سران انگلیس و اتحادیه اروپا در نشست امروز (جمعه) بروکسل با دستیابی به تفاهم‌های تازه اقتصادی، تجاری و امنیتی تلاش کردند گام‌هایی برای ترمیم روابط پرتنش پس از برگزیت بردارند، اما اجرای توافق‌ها و حل اختلافات باقی‌مانده همچنان به مذاکرات آینده وابسته است.

اکوایران: انگلیس و اتحادیه اروپا در دومین نشست سران خود در بروکسل بر سر سه توافق در حوزه تجارت مواد غذایی، رفت‌وآمد جوانان و کاهش موانع تجاری صنایع به تفاهم رسیدند و همزمان بر گسترش همکاری‌های امنیتی و دفاعی تأکید کردند. این توافق‌ها با هدف ترمیم روابط پرتنش پس از برگزیت و کاهش هزینه‌های اقتصادی دو طرف صورت گرفته، اما اجرای بخش عمده آنها به طی مراحل حقوقی و مذاکرات آینده وابسته است و اختلافاتی همچون شهریه دانشجویان اروپایی در انگلیس همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

به گزارش ایرنا، اندی برنهام نخست‌وزیر انگلیس، اورسولا فون‌درلاین رئیس کمیسیون اروپا و آنتونیو کاستا رئیس شورای اروپا امروز (۲۹ آبان ۱۴۰۵) در پایان دومین نشست سران دو طرف، با انتشار بیانیه‌ای مشترک از پایان مذاکرات بر سر سه توافق در حوزه تجارت مواد غذایی، رفت‌وآمد جوانان و کاهش موانع تجاری صنایع خبر دادند.

برنهام در نشست خبری مشترک، نتیجه مذاکرات را توافقی تاریخی توصیف کرد و گفت که این تفاهم‌ها می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و بهبود شرایط اقتصادی شهروندان کمک کند.

فون‌درلاین نیز توافق امروز را نقطه عطفی در روابط لندن و بروکسل خواند و کاستا اعلام کرد که اتحادیه اروپا برای برقراری نزدیک‌ترین روابط ممکن با انگلیس آمادگی دارد.

بر اساس بیانیه مشترک ۱۸ صفحه‌ای نشست، یکی از مهم‌ترین محورهای توافق به تسهیل تجارت مواد غذایی و محصولات کشاورزی مربوط می‌شود.

در شرایطی که افزایش قیمت‌ها در انگلیس، تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیک و نوسانات بازارهای جهانی، فشار بیشتری بر هزینه‌های زندگی خانوارها وارد کرده است، لندن و بروکسل توافق کردند بخش عمده بازرسی‌های مرزی و تشریفات اداری مربوط به تجارت محصولات غذایی، دامی و کشاورزی را حذف کنند.

این اقدام در صورت اجرا می‌تواند هزینه تجارت مواد غذایی میان دو طرف را که پس از برگزیت با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو شده بود، کاهش دهد.

توافق دیگر به تسهیل رفت‌وآمد جوانان اختصاص دارد. بر اساس تفاهم صورت‌گرفته، قرار است امکان اقامت حداکثر سه‌ساله برای ۱۰۰ هزار جوان از هر طرف به‌منظور کار، تحصیل یا سفر فراهم شود.

دو طرف همچنین بر مشارکت دوباره انگلیس در برنامه تبادل آموزشی «اراسموس پلاس» از سال آینده میلادی تأکید کردند.

در حوزه صنعت نیز لندن و بروکسل بر سر هماهنگی مقررات مربوط به انتشار گازهای گلخانه‌ای به تفاهم رسیدند تا هزینه‌های اضافی تجارت برخی محصولات صنعتی، از جمله فولاد، کاهش یابد.

با این حال، توافق‌های تازه هنوز مراحل حقوقی و اجرایی خود را طی نکرده‌اند و انتظار می‌رود بخش عمده آنها از سال ۲۰۲۸ اجرایی شود.

در کنار این تفاهم‌ها، اختلاف بر سر شهریه دانشجویان اروپایی در دانشگاه‌های انگلیس همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

دو طرف که بر سر شرایط پرداخت شهریه به توافق نرسیده‌اند، متعهد شده‌اند مذاکرات در این زمینه را ظرف شش ماه آینده به نتیجه برسانند.

در بخش امنیتی و دفاعی نیز لندن و بروکسل در شرایطی که سیاست‌های دولت دونالد ترامپ شکاف‌های فراآتلانتیک را عمیق‌تر کرده و نگرانی‌ها درباره آینده همکاری‌های امنیتی اروپا و آمریکا افزایش یافته است، بر گسترش همکاری‌های نظامی، تقویت صنایع دفاعی، امنیت دریایی و مقابله مشترک با تهدیدهای سایبری تأکید کردند.

دو طرف همچنین تصمیم گرفته‌اند همکاری‌های اقتصادی خود را در حوزه صنایع راهبردی، از جمله فولاد، خودروسازی و فناوری‌های نوین گسترش دهند. کاهش وابستگی به منابع خارجی و حفاظت از زنجیره‌های تأمین، از اهداف این همکاری اعلام شده است.

همکاری در زمینه مقابله با مهاجرت غیرقانونی نیز از دیگر محورهای نشست بود. بر اساس بیانیه مشترک، قرار است تبادل اطلاعات و هماهنگی‌های مرزی و پلیسی برای مقابله با شبکه‌های قاچاق انسان و جلوگیری از عبور غیرقانونی مهاجران از کانال مانش افزایش یابد.

نشست امروز در حالی برگزار شد که روابط انگلیس و اتحادیه اروپا از زمان خروج رسمی لندن از این اتحادیه در سال ۲۰۲۰، تحت تأثیر اختلافات سیاسی و اقتصادی قرار داشته است.

برگزیت با افزایش بازرسی‌های مرزی و تشریفات گمرکی، هزینه صادرات و واردات را برای شرکت‌های انگلیسی بالا برده و تجارت با بزرگ‌ترین شریک اقتصادی این کشور را دشوارتر کرده است.

بر اساس برآورد دفتر مسئولیت بودجه، نهاد مستقلی که وظیفه ارزیابی وضعیت مالی دولت و چشم‌انداز اقتصاد انگلیس را بر عهده دارد، پیش‌بینی می‌شود خروج از اتحادیه اروپا در بلندمدت، حجم صادرات و واردات این کشور را حدود ۱۵ درصد و بهره‌وری اقتصاد را چهار درصد در مقایسه با ادامه عضویت کاهش دهد.

گفتنی است، تلاش برای کاهش این اختلافات از سال گذشته، در دوره نخست‌وزیری کی‌یر استارمر شتاب گرفت و سران دو طرف در نخستین نشست خود در اردیبهشت ۱۴۰۴ برای بازسازی روابط به تفاهم رسیدند. نشست امروز بروکسل در واقع در ادامه همان روند برگزار شد.

این تلاش‌ها اکنون در شرایطی دنبال می‌شود که سیاست‌های تجاری و امنیتی دولت ترامپ، نگرانی کشورهای اروپایی درباره آینده روابط با واشنگتن را افزایش داده است.

از این منظر، لندن و بروکسل می‌کوشند با کاهش اختلافات گذشته، زمینه همکاری نزدیک‌تر اقتصادی و امنیتی را فراهم کنند.

با این حال، تفاهم‌های امروز به معنای پایان اختلافات برگزیت یا بازگشت انگلیس به اتحادیه اروپا نیست.

دو طرف تلاش کرده‌اند بخشی از موانع تجاری و اختلافات برجای‌مانده را برطرف کنند، اما اجرای توافق‌ها و تعیین تکلیف مسائل حل‌نشده همچنان به مذاکرات و تصمیم‌های آینده وابسته است.

اکنون باید دید این تفاهم‌ها در داخل انگلیس، به‌ویژه از سوی احزاب مخالف دولت و جریان‌های حامی برگزیت، با چه واکنش‌هایی روبه‌رو خواهد شد.

این جریان‌ها پیش‌تر هشدار داده‌اند که نزدیکی دوباره لندن به بروکسل و پذیرش مقررات اروپایی، ممکن است بخشی از اختیاراتی را که حامیان برگزیت خواستار بازگرداندن آن به انگلیس بودند، محدود کند.