اکوایران؛ امروز مهلت دوم سازمان بورس برای دریافت گزارش اثرات جنگ از شرکتها به پایان رسید؛ با این حال همچنان کمتر از نیمی از شرکتها در سامانه کدال اطلاعیه منتشر کردهاند. نکته مهمتر اینکه بخش قابل توجهی از همین گزارشها نیز نهتنها به شفافسازی کمک نکرده، بلکه ابهامات جدیدی را به همراه داشته است. در نتیجه، دومین تلاش نهاد ناظر برای ارزیابی دقیق شرایط شرکتها فعلاً به نتیجه مشخصی نرسیده و زمان بازگشایی بازار سهام همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
در همین شرایط، با گذشت حدود ۶۰ روز از تعطیلی بازار، اختلافنظرها درباره نحوه ادامه مسیر همچنان ادامه دارد. گروهی معتقدند بازگشایی در شرایط فعلی میتواند منجر به تشدید رفتارهای هیجانی شود، اما در مقابل، گروهی دیگر تأکید دارند ادامه این وضعیت عملاً بازار سرمایه را از کارکرد اصلی خود یعنی نقدشوندگی خارج کرده است. در این میان، جمعبندی کارشناسی بیشتر به سمت بازگشایی تدریجی، تدوین دستورالعمل مدیریت بحران و حمایت هدفمند از بازار متمایل است تا اعتماد سرمایهگذاران بهتدریج بازسازی شود.
در بازارهای مالی نیز روندها همچنان نوسانی است. نرخ دلار در مرکز مبادله به حدود ۱۴۳ هزار و ۶۸۰ تومان رسیده که نسبت به روز گذشته حدود ۱۳۰۰ تومان افزایش داشته است. در بازار آزاد نیز دلار با رشد ۶ هزار تومانی در محدوده ۱۸۸ هزار تومان معامله میشود و به مرز کانال ۱۹۰ هزار تومان نزدیک شده است. شکاف بین نرخ رسمی و آزاد نیز به حدود ۳۰ درصد رسیده است. در بازار طلا هم روندی نوسانی و عمدتاً صعودی مشاهده میشود که تحت تأثیر افزایش نرخ ارز و فضای مبهم سیاسی قرار دارد.
در بخش اطلاعیههای کدال، شرکت سیمان خاش با نماد «سخاش» رشد ۷۱ درصدی درآمد عملیاتی را ثبت کرده و به درآمدی حدود ۱۹۷۱ میلیارد تومان رسیده است. در گروه روانکارها نیز شرکتهای «شرانل» و «شبهرن» از افزایش حدود ۳۰ درصدی نرخ فروش محصولات خود خبر دادهاند؛ افزایشی که عمدتاً ناشی از رشد نرخ ارز و هزینههای تولید است.
در بررسی کلی افشاهای شرکتها، آثار مشترک جنگ در اقتصاد بهوضوح قابل مشاهده است؛ از جمله افزایش هزینههای تولید، اختلال در زنجیره تأمین و کاهش پیشبینیپذیری سودآوری. این آثار در صنایع مختلف با شدتهای متفاوتی بروز کردهاند.
در صنعت دارو و بهداشت، نمادهایی مانند «دزهراوی»، «دلر»، «دعبید»، «دالبر»، «بیوتیک»، «کیمازی» و «والبر» با چالش جدی تأمین مواد اولیه و نوسانات ارزی مواجهاند و فشار نقدینگی در این صنعت افزایش یافته است.
در صنایع غذایی و لبنی نیز نمادهایی مانند «غصینو»، «غدشت»، «غپینو»، «غپونه»، «غگیلا»، «شپاکسا» و «قصفها» با افزایش هزینهها و تغییر الگوی مصرف روبهرو شدهاند؛ بهطوری که تقاضا به سمت کالاهای اساسی حرکت کرده و محصولات غیرضروری با افت فروش مواجه شدهاند.
در گروه فلزات و مصالح ساختمانی، نمادهایی مانند «فخاس»، «کفرا» و «کلوند» تحت تأثیر کاهش صادرات، افزایش هزینهها و رکود داخلی قرار گرفتهاند. در حوزه انرژی نیز نماد «بزاگرس» با ریسکهای تأمین سوخت و تهدید زیرساختها مواجه است که میتواند اثرات گستردهای بر کل اقتصاد داشته باشد.
در بازار مالی و سرمایه، نمادهایی مانند «فرابورس»، «صبا»، «وگستر» و «بتهران» نشاندهنده حرکت بازار به سمت رفتارهای دفاعی هستند؛ کاهش نقدشوندگی و افزایش تمایل به داراییهای امن از مهمترین نشانههاست.
در بخش حملونقل، نماد «حفارس» با افزایش هزینهها و اختلال در مسیرها مواجه شده و در صنایع شیمیایی و پتروشیمی نیز نمادهایی مانند «شاروم»، «شگل» و «شصدف» با فشار همزمان در تأمین مواد اولیه و محدودیتهای صادراتی روبهرو هستند.
در چنین شرایطی، شرکتها برای بقا به سه استراتژی اصلی شامل افزایش ذخایر مواد اولیه، تمرکز بر کالاهای ضروری و مدیریت نقدینگی روی آوردهاند. در این میان، بانک صادرات نیز نسبت به افزایش ریسک نکول تسهیلات و فشار بر سودآوری هشدار داده است.
در بخش افزایش سرمایه نیز شرکت «خفنر» سرمایه خود را ۲۸ درصد افزایش داده و به ۹۰۰ میلیارد تومان رسانده و شرکت داروسازی تهران شیمی نیز افزایش سرمایه را به تصویب رسانده است.
در مجموع، اقتصاد و بازار سرمایه در شرایطی پیچیده و پرابهام قرار دارند؛ شرایطی که در آن تصمیمگیری بیش از هر زمان دیگری نیازمند تحلیل دقیق و مدیریت ریسک است.
