گسترش آموزش عالی و افزایش شمار مقالات علمی، بدون وجود صنعتی توانمند برای جذب فارغ‌التحصیلان، چه پیامدی برای اقتصاد ایران دارد؟ محمد فاضلی، جامعه‌شناس، با مقایسه تجربه ایران با کشورهایی مانند برزیل، کره جنوبی، چین و ویتنام، توضیح می‌دهد که چرا توسعه علمی بدون توسعه صنعتی می‌تواند به مهاجرت نخبگان و انتقال سرمایه انسانی به کشورهای دیگر منجر شود؛ مسیری که به تعبیر او، به معنای یارانه دادن به غرب است.

توسعه علمی بدون صنعت؛ یارانه‌ای که به غرب می‌دهیم

محمد فاضلی، جامعه‌شناس، با اشاره به کتاب «توسعه یا چپاول» و زیرعنوان آن، یعنی نقش دولت در صنعتی‌شدن، می‌گوید مسیر توسعه علمی در جهان برعکس چیزی است که ما رفته‌ایم.

برزیلِ دهه ۱۹۷۰ می‌دانست اگر آموزش عالی گسترش یابد ولی صنعتی برای جذب فارغ‌التحصیلان نباشد، در واقع به آمریکا یارانه داده است.

 کره جنوبی ابتدا صنعت الکترونیک را راهبردی دانست و بعد منابع مالی قابل‌توجهی به رشته مهندسی الکترونیک دانشگاه سئول داد.

 چین و ویتنام اول صنعتی شدند و بعد دانشگاه‌هایشان رشد کرد. رشد اقتصادی ویتنام را کسی به تعداد مقالات نسبت نمی‌دهد.

 در ایران طی سی سال، مقالات نمایه‌شده به‌صورت نمایی زیاد شد، اما اقتصاد یا رشد صفر و منفی داشت یا رو به افول بود.

پیامد این مسیر از نگاه فاضلی: بخشی از نخبگان مهاجرت می‌کنند و آن‌ها که می‌مانند ناامید و ناراضی‌اند.