به گزارش اکوایران-آخرین پیمایش سراسری هوایی مصر در سال ۱۹۸۴ انجام شده بود؛ زمانی که فناوریهایی مانند موقعیتیابی ماهوارهای، سامانههای ژئوفیزیکی پیشرفته و مدلسازی سهبعدی زیرسطحی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار داشتند. کارشناسان معتقدند اتکای مصر به دادههای قدیمی طی چهار دهه گذشته یکی از مهمترین موانع جذب سرمایهگذاری در بخش معدن بوده است.
بر اساس برنامه اعلامشده، پروژه جدید با بهرهگیری از فناوریهای نوین مغناطیسسنجی هوایی، الکترومغناطیس هوایی، پرتوسنجی، گرادیومتری گرانشی و تصویربرداری هایپراسپکترال اجرا خواهد شد. این فناوریها امکان شناسایی دقیقتر ذخایر معدنی در اعماق زمین را فراهم میکنند و میتوانند مناطقی را که در گذشته ناشناخته یا کماهمیت تلقی میشدند، به اهداف جدید اکتشافی تبدیل کنند.
این پیمایش شش منطقه مهم زمینشناسی مصر شامل صحرای شرقی شمالی و جنوبی، صحرای غربی، دره جدید، شبهجزیره سینا و منطقه بحریه و ابوطرطور را پوشش خواهد داد. مواد معدنی هدف در این مناطق شامل طلا، مس، روی، کرومیت، فسفات، سنگآهن، اورانیوم، منگنز، تانتالوم و عناصر نادر خاکی است.
در میان این مناطق، صحرای شرقی مصر از اهمیت ویژهای برخوردار است. این منطقه بخشی از سپر زمینشناسی عربی ـ نوبی محسوب میشود که یکی از غنیترین کمربندهای معدنی جهان به شمار میرود. زمینشناسان معتقدند این ساختار از نظر ویژگیهای زمینشناسی با مناطق طلایی مشهور آفریقای غربی و استرالیای غربی شباهتهای قابل توجهی دارد و ظرفیت کشف ذخایر بزرگ طلا، مس و فلزات استراتژیک را در خود جای داده است.
یکی از مهمترین اهداف پروژه، ارزیابی پتانسیل عناصر نادر خاکی است. این عناصر که در تولید خودروهای برقی، باتریها، توربینهای بادی و تجهیزات پیشرفته الکترونیکی کاربرد دارند، به یکی از مهمترین حوزههای رقابت معدنی جهان تبدیل شدهاند. وجود نشانههایی از سنگهای میزبان عناصر نادر خاکی در مناطق مختلف مصر باعث شده این کشور امیدوار باشد جایگاه مهمتری در زنجیره تأمین جهانی مواد معدنی حیاتی به دست آورد.
اجرای این طرح بخشی از برنامه گستردهتر اصلاحات معدنی دولت مصر به شمار میرود. قاهره همزمان در حال بازسازی ساختار سازمان منابع معدنی این کشور و تسهیل فرآیندهای سرمایهگذاری است. دولت مصر هدفگذاری کرده است سهم بخش معدن در تولید ناخالص داخلی را از حدود ۰.۸ درصد کنونی به ۶ درصد افزایش دهد؛ هدفی که در صورت کشف ذخایر جدید و جذب سرمایهگذاری خارجی میتواند دستیافتنی باشد.
کارشناسان بر این باورند که ارزش واقعی این پروژه نه در کشف مستقیم ذخایر معدنی، بلکه در تولید دادههای زمینشناسی مدرن و قابل اتکا نهفته است؛ دادههایی که میتوانند ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و مسیر ورود شرکتهای بزرگ معدنی جهان به مصر را هموار کنند. از این منظر، پیمایش هوایی ۲۰۲۶ را میتوان نقطه آغاز فصل جدیدی در توسعه بخش معدن مصر دانست.
این در حالی است که اکتشافات در ایران به رقم کشوری معدنی بودن، چندان کامل نشده و می توان گفت بخش معدن ایران همچنان بکر و دست نخورده باقی مانده است. عدم توجه و سرمایه گذاری در حلقه اولیه زنجیره معدن یعنی اکتشاف باعث شده تا بسیاری از ذخایر ایران دست نخورده باقی مانده باشند.
اما در دنیا کشورها مسیر دیگری را طی می کنند. افزایش قیمت مواد معدنی و تغییر کاربری آنها حتی باعث شکل گیری جنگ های تجاری شده است. به همین دلیل دستیابی حداکثری به ذخایر معدنی در سال های اخیر به ویژه با تسلط چین بر بازار از اهمیت بالایی برخوردار شده است.
ایران نیز با قرار گیری در بین 15 کشور دنیا باید بیش از پیش به سراغ اکتشاف ذخایر جدید رفته تا بتواند از این ظرفیت بیشترین بهره برداری را داشته باشد.
