به گزارش اکو ایران به نقل از ایرنا، سفر رئیس جمهور آمریکا به چین همچنین در شرایطی انجام میشود که رقابت فزاینده دو قدرت بر سر تجارت، فناوری، امنیت و نفوذ ژئوپلیتیک، همزمان با نقش اقتصادی و سیاسی چین در جنگ ایران، اهمیت گفت وگوهای پیشرو را دوچندان کرده و آن را به آزمونی مهم برای مدیریت اختلافات و جلوگیری از تشدید تنشها میان دو کشور تبدیل کرده است.
ترامپ پیش از آغاز این سفر در شبکههای اجتماعی با لحنی خوشبینانه نوشته بود که رئیسجمهور چین، هنگام ورود او به پکن «استقبالی گرم» خواهد داشت.
با این حال، روابط اقتصادی گسترده چین با ایران و همچنین اختلافات تجاری و تعرفهای میان واشنگتن و پکن که از دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد، میتواند بر فضای دیدار دو رهبر سایه بیندازد.
رئیسجمهور آمریکا شامگاه چهارشنبه وارد پکن خواهد شد و قرار است صبح روز بعد در مراسم استقبال رسمی شرکت کرده و سپس در دیداری دوجانبه با شی جینپینگ گفت وگو کند. دو طرف همچنین از «معبد آسمان» ــ مجموعهای تاریخی و مذهبی متعلق به قرن پانزدهم ــ بازدید خواهند کرد.
آنا کلی معاون سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد که ترامپ شامگاه پنجشنبه در ضیافت رسمی دولت چین حضور خواهد یافت و روز جمعه نیز در نشست و ناهار کاری و صرف چای با رئیسجمهور چین شرکت میکند.
به گفته وی، دو طرف درباره تشکیل سازوکار جدیدی برای گفت وگوهای تجاری و همچنین همکاری در حوزههایی نظیر انرژی، صنایع هوافضا و کشاورزی رایزنی خواهند کرد.
در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه چین تاکید کرد که پکن آماده است بر پایه «برابری و احترام متقابل» همکاریهای خود با آمریکا را گسترش دهد، اختلافات را مدیریت و به ثبات جهان کمک کند.
وی همچنین دیپلماسی میان رهبران دو کشور را دارای «نقشی راهبردی و غیرقابل جایگزین» توصیف کرد.
با وجود پیشبینی برگزاری مراسم رسمی و تشریفاتی گسترده، تحلیلگران معتقدند سطح استقبال از ترامپ به اندازه سفر سال ۲۰۱۷ نخواهد بود؛ سفری که پکن آن را «سفر دولتی ویژه» نامیده بود.
جاناتان زین مقام پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در امور چین به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که حتی پیش از آغاز بحران ایران نیز، پکن قصد نداشت سطح تشریفات سفر نخست ترامپ را تکرار کند زیرا روابط دو کشور در شرایطی پرتنش قرار دارد.
در سفر سال ۲۰۱۷، چین مراسمی کمسابقه برای ترامپ برگزار کرد؛ از فرش قرمز و اجرای موسیقی نظامی گرفته تا بازدید اختصاصی از «شهر ممنوعه» و ضیافت خصوصی در این مجموعه تاریخی. ترامپ نخستین رهبر خارجی پس از تأسیس جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹ بود که چنین سطحی از میزبانی را تجربه کرد.
کارشناسان معتقدند شی جینپینگ اکنون شناخت دقیقتری از ترامپ دارد و همین موضوع باعث شده نگاه پکن به این سفر نسبت به گذشته محتاطانهتر باشد. در عین حال، استراتژی امنیت ملی آمریکا نیز چین را بهعنوان یکی از اصلیترین رقبای راهبردی واشنگتن تعریف میکند.
برخی تحلیلگران همچنین بر این باورند که چین تمایلی به ارائه امتیازهای بزرگ تجاری در شرایط فعلی ندارد و ترجیح میدهد تحولات سیاسی داخلی آمریکا، بهویژه انتخابات کنگره آمریکا را در محاسبات خود لحاظ کند.
حزب جمهوریخواه در حال حاضر تمرکز خود را بر حفظ کنترل کنگره قرار داده است؛ این در حالی است که نظرسنجیها نشان میدهد اکثر آمریکاییها از سیاستهای اقتصادی ترامپ و جنگ علیه ایران رضایت ندارند.
با وجود این، کاخ سفید معتقد است رویکرد سختگیرانه پیشین ترامپ در قبال چین، بهویژه در زمینه اعمال تعرفهها که بعدها از سوی دیوان عالی آمریکا لغو شد همچنان باعث میشود که واشنگتن در موضع قدرت باقی بماند.
آنا کلی در اینباره به آسوشیتدپرس، گفت: «رئیسجمهور ترامپ به دنبال نتیجه است نه نمادها. اما با این حال، او رابطه بسیار خوبی با رئیسجمهور شی دارد و نشست پیشرو در پکن هم از نظر نمادین و هم از نظر محتوایی اهمیت زیادی خواهد داشت.»
احتمال دیدارهای متعدد ترامپ و شی
خبرگزاری آسوشیتدپرس میگوید: ترامپ ممکن است طی هشت ماه، چهار بار با رئیسجمهور چین دیدار کند.
ترامپ پس از سفر به پکن، قصد دارد از شی جینپینگ در کاخ سفید میزبانی کند. رئیس جمهور آمریکا همچنین ممکن است در نشست همکاری اقتصادی آسیا - اقیانوسیه در ماه نوامبر در شهر شنژن چین شرکت کند و شی نیز احتمال دارد ماه بعد برای حضور در نشست گروه ۲۰ به اقامتگاه ترامپ در دورال فلوریدا سفر کند.
ترامپ در سال ۲۰۲۴ به هیأت تحریریه روزنامه والاستریت ژورنال گفته بود: «شی واقعاً آدم خیلی خوبی بود... نمیخواهم بگویم دوست من بود تا احمق به نظر برسم، اما رابطه بسیار خوبی با او داشتم.»
رئیس جمهور آمریکا حتی در آن زمان گفته بود که شاید برای جلوگیری از اقدام نظامی چین علیه تایوان، نیازی به استفاده از نیروی نظامی آمریکا نباشد، زیرا به گفته او، شی جینپینگ «به من احترام میگذارد»؛ هرچند ترامپ در مواضع اخیر خود از احتمال فروش تسلیحات به تایوان نیز سخن گفته است.
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید همچنان از روابط دوجانبه با چین تمجید کرده است؛ حتی پس از آنکه سفر برنامهریزیشده او به پکن که قرار بود در ماه مارس انجام شود، به دلیل آغاز جنگ علیه ایران به تعویق افتاد.
رئیس جمهور آمریکا تلاش کرد چین را برای بازگشایی تنگه هرمز وارد عمل کند؛ گذرگاهی که پس از تجاوز علیه ایران، اقتصاد جهانی را دچار اختلال کرده اما این تلاش، موفقیتآمیز نبوده است.
با این حال، چین بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، از نفوذ اقتصادی خود در برقراری آتش بس استفاده کرد.
کاخ سفید اعلام کرده است که انتظار دارد ترامپ در موضوع ایران بر چین فشار وارد کند. پکن روابط اقتصادی گستردهای با تهران دارد و ادامه جنگ میتواند به اقتصاد چین که پیشتر نیز پیشبینی میشد رشد کندتری داشته باشد، آسیب وارد کند.
با این حال، اگر چین بتواند در برقراری صلحی پایدار نقش ایفا کند، این موضوع ممکن است جایگاه پکن را در مذاکرات تجاری با دولت ترامپ تقویت کند.
اختلافات تجاری همچنان پابرجاست
ترامپ در سفر سال ۲۰۱۷ خود به چین از توافقهای تجاری غیرالزامآوری به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار خبر داده بود؛ توافقهایی که بخش مهمی از آنها هرگز اجرایی نشدند.
همچنین بخش عمده توافقهای تجاری ۲۰۰ میلیارد دلاری که در سال ۲۰۲۰ اعلام شد، پیش از پایان دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ به نتیجه نرسید.
در سال گذشته نیز اعلام تعرفههای سنگین جهانی از سوی ترامپ باعث شد که چین خرید سویا از آمریکا را متوقف کند و صادرات مواد معدنی کمیاب مورد نیاز صنایع آمریکایی را محدود سازد.
با این حال، پس از دستیابی دو کشور به نوعی آتشبس تجاری در پاییز گذشته، تنشها تا حدودی کاهش یافته است. این توافق، تعرفهها را در هر دو طرف محدود کرد و کاخ سفید میگوید مذاکرات برای تمدید آن همچنان ادامه دارد و دو کشور از ادامه آن حمایت میکنند.
معاون سخنگوی کاخ سفید میگوید: «ترامپ هیچ سفری را بدون دستاورد برای آمریکا انجام نمیدهد. مردم آمریکا میتوانند انتظار داشته باشند رئیسجمهور در جریان سفر به چین، توافقهای خوبی برای ایالات متحده به همراه بیاورد.»
