به گزارش اکوایران؛ بازار جهانی نفت در روزهای اخیر بار دیگر تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه قرار گرفته است. تشدید تنشها میان ایالات متحده آمریکا، اسرائیل و ایران نگرانیها درباره امنیت عرضه انرژی را افزایش داده و قیمت نفت را به بالاترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته رسانده است. در چنین شرایطی، معاملهگران بازار انرژی با دقت تحولات منطقهای و بهویژه امنیت مسیرهای حیاتی انتقال نفت را دنبال میکنند.
صعود قیمت نفت به اوج 17 ماهه
در معاملات روز سهشنبه، قیمت نفت امروز بار دیگر افزایش یافت و بهای نفت خام که برای دقایقی تا سطح ۸۵ دلار برای هر بشکه بالا رفته بود، به بالاترین رقم خود از جولای ۲۰۲۴ میلادی تاکنون رسید که بیش از ۱۷ ماه (تقریبا یک سال و نیم) بهعنوان رکورد بیسابقه ثبت شده است.
این در حالی است که تحلیلگران هشدار دادهاند اگر جنگ میان ایران و آمریکا–اسرائیل ادامه یابد، ممکن است قیمت نفت تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه نیز افزایش یابد.
این شاخص روز دوشنبه تا ۸۲ دلار و ۳۷ سنت نیز صعود کرده بود که بالاترین سطح آن از ژانویه ۲۰۲۵ محسوب میشود. در پایان معاملات همان روز، برنت با رشد ۶.۷ درصدی بسته شد.نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) آمریکا نیز با افزایش ۷۴ سنتی (حدود یک درصد) به ۷۱ دلار و ۹۷ سنت در هر بشکه رسید. این شاخص در معاملات روز دوشنبه به بالاترین سطح خود از ژوئن ۲۰۲۵ دست یافت و در نهایت ۶.۳ درصد رشد را ثبت کرد.افزایش سهروزه قیمتها نشان میدهد بازار انرژی بهطور مستقیم به تحولات ژئوپلیتیک واکنش نشان داده است.
عامل اصلی جهش قیمت؛ تنشهای نظامی منطقهای
محرک اصلی این موج صعودی، تشدید درگیریها در خاورمیانه است. گزارشها از گسترش حملات هوایی میان ایالات متحده آمریکا و اسرائیلعلیه ایران و همچنین درگیریهای جدید در منطقه از جمله حمله اسرائیل به لبنان و پاسخ ایران حکایت دارد.اهمیت این تحولات زمانی بیشتر میشود که بدانیم خاورمیانه یکی از مهمترین مراکز تولید و صادرات نفت در جهان است. هرگونه بیثباتی در مسیرهای انتقال انرژی، بهویژه در تنگه هرمز، میتواند به سرعت عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد.این گذرگاه استراتژیک محل عبور بخش بزرگی از صادرات نفت جهان است و کوچکترین تهدید امنیتی در آن، بلافاصله در قیمتهای جهانی منعکس میشود.
سناریوی نفت ۱۵۰ دلاری؛ هشدار تحلیلگران
برخی تحلیلگران معتقدند اگر تنشهای منطقهای ادامه پیدا کند، قیمت نفت ممکن است وارد یک فاز صعودی جدید شود.شرکت سرمایهگذاری AllianceBernstein پیشبینی خود از قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را از ۶۵ دلار به ۸۰ دلار در هر بشکه افزایش داده است. با این حال، این شرکت هشدار داده که در صورت تداوم درگیریها و اختلال گسترده در عرضه، قیمت نفت میتواند حتی به محدوده ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار نیز برسد.چنین سناریویی میتواند موج تازهای از تورم انرژی را در اقتصاد جهانی ایجاد کند.
تعطیلی پالایشگاه عربستان و رشد قیمت فرآوردهها
در کنار نگرانیهای ژئوپلیتیک، اختلال در زیرساختهای انرژی نیز به افزایش قیمتها دامن زده است. بر اساس گزارش Reuters، قیمت قراردادهای آتی فرآوردههای نفتی نیز در بازارهای جهانی افزایش یافته است.یکی از عوامل مهم، تعطیلی بزرگترین پالایشگاه داخلی عربستان سعودی پس از یک حمله پهپادی در روز دوشنبه بود؛ رخدادی که نگرانیها درباره امنیت تأسیسات انرژی در منطقه را تشدید کرد.در نتیجه این تحولات:قیمت گازوئیل کمگوگرد در آمریکا با ۳.۱ درصد افزایش به ۲.۹۹۱ دلار رسید که بالاترین سطح دو سال گذشته محسوب میشود.قیمت بنزین آمریکا پس از رشد ۳.۷ درصدی در روز قبل، ۱.۱ درصد دیگر افزایش یافت.گازوئیل اروپا نیز پس از جهش ۱۸ درصدی در روز دوشنبه، با ۲.۷ درصد افزایش به ۹۰۹.۵۰ دلار در هر تن متریک رسید.
بازار انرژی در نقطه حساس
مجموعهای از عوامل از جمله تشدید تنشهای نظامی، تهدید احتمالی مسیرهای حیاتی انتقال نفت، تعطیلی برخی پالایشگاهها و نگرانی از کاهش عرضه، بازار جهانی انرژی را در موقعیتی شکننده قرار داده است.اگر این روند ادامه پیدا کند، افزایش قیمت نفت میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد؛ از افزایش هزینه حملونقل و تولید گرفته تا تشدید فشارهای تورمی در بسیاری از کشورها.به همین دلیل، فعالان بازار اکنون بیش از هر زمان دیگری چشم به تحولات خاورمیانه دوختهاند؛ منطقهای که همچنان یکی از مهمترین تعیینکنندههای قیمت انرژی در جهان باقی مانده است.
