در حالی که بسیاری از کشورها برنامههای گستردهای برای کاهش انتشار کربن، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و گذار از سوختهای فسیلی تدوین کردهاند، آمارهای جهانی تصویر پیچیدهتری نشان میدهد. زغالسنگ، بهعنوان یکی از آلایندهترین منابع انرژی، نهتنها از صحنه اقتصاد جهانی حذف نشده، بلکه در برخی کشورها همچنان با رشد مصرف مواجه است.
چرا با وجود همه وعدهها، زغالسنگ همچنان جذاب است؟
پاسخ را باید در واقعیتهای اقتصاد انرژی جستوجو کرد؛ قیمت پایینتر، دسترسی آسان، امکان ذخیرهسازی طولانیمدت و حملونقل سادهتر باعث شده بسیاری از کشورها همچنان به این سوخت وابسته بمانند.
تحولات ژئوپلیتیکی نیز این روند را پیچیدهتر کرده است. تنشهای منطقهای، ناامنی مسیرهای انتقال انرژی و بحرانهایی مانند درگیریهای اخیر میان قدرتهای جهانی، بار دیگر اهمیت امنیت انرژی را افزایش داده و برخی کشورها را به سمت استفاده بیشتر از منابع فسیلی سوق داده است.
در این میان، چین بهعنوان بزرگترین مصرفکننده انرژی جهان، نقش تعیینکنندهای دارد. این کشور همزمان بزرگترین سرمایهگذار انرژیهای پاک و یکی از بزرگترین مصرفکنندگان زغالسنگ جهان است؛ تناقضی که پرسشهای جدی درباره آینده کربن صفر ایجاد میکند.
اگر مصرف سوختهای فسیلی همچنان ادامه پیدا کند، چگونه جهان میتواند تا سال ۲۰۵۰ انتشار دیاکسیدکربن را به صفر برساند؟ آیا فناوریهای جدید مانند جذب و ذخیره کربن میتوانند این فاصله را جبران کنند یا اساساً مدل توسعه فعلی با اهداف اقلیمی در تضاد است؟
در قسمت جدید برنامه «سنگ تمام» با حضور سعید ساویز، کارشناس نفت و گاز به بررسی پشت پرده کربن صفر، چالشهای گذار انرژی و این پرسش مهم پرداختیم:
