار بزرگ دیگر هم دارد. فروشگاههای آنلاینی که تقریبا همگی در شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند. آخرین اطلاعاتی که در این باره منتشر شده به سال 1402 بر میگردد که تراکنش مالی این بازار را 70 هزار میلیارد در سال برآورد کرده که تقریبا همه تراکنشهای آنها با سیستم کارت به کارت انجام میشد. با در نظر گرفتن تورم میتوانیم بگوییم ارزش اسمی این بازار حالا به 140 هزار میلیارد تومان رسیده است. اگر این برآورد که شاید خیلی حداقلی باشد را هم در نظر بگیریم یعنی ماهانه تقریبا 12 هزار میلیارد تومان و هر روز 400 میلیارد تومان. دوازده روز خاموشی دیجیتال تقریبا برابر است با ۵ هزار میلیارد تومان عدم خرید و فروش یا ۳۵ میلیون دلار!
جمع این دو رقم یعنی ۲۵۲ و ۵ هزار میلیارد تومان به عدد ۲۷۲ هزار میلیارد تومان میرسد که تقسیم آن بر تعداد روزها، تقریبا برابر است با همان عددی که در تیتر خواندید. بازار ایران دست کم در بخش دیجیتال هر روز ۲۲ هزار میلیارد تومان یا ۱۵۰ میلیون دلار تراکنش را دارد از دست میدهد و این یعنی تقریبا هفت برابر کل خسارتی که شهر تهران در مدت حوادث اخیر خورده است! هزینه پنهانی که در خط مقدم آن کسبوکارهای دیجیتال میدهند و اگر بخواهی خوب حساب کنی؛ بخش اعظمی از یا حتی همه مردم ایران!
یک برآورد حداقلی نشان میدهد:
خسارت قطعی اینترنتی؛ هر ساعت ۹۰۰ میلیارد تومان
۳۰۰ ساعت است که اینترنت در ایران قطع شده است. برای حدود هشت روز هم پیامکها قطع بود و در این مدت گاهی تماسها هم قطع میشد. مسئولان دلایل امنیتی را به عنوان علت این قطعی بیان میکنند اما دلیل هر چه که باشد، تبعات اقتصادی این خاموشی دیجیتال برای اقتصاد فناورانه غیرقابل انکار است.
ارزیابی دست پایین اکوایران نشان میدهد که قطعی اینترنت، ۲۱ هزار میلیارد تومان خسارت روزانه برای کسبوکارهای مجازی به همراه داشته است. این میزان فقط و فقط از تخمینی به دست آمده است که ما از آمارهای مربوط به درگاههای اینترنتی شاپرک و نیز یک برآورد در خصوص فروشگاههای فعال در اینستاگرام به دست آوردهایم و همان طور که گفتیم برآوردی حداقلی است ولی به هر حال میتواند نشان بدهد که خاموش کردن دکمه نت، به همین سادگی که فکر میکنیم و البته فکر میکنند نیست.
