به گزارش اکو ایران، شرکت تجاری ژاپنی سوجیتز قصد دارد واردات عناصر نادر خاکی از استرالیا را گسترش دهد و از ماه آوریل، ساماریوم – یکی از مواد کلیدی برای ساخت آهنرباهای دائمی – را به سبد خود اضافه کند. این شرکت همچنین برنامه دارد تعداد عناصر متوسط تا سنگین وارداتی خود را از دو عنصر به شش عنصر تا نیمه سال ۲۰۲۷ افزایش دهد.
ژاپن تقریباً تمام نیاز خود به عناصر نادر خاکی متوسط تا سنگین را از چین تأمین میکند. این اقدام سوجیتز گامی مهم برای کاهش وابستگی به چین و تأمین منابع حیاتی صنایع پیشرفته به شمار میرود. ساماریوم در تولید آهنرباهای دائمی کاربرد دارد که در هواپیماهای جنگنده و راکتورهای هستهای استفاده میشوند.
واردات ساماریوم همزمان با شروع تولید تجاری یک کارخانه جداسازی عناصر نادر خاکی متوسط تا سنگین در مالزی توسط شرکت استرالیایی لایناس ریئر ارثز انجام خواهد شد. لایناس بزرگترین تولیدکننده عناصر نادر خاکی در استرالیا است و بخشی از سهام آن در اختیار سوجیتز قرار دارد. این پروژه اولین تولید تجاری ساماریوم خارج از چین محسوب میشود. نیاز سالانه ژاپن به ساماریوم حدود ۸۰ تن است، اما میزان دقیق واردات سوجیتز هنوز مشخص نیست.
در کارخانه پالایش مالزی، لایناس همچنین قصد دارد تولید گادولینیوم را آغاز کند؛ عنصری که در تشخیصهای پزشکی و میلههای کنترل راکتورهای هستهای کاربرد دارد. علاوه بر این، ظرفیت تولید دیسپروزیوم و تربیوم، دو عنصر سنگین نادر خاکی که پیشتر تولید و صادر میشدند، افزایش خواهد یافت. این عناصر برای موتور خودروهای الکتریکی و دیگر کاربردهای پیشرفته ضروری هستند.
لایناس قصد دارد ظرفیت پردازش و خطوط تولید خود در مالزی را مرحله به مرحله افزایش دهد و طی دو سال آینده، ظرفیت سالانه را به حدود ۵۰۰۰ تن ماده خام برساند. سوجیتز هم انتظار دارد تا نیمه سال ۲۰۲۷ دو تا سه عنصر دیگر، احتمالاً شامل گادولینیوم و ایتریم که در تجهیزات پزشکی کاربرد دارند، به سبد وارداتی خود اضافه کند.
سوجیتز در سال ۲۰۱۱ با سرمایهگذاری حدود ۲۰ میلیارد ین (حدود ۱۳۰ میلیون دلار) در لایناس و با مشارکت سازمان ژاپنی متالز و انرژی (JOGMEC)، تأمین عناصر لانتانوم، سریم، پراسئودیمیم و نئودیمیم را تضمین کرده بود. در سال ۲۰۲۳، سرمایهگذاری ۱۸ میلیارد ین انجام و قراردادهای تأمین دیسپروزیوم و تربیوم نیز امضا شد اما صادرات به ژاپن از چهار ماه پیش آغاز گردید.
در حالی که عناصر سبک نادر خاکی در سراسر جهان توزیع شدهاند، عناصر متوسط تا سنگین عمدتاً در جنوب چین متمرکز هستند و چین تقریباً ۱۰۰٪ تولید جهانی را در اختیار دارد. دولت چین در ژانویه صادرات این عناصر دو منظوره را محدود کرده و این موضوع ضرورت متنوعسازی منابع را افزایش داده است.
یکی از چالشهای اصلی تأمین عناصر متوسط تا سنگین خارج از چین، سودآوری است. حدود ۵٪ ذخایر عناصر نادر خاکی کوه ولد در استرالیای غربی از عناصر سنگین تشکیل شده، در حالی که در جنوب چین این نرخ تا حدود ۵۰٪ است. بنابراین هزینه تولید عناصر سنگین در استرالیا بهطور قابل توجهی بالاتر از چین است.