او با بیان اینکه بازار سرمایه در شرایط فعلی از نظر بنیادی یکی از بهترین دورههای خود را تجربه میکند، اعلام کرد: رویکرد دولت جدید در موضوع قیمتگذاری و فاصله گرفتن از برخی سیاستهای محدودکننده، میتواند زمینه مناسبی برای فعالیت شرکتها ایجاد کند، اما متأسفانه این دوره همزمان با افزایش ریسکهای سیاسی و اقتصادی شده است.
حقشناس تأکید کرد: یکی از مهمترین فرصتهای بازار سرمایه در سال جاری، تداوم رشد سودآوری شرکتهاست. گزارشهای مالی منتشرشده، بهخصوص گزارشهای سهماهه شرکتها، نشان میدهد عملکرد بسیاری از بنگاهها فراتر از انتظار بوده است.
وی افزود: مسئله اصلی این است که آیا این رشد سودآوری قابلیت تداوم دارد یا خیر. در این میان، نرخ ارز، تورم و افزایش درآمد شرکتهای صادراتمحور از جمله عوامل مهمی هستند که میتوانند سودآوری بنگاهها را تحت تأثیر قرار دهند.
گزارشهای مالی شرکتها؛ فراتر از انتظار بازار
این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به وضعیت صورتهای مالی شرکتها گفت: گزارشهای سهماهه بسیاری از شرکتها واقعاً قابل توجه بوده و نشان میدهد بخش بزرگی از بازار توانسته رشد فروش خود را حفظ کند.
به گفته او، بررسی فروش فصلی شرکتها نسبت به دوره مشابه سال گذشته نشان میدهد بسیاری از گروههای بورسی توانستهاند نهتنها متناسب با تورم رشد کنند، بلکه در برخی موارد عملکردی بالاتر از تورم داشته باشند.
حقشناس توضیح داد: گروههایی مانند داروییها، محصولات غذایی و برخی صنایع مصرفی توانستهاند افزایش فروش مناسبی ثبت کنند، در حالی که برخی گروهها مانند حملونقل و گردشگری به دلیل تأثیر مستقیم جنگ و محدودیتهای ناشی از آن، عملکرد ضعیفتری داشتهاند.
وی البته هشدار داد: افزایش مبلغ فروش شرکتها الزاماً به معنای افزایش سودآوری نیست؛ زیرا باید بررسی کرد که آیا شرکتها توانستهاند حاشیه سود خود را حفظ کنند یا خیر.
او ادامه داد: بررسیها نشان میدهد در بسیاری از صنایع، افزایش فروش به رشد سود تبدیل شده است. در برخی گروهها مانند دارویی و غذایی حتی شاهد افزایش حاشیه سود نیز بودهایم و در برخی صنایع دیگر نیز شرکتها توانستهاند حاشیه سود خود را حفظ کنند.
نرخ ارز؛ موتور محرک بورس
حقشناس یکی از مهمترین محرکهای بازار سرمایه را افزایش نرخ ارز دانست و گفت: بورس ایران بهطور تاریخی بازاری تورممحور بوده و در بیشتر دورهها رشد نرخ ارز به رشد بازار سرمایه منجر شده است.
وی افزود: اگر دوره سال ۱۳۹۹ را که شرایط خاصی داشت کنار بگذاریم، تقریباً در تمام دورههایی که نرخ ارز افزایش پیدا کرده، بازار سرمایه نیز رشد کرده است.
به گفته او، تنها عاملی که در سالهای اخیر مانع از همگرایی میان نرخ ارز و شاخص بورس شده، افزایش ریسکهای سیستماتیک بوده است.
این تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به روند نرخ ارز مبادلهای گفت: چیزی که مستقیماً روی صورتهای مالی شرکتها اثر میگذارد، نرخ ارز مورد استفاده در محاسبات درآمدی شرکتهاست، نه الزاماً نرخ بازار آزاد.
وی ادامه داد: از سال ۱۳۹۷ تاکنون هر زمان نرخ ارز مبادلهای افزایش یافته، بازار سرمایه نیز واکنش مثبت نشان داده است. بنابراین ادامه روند افزایشی نرخ ارز مبادلهای میتواند یکی از محرکهای مهم بورس در ادامه سال باشد.
ارزش دلاری بورس پایینتر از میانگین تاریخی
حقشناس با بررسی ارزش دلاری بازار سرمایه اظهار کرد: ارزش فعلی بازار سهام حدود ۸۳ میلیارد دلار است، در حالی که میانگین ۱۰ ساله این رقم حدود ۱۴۶ میلیارد دلار بوده است.
او گفت: این فاصله نشان میدهد بازار سرمایه نسبت به میانگین تاریخی خود همچنان در سطح پایینی قرار دارد.
وی اضافه کرد: البته باید توجه داشت که طی یک دهه گذشته شرکتهای جدیدی نیز وارد بازار سرمایه شدهاند و اگر این موضوع را لحاظ کنیم، فاصله واقعی بازار با میانگین تاریخی حتی بیشتر خواهد بود.
به گفته حقشناس، اگر ریسکهای سیاسی و اقتصادی کاهش پیدا کند، بازار سرمایه ظرفیت رشد قابل توجهی برای نزدیک شدن به میانگینهای تاریخی خود دارد.
تورم همچنان حامی بورس است
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به رابطه میان تورم و شاخص بورس گفت: بورس ایران همواره با تورم رابطه مستقیم داشته است.
وی توضیح داد: بررسی روند شاخص کل و نرخ تورم نشان میدهد این دو متغیر در بسیاری از دورهها همجهت حرکت کردهاند و تنها در مقاطع افزایش شدید ریسک مانند شرایط جنگی، این رابطه دچار اختلال شده است.
حقشناس افزود: در شرایط فعلی نیز تورم بالا یکی از عواملی است که میتواند از بازار سرمایه حمایت کند، هرچند آثار آن معمولاً با تأخیر در آمارهای رسمی منعکس میشود.
نقدینگی و ارزش بازار؛ فاصلهای که بورس را جذاب کرده است
حقشناس در ادامه با بررسی نسبت ارزش بازار سرمایه به نقدینگی گفت: میانگین این نسبت طی ۱۰ سال گذشته حدود ۸ درصد بوده، در حالی که رقم فعلی پایینتر از این سطح قرار دارد.
او افزود: اگر شرایط اقتصادی عادی در نظر گرفته شود، ارزش بازار سرمایه میتواند فاصله قابل توجهی با وضعیت فعلی داشته باشد.
به گفته وی، حتی با در نظر گرفتن شرایط سخت اقتصادی، افزایش نقدینگی و رشد اسمی اقتصاد، ارزش فعلی بازار نشان میدهد بورس همچنان از منظر ارزشگذاری در محدوده جذابی قرار دارد.
حقشناس درباره اثر رشد اقتصادی بر بازار سرمایه گفت: چشمانداز رشد اقتصادی در کوتاهمدت چندان امیدوارکننده نیست و عواملی مانند جنگ، رکود و محدودیتهای اقتصادی میتواند رشد تولید را تحت فشار قرار دهد.
با این حال، او معتقد است پایین بودن ارزش بازار باعث شده حتی کاهش رشد اقتصادی نیز نتواند بهتنهایی تهدید بزرگی برای بورس ایجاد کند.
او افزود: مسئله اصلی بازار سرمایه در شرایط فعلی، نه ضعف بنیادی شرکتها، بلکه افزایش ریسکهاست.
این تحلیلگر بازار سرمایه در جمعبندی سخنان خود گفت: اگر اقتصاد در شرایط عادی قرار داشت، با توجه به وضعیت سودآوری شرکتها، نرخ ارز، تورم و ارزشگذاری بازار، میتوانستیم انتظار یک سال بسیار خوب برای بورس داشته باشیم.
اما به گفته او، عواملی مانند جنگ، افزایش نرخ بهره، رکود اقتصادی و ناترازی انرژی، مهمترین موانع پیش روی بازار هستند.
حقشناس تأکید کرد: بازار سرمایه از نظر بنیادی ظرفیت رشد دارد، اما برای فعال شدن این ظرفیت، کاهش نااطمینانی و کنترل ریسکهای سیستماتیک ضروری است.
