پرونده الموت که حاصل بیش از دو دهه پژوهش، مستندسازی، حفاظت و مرمت است، اکنون به عنوان سیامین اثر جهانی ایران در یونسکو به ثبت رسیده است. این پرونده هفت قلعه تاریخی را دربر میگیرد که شبکهای از مراکز دفاعی، حکومتی و پشتیبانی دولت نزاریان اسماعیلی را تشکیل میدادند و از نظر معماری، مهندسی، مدیریت منابع و سازگاری با اقلیم کوهستانی، نمونهای کمنظیر از میراث فرهنگی ایران به شمار میروند.
اما اهمیت ثبت جهانی فقط به شناخته شدن یک اثر محدود نمیشود. قرار گرفتن در فهرست یونسکو، توجه گردشگران داخلی و خارجی را به این مقصد جلب میکند و میتواند به افزایش درآمدهای گردشگری، رونق کسبوکارهای محلی، ایجاد فرصتهای شغلی و توسعه زیرساختهای منطقه کمک کند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که ثبت جهانی، نام یک مقصد را در نقشه گردشگری جهان پررنگتر میکند.
از سوی دیگر، آثار ثبتشده امکان بهرهمندی از حمایتهای فنی، حفاظتی و حتی کمکهای مالی یونسکو را نیز دارند. نمونه آن پس از زلزله بم بود که ایران توانست از ظرفیتهای این سازمان برای مرمت ارگ بم استفاده کند.
کارشناسان همچنین معتقدند ثبت جهانی، حساسیت عمومی نسبت به حفاظت از میراث فرهنگی را افزایش میدهد و در کنار آثار اقتصادی، به تقویت هویت ملی و احساس تعلق اجتماعی نیز کمک میکند. شاید به همین دلیل است که امروز رقابت میان کشورها برای ثبت آثارشان در یونسکو به اندازهای جدی شده که هر کشور تنها میتواند سالانه یک پرونده را برای ثبت جهانی معرفی کند.
