همزمان با اینکه پروژه راهبردی خط 11 متروی تهران وارد فاز عملیاتی شده است، یک عضو شورای شهر تهران می‌گوید این خط را بدون هیچ مصوبه‌ای و غیرقانونی کلنگ زنی می‌کنند.

به گزارش اکوایران، عملیات اجرایی پروژه احداث خط ۱۱ مترو تهران امروز، سه شنبه 21 بهمن  آغاز شد. خطی که هنوز نیامده، اختلافاتی را میان اعضای شورای شهر و شهرداری ایجاد کرده است. این خط چه ویژگی‌هایی دارد و چرا یکی از اعضای شورای شهر تهران با آن مخالف است؟ 

محسن هرمزی، معاون شهردار تهران در مراسمی که امروز برای آغاز این پروژه برگزار شد، تأکید کرد: خط ۱۱ ویژگی‌های بسیاری دارد. خط ۱۱ مترو مجاور بیمارستان حکیم و در آینده به بیمارستان امیراعلم می‌رسد.

55

ماموریت این خط، پوشش دادن مناطق و محدوده‌هایی است که ایستگاه‌های مترو را ندارند یا از نظر مترو کم می‌شوند. این خط مناطق ۱۶، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱ و ۲۲ را پوشش می‌دهد. براساس آنچه دیروز، دوشنبه 20 بهمن ماه، روزنامه همشهری، ارگان رسانه‌ای رسمی شهرداری تهران نوشت: خط ۱۱ مترو ۳۳ کیلومتر طول دارد و در برنامه زمانبندی شرکت مترو، مدت زمان پیش‌بینی شده برای اجرای کامل آن ۶ سال در نظر گرفته شده است. نعمت‌الله فرزان‌پور، مدیر شرکت متروی تهران در این راستا گفته است: اگر باید وارد مرحله عملیاتی شود تا شرایط کار، هزینه‌ها و روند اجرا، زمان نهایی مشخص شود. درباره هزینه‌های پروژه‌ها برای ساخت خط ۱۱ مترو به‌طور متوسط ‌به ازای هر کیلومتر حدود ۵۰ میلیون یورو هزینه خواهد بود. این رقم در قرارداد مربوط به پروژه است.

انتقاد یک عضو شورا؛ خط یازده، پروژه نمایشی است؟

با این حال امروز، سه شنبه 21 بهمن ماه، جعفر تشکری هاشمی، رییس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران از تخلفی آشکار در این خط پرده‌برداری کرد. او گفت: اولین نکته این است که ما به استناد برنامه چهار ساله چهارم و حکم اول مصوب شورا، مقرر کردیم کلیه محورهای بازنگری در طرح جامع حمل‌ونقل و ترافیک و طرح جامع ریلی، پیش از تصویب در شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، ابتدا به شورای اسلامی شهر تهران ارائه شود. متأسفانه شهرداری تهران این حکم را اجرا نکرد و ما چندین بار در صحن شورا نسبت به این موضوع تذکر دادیم.

تشکری هاشمی تأکید کرد:  ما صراحتاً اعلام کردیم اگر قرار است کار خوبی انجام شود، شورا حتماً از آن حمایت می‌کند. مگر می‌شود مطالعات جامع، دقیق و کارشناسی انجام شده باشد و شورا آن را تأیید نکند؟ خود شورا مطالبه‌گر این موضوع بوده و بنابراین دلیلی ندارد که دوستان از ارائه این مطالعات به شورای اسلامی شهر تهران نگرانی یا هراس داشته باشند.

این عضو شورای شهر تهران در تذکر پیش از دستور خود ادامه داد: آقای چمران برای رفع برخی سوءتفاهم‌ها از شهرداری خواستند و اعلام کردند این مصوبه خلاف قانون بوده و شورا نباید چنین حکمی را تصویب می‌کرد؛ اما در اینجا جای شهردار، مقام قضایی و مقام دولتی نظارت‌کننده با هم عوض شد. شهرداری به جای تمکین از دستورات و مصوبات شورا، با موضوعی مخالفت کرد که در فرمانداری و هیئت تطبیق تأیید شده بود و اگر مغایرت قانونی داشت، فرمانداری آن را نمی‌پذیرفت.

تشکری هاشمی افزود: با تشخیص آقای چمران، برای رفع سوءتفاهم‌ها و حفظ فضای مودت و همکاری، از معاونت حقوقی مجلس شورای اسلامی استعلام شد که آیا درخواست شورای شهر مبنی بر ارائه و تصویب مطالعات در شورا پیش از ارسال به نهادهای بالادستی، لازم است یا خیر. معاونت حقوقی مجلس در پاسخ، به صراحت اعلام کرد که بر اساس ماده ۱۰۷ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران و دهیاران، طرح‌های جامع حمل‌ونقل و ترافیک شهرها توسط شهرداری‌ها و پس از تأیید شورای اسلامی شهر، به شورای عالی ترافیک ارائه می‌شود.

جعفر تشکری هاشمی

او تأکید کرد: این پاسخ، صریحاً همان نظر شورا را تأیید کرد، اما با این وجود نیز تمکینی نسبت به این مصوبه قانونی صورت نگرفت.

رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران با اشاره به بررسی موضوع در شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور گفت: حتی اگر فرض کنیم دوستان قصد داشتند شورا را دور بزنند و به نهاد دیگری مراجعه کنند، شورای عالی ترافیک کشور در سال ۱۴۰۲ این طرح را بررسی کرده و در بند دوم مصوبات خود اعلام کرده است که با توجه به توضیحات شهردار تهران درباره تغییر کاربری‌ها و انبوه‌سازی مسکونی و ایجاد جاذبه‌های سفر در جنوب غرب تهران، مقرر شد مطالعات تقاضای سفر در حوزه نفوذ خط ۱۱ پیشنهادی، پس از اخذ تأییدات لازم در اسناد بالادستی شهرسازی، مجدداً اصلاح و برای بررسی و تأیید به کمیته فنی شورا ارائه شود.

او افزود: به بیان ساده، گفته‌اند بروید مطالعات را تکمیل کنید تا مشخص شود خط ۱۱ اجرا شود یا خیر. پس از گذشت دو سال، در تاریخ ۸ مرداد ۱۴۰۴ این موضوع مجدداً مطرح و در بند ششم مصوبات شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور تأکید شد که اصلاح طرح جامع شهرسازی، پیش نیاز تصویب خط ۱۱ جدید شبکه ریلی است. همچنین در نامه مورخ ۱۷ تیر ۱۴۰۴ این شورا خطاب به شهرداری تهران، صراحتاً اعلام شده که خط ۱۱ جدید تا زمان تحقق پیش نیازها تصویب نشده و قابلیت بررسی در مطالعات تفصیلی حمل‌ونقل و همگانی شهر را ندارد.

پشتوانه  آغاز عملیات اجرایی خط 11 چیست؟

تشکری هاشمی تأکید کرد: در همان نامه تصریح شده که پیش از تصویب کلیات این خط، بررسی مطالعات تفصیلی یا هر اقدام اجرایی دیگر امکان پذیر نیست. بنابراین، مصوبات شورای عالی ترافیک نیز پشتوانه‌ای برای آغاز عملیات اجرایی خط ۱۱ ایجاد نکرده است.

او گفت: بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴، تبصره ۵ بند ۳، اختیارات شهردار تهران برای انجام معاملات مشخص شده است. طبق این قانون، شهرداری می تواند برای خرید املاک تا سقف ۱۲۰۰ میلیارد تومان و برای سایر معاملات تا سقف ۸۰۰ میلیارد تومان اقدام کند و مازاد بر این ارقام باید به تصویب شورای شهر برسد. اگر قراردادی منعقد شده و بر اساس آن کلنگ‌زنی پیش‌بینی شده، حتی اختیار انعقاد قرارداد نیز از شورا اخذ نشده و این روند غیرقانونی است.

رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران با اشاره به بار مالی سنگین پروژه خط ۱۱ مترو تأکید کرد: برای اجرای این خط، با احتساب هزینه متوسط ۵۰ میلیون دلار برای هر کیلومتر، حدود یک میلیارد و ۶۵۰ میلیون دلار یا یورو منابع نیاز است؛ معادل حدود ۲۱۴.۵ همت. این در حالی است که پیش از این، خطوط ۸ و ۹ نیز بدون مصوبه شورا کلنگ زنی شده و ما سکوت کردیم.

او همچنین ادامه داد: در عملکرد سال ۱۴۰۴، شورا مصوب کرده بود ۱۶ همت به مترو اختصاص یابد، اما تخصیص ابلاغی تنها ۱۰ همت بوده، یعنی حدود ۶۰ درصد. از این میزان نیز نقدینگی دریافتی حدود ۴.۳ همت بوده است. تمام این ارقام مستند به اسناد موجود در سیستم مالی شهرداری تهران است و چیزی خارج از اسناد نمی‌گویم.

تشکری هاشمی با انتقاد از اقدامات نمایشی گفت: در حالی که عملکرد شهرداری کمتر از ۲۵ درصد بوده، چگونه می‌توان همزمان در نقاط مختلف شهر کلنگ‌زنی کرد؟ آیا قرار است سر مردم کلاه بگذاریم؟ نمونه آن، پروژه‌ای است که در سال‌های ۱۴۰۱ یا ۱۴۰۲ در بیمارستان امام خمینی دور یک اتاقی را بستند و کلنگ‌زنی کردند، اما پس از آن هیچ اقدامی صورت نگرفت. این اقدامات نمایشی و بازی با اعتبار شورا قابل تأیید نیست.

او در پایان با درخواست ورود نهادهای نظارتی تأکید کرد: از سازمان بازرسی کل کشور تقاضا دارم به این تخلف عینی ورود کرده و جلوی اقدامات غیرقانونی را بگیرد. همچنین از رئیس شورای شهر انتظار دارم نقش نظارتی خود را به درستی ایفا کند. در نهایت از قرارگاه خاتم الانبیاء نیز می‌خواهم با دقت لازم، وارد پروژه‌هایی نشود که فاقد پشتوانه قانونی است، تا هم اعتبار این نهاد حفظ شود و هم منابع کشور در مسیر درست هزینه شود.

نقش قرارگاه خاتم‌الانبیاء در خط 11 متروی تهران

قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء قرار است در پروژه خط 11 متروی تهران نقش آفرینی کند. در خبری که دیروز در روزنامه «جهان صنعت» منتشر شد، تاکید شد: «در آستانه آغاز عملیات اجرایی خط ۱۱ مترو تهران، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی پایتخت، این طرح راهبردی با نقش‌آفرینی محوری قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء (ص) کلنگ‌زنی می‌شود؛ پروژه‌ای که فراتر از یک اقدام عمرانی، به‌عنوان نقطه عطفی در حکمرانی حمل‌ونقل شهری تهران ارزیابی می‌شود.»

با این حال باید دید با وجود انتقاد رییس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران، پاسخ شهرداری تهران چیست؟