اکوایران: با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و اختلال در عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، تحلیلگران نسبت به پیامدهای گسترده این بحران برای زنجیره‌های تأمین جهانی هشدار می‌دهند، پیامدهایی که به گفته برخی کارشناسان تنها به بازار نفت محدود نمی‌شود و می‌تواند صنایع معدن، فناوری و کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

به گزارش اکوایران- به گفته چاکرابارتی، مدیرعامل شرکت شیمیایی آمریکایی Solugen، تمرکز اصلی بازارها بر نفت باعث شده بسیاری از اثرات عمیق‌تر این بحران نادیده گرفته شود. او در پیامی در شبکه اجتماعی X نوشت: «همه تصور می‌کنند موضوع فقط نفت است، اما مسئله در واقع آن چیزی است که از نفت تولید می‌شود.»

گلوگاه گوگرد و خطر برای صنعت مس

به گفته این کارشناس، یکی از پیامدهای مهم اختلال در جریان نفت و گاز، کاهش تولید گوگرد است. حدود ۹۲ درصد گوگرد جهان به عنوان محصول جانبی پالایش نفت و فرآوری گاز طبیعی تولید می‌شود. این ماده خوراک اصلی تولید اسید سولفوریک به شمار می‌رود، ترکیبی که یکی از پرکاربردترین مواد شیمیایی صنعتی در جهان است.

اسید سولفوریک نقش حیاتی در فرآوری سنگ معدن فلزاتی مانند مس و کبالت دارد، فلزاتی که برای تولید باتری خودروهای برقی، شبکه‌های برق، ترانسفورماتورها و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته ضروری هستند. در نتیجه، هرگونه اختلال طولانی‌مدت در فعالیت پالایشگاه‌ها و زنجیره تأمین گوگرد می‌تواند تولید این فلزات را محدود کند و بر صنایع مرتبط با انرژی و فناوری تأثیر بگذارد.

خطر برای صنعت نیمه‌هادی

پیامدهای این بحران تنها به معدن و صنایع شیمیایی محدود نمی‌شود. به گفته چاکرابارتی، اختلال در تنگه هرمز می‌تواند به طور غیرمستقیم صنعت نیمه‌هادی در شرق آسیا را نیز تحت فشار قرار دهد.

بخش مهمی از واردات گاز طبیعی مایع (LNG) مورد نیاز تایوان از منطقه خلیج فارس تأمین می‌شود. به طور مشخص، قطر حدود ۳۰ درصد از محموله‌های LNG تایوان را تأمین می‌کند که بخش قابل توجهی از آن از تنگه هرمز عبور می‌کند.

در صورت اختلال در این مسیر، ذخایر گاز تایوان که در شرایط عادی تنها برای حدود ۱۰ تا ۱۱ روز مصرف کافی است، می‌تواند به سرعت کاهش یابد و خطر کمبود برق را برای صنایع این کشور به همراه داشته باشد.

این موضوع به‌ویژه برای شرکت TSMC اهمیت دارد، شرکتی که حدود ۹۰ درصد از پیشرفته‌ترین تراشه‌های جهان را تولید می‌کند و نزدیک به ۹ درصد از برق مصرفی تایوان را به خود اختصاص داده است.

فشار احتمالی بر بازار کود و غذا

اختلال در تنگه هرمز همچنین می‌تواند بازار جهانی کشاورزی را تحت فشار قرار دهد. بر اساس برآوردها، حدود یک‌سوم مواد اولیه مورد استفاده برای تولید کودهای نیتروژنی از مسیر کریدور حمل‌ونقل خلیج فارس عبور می‌کند.

کودهای نیتروژنی که با استفاده از گاز طبیعی و سایر خوراک‌های هیدروکربنی تولید می‌شوند، یکی از پایه‌های اصلی کشاورزی مدرن هستند و نقش مهمی در افزایش تولید محصولات کشاورزی در دهه‌های گذشته داشته‌اند. در نتیجه، اختلال در این زنجیره تأمین می‌تواند هزینه تولید کشاورزی را افزایش دهد و به رشد قیمت جهانی مواد غذایی منجر شود.

یک گلوگاه حیاتی در اقتصاد جهانی

تنگه هرمز که در باریک‌ترین نقطه تنها حدود ۲۱ مایل دریایی عرض دارد، یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های دریایی جهان محسوب می‌شود. بخش قابل توجهی از صادرات نفت کشورهای خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، عراق، کویت، امارات متحده عربی و ایران از این مسیر عبور می‌کند.

با این حال کارشناسان معتقدند اهمیت این آبراه تنها به نفت محدود نیست. زنجیره‌های تأمین گوگرد، نیمه‌هادی‌ها و کودهای شیمیایی نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم به جریان انرژی و تجارت در این مسیر وابسته هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد هرگونه اختلال طولانی‌مدت در این گلوگاه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.