پارسال ایده‌ای درباره محدودیت ساخت و ساز در تهران از سوی وزارت نیرو به دلیل کمبود «آب» مطرح شد. این ایده که در رسانه‌ها به ساخت و ساز صفر معروف شد، در نهایت به کجا رسید؟

به گزارش اکوایران، مرداد پارسال بود که مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، در حاشیه جلسه شورای شهر تهران از طرح تازه وزارت نیرو برای ساخت و ساز صفر در شهر تهران رونمایی کرد، او اعلام کرد که این وزارتخانه طرحی داده درباره اینکه به دلیل بحران آب ساخت و ساز در تهران به مدت دو سال صورت نگیرد. غلامرضا کاظمیان، معاون وزیر راه و شهرسازی و دبیر شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران پارسال در گفت‌وگو با اکوایران اعلام کرد که یکی از مبانی اساسی طرح این است برای جلوگیری از رشد منطقه تهران بتوانیم بارگذاری جمعیتی و فعالیتی در تهران را محدود کنیم به گونه‌ای که جمعیت تهران اضافه نشود. اما این طرح حالا بعد از گذشت یک سال به کجا رسید؟

غلامرضا کاظمیان، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی، درباره سرانجام این طرح به خبرنگار اکوایران گفت: «سال گذشته در مرداد ماه، وزارت راه و شهرسازی آن را تحت عنوان برنامه عاجل ساماندهی و تمرکززدایی تهران و البرز تصویب کرده است. در هیئت دولت هم در کمیسیون زیربنایی دولت هم مطرح شده و آنجا نیز تأیید شده است. در خود هیئت دولت هم آقای رییس جمهور خواسته‌اند که نشست‌هایی با محافل تخصصی و دانشگاهی و همچنین رسانه‌ای برگزار شود تا تبادل نظر بیشتر شود و موضوع بیشتر بررسی شود. ما چند جلسه برگزار کردیم. آخرین جلسه آن هم ۶ اسفند سال ۱۴۰۴ بود. در همین جلسات برگزارشده نظرات را گرفتیم که ان‌شاءالله در هیئت دولت هم تصویب و ابلاغ شود.»

او در ادامه تاکید کرد: «همین الان در کمیسیون‌های دیگر، این موضوع به صورت عملی در حال رعایت شدن است و تلاش می‌شود که رعایت شود؛ چرا که موضوعی است که همه روی آن اتفاق نظر دارند. رسمیت بخشیدن یک فرایند قانونی و اداری است. وقتی همه قبول دارند که این موضوع درستی است، همه تلاش می‌کنند تا این بارگذاری کنترل شود و به حداقل برسد.»

کاظمیان درباره جزییات این طرح هم گفت: «اصطلاح ساخت‌وساز صفر هیچ‌گاه به‌عنوان یک سیاست رسمی تأیید و تصویب نشده است. تأیید و تصویب نشدن این موضوع به این مفهوم است که در تهران هیچ ساخت‌وسازی انجام نشود؛ چنین چیزی ممکن نیست. به هر حال، در بافت فرسوده باید بازسازی انجام بدهیم و در حد ظرفیت‌های طرح جامع و تفصیلی، اجازه ساخت‌وساز داده می‌شود.»

معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: «نکته اینجاست که آن چیزی که نهایتاً تصویب شده و در حال پیگیری است، این است که بارگذاری جمعیتی و فعالیتی جدیدی خارج از ظرفیت‌های مصوب انجام نشود.»

کاظمیان در پاسخ به این پرسش که آیا در گذشته ساخت و سازی خارج از ظرفیت مصوب انجام می‌شد یا خیر نیز تاکید کرد: «ما تعداد زیادی پهنه صنعتی غیرمجاز را به رسمیت می‌شناختیم و اجازه می‌دادیم که صنعت آنجا مستقر شود؛ نه صنایع پیشرفته، بلکه صنایعی پیش‌پاافتاده که می‌توانستند در هر شهر دیگری در این کشور مستقر شود. کارگاه‌هایی مستقر شدند که وجه مشخص آنها کاربر بود، یعنی به منابع انسانی تکیه داشتند تا تکنولوژی و سرمایه. این افراد در کارگاه خانواده‌هایی دارند، جمعیت اضافه می‌شود و ما باید برایشان مسکن بسازیم. پس این بارگذاری‌ها نباید خارج از ظرفیت‌های مصوب باشد.»

به گفته دبیر شورای عالی معماری و شهرسازی این بارگذاری‌ها صرفا شامل صنعتی نیست و بارگذاری‌های مسکونی و سایر فعالیت‌ها را هم شامل می‌شود: «این موضوع یک معیار مهم دارد و آن هم آب است. معیار مهم و محدودکننده ظرفیت آبی است که اینجا وجود دارد. بنابراین در تمام مصوبات شهرسازی، نظر وزارت نیرو یکی از نظرات کلیدی در تعیین، در واقع، گسترش، نه فقط در تهران، بلکه در تمام کشور است.»

کاظمیان در ادامه با اشاره به اینکه نمی‌توان انتظار داشت که این طرح ظرف چند ماه به نتیجه مطلوب برسد، ادامه داد: «طبیعی است که ظرف شش ماه یا یک سال نمی‌توانیم بگوییم که صددرصد همه چیز رعایت می‌شود. مهم این است که روند، روند مثبتی باشد طبیعی است که بحث مدیریت تعارض و کشمکش‌هایی وجود دارد، ما هم همچنان روزانه، ماهانه و شبانه با کشمکش‌ها درگیر هستیم. مهم این است برآیند این کشمکش‌ها، به کنترل بیشتر منجر شود. این جمله البته  اصلاً به این معنی نیست که تهران هیچ مشکلی ندارد و همه چیز رعایت می‌شود. تخلف و خارج از برنامه عمل کردن هم وجود دارد. اما تلاش می‌شود که مساله کنترل شود و به نتیجه برسد. چون فاکتورهای خارج از اختیار همه ما هم وجود دارد که شرایطی را به همراه می‌آورد.»