به گزارش اکوایران- بازارهای آمریکا این روزها زیر سایه ترس از هوش مصنوعی قرار گرفتهاند. سرمایهگذاران نگراناند پیشرفت سریع این فناوری به مدلهای کسبوکار جاافتاده ضربه بزند؛ به همین خاطر سهام شرکتهای نرمافزاری و مدیران دارایی را میفروشند.
اما در چین، نگاه بازار کاملاً متفاوت است. سرمایهگذاران بهجای نگرانی از بههمریختن بازی، دنبال شرکتهایی هستند که فکر میکنند برندههای این موج خواهند بود؛ چون هوش مصنوعی هم فرصت رشد نشان میدهد و هم میتواند هزینهها را برای کاربران پایین بیاورد.
چین روی موج فرصتهای هوش مصنوعی
شرکتهای چینی که مدلهای تازه معرفی کردهاند یا مدلهای قبلی را بهروزرسانی کردهاند، به گزینه محبوب سرمایهگذاران تبدیل شدهاند. در میان آنها، MiniMax و شرکت Knowledge Atlas Technology که بیشتر با نام Zhipu شناخته میشود، بیشتر از بقیه به چشم میآیند؛ طوری که قیمت سهامشان در ماه فوریه بیش از دو برابر شده است. گزارشها و رتبهبندیهای مثبت بانکهای والاستریت، از جمله مورگان استنلی، این خوشبینی را پررنگتر کرده و باعث شده بخشی از سرمایهها به سمت شرکتهایی که به صورت متمرکز در حوزه هوش مصنوعی فعالیت دارند برود و از غولهای سنتی اینترنتی فاصله بگیرد.
Charu Chanana، استراتژیست ارشد سرمایهگذاری در سنگاپور، میگوید چین تا حدی از موج «ترس از هوش مصنوعی» فاصله گرفته، چون تمرکز بازار هنوز روی فرصتهاست، اینکه این فناوری چه کمکی میتواند به شرکتها و اقتصاد کند اهمیت دارد نه اینکه چه چیزی را از بازیگران قدیمی میگیرد. به گفته او، در آمریکا نگرانی اصلی این است که با ورود رقبا و ابزارهای جدید، حاشیه سودهای بزرگ شرکتها تحت فشار قرار بگیرد و کوچکتر شود؛ اما در چین هنوز بحث اصلی، سرعت گرفتن استفاده و نفوذ هوش مصنوعی در بخشهای مختلف بازار است.
بازار محافظتشده چین؛ زمین بازی هوش مصنوعی برای داخلیها
یکی از علتهای اصلی تفاوت نگاه سرمایهگذاران این است که بازار چین تا حدی محافظتشده است. محدودیتهای نظارتی و تنشهای ژئوپولیتیک باعث شده حضور و نقشآفرینی شرکتهای خارجی در حوزه هوش مصنوعی چین محدودتر باشد و رقابت بیشتر بین بازیگران داخلی شکل بگیرد.
Gary Tan، مدیر پرتفوی در یکی از شرکتهای سنگاپور، میگوید این فاصله دیدگاه میان فعالان بازار چین و سرمایهگذاران جهانی نشان دهنده این است که فضای هوش مصنوعی چین از لحاظ ساختاری با سایر بازارها تفاوت جدی دارد. به گفته او، مدلهای زبانی بزرگ خارجی دسترسی محدودی به بازار داخل چین دارند و همین موضوع به شرکتهای بومی فرصت میدهد با مانع و رقیب کمتری رشد کنند.
شرکتهای MiniMax و Zhipu از یک زاویه دیگر هم برای سرمایهگذاران جذاب شدهاند. در سطح جهانی، شرکتهای بورسی زیادی وجود ندارند که سازنده مدلهای زبانی بزرگ باشند. این دو شرکت در ماه ژانویه در بورس هنگکنگ عرضه اولیه شدند و از آن زمان، سهام Zhipu نزدیک به ۵۲ درصد رشد کرده و سهام MiniMax نیز ۴۸۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که دو بازیگر مطرح این حوزه، یعنی OpenAI و Anthropic، هنوز در بورس عرضه نشدهاند.
در همین موج صعودی، چند سهم تازهوارد دیگر مرتبط با هوش مصنوعی در چین هم رشد چشمگیری را تجربه کردهاند. در بخش طراحی تراشه، سهام شرکت Shanghai Biren Technology از زمان عرضه در ۲ ژانویه بیش از ۸۰ درصد بالا رفته و سهام Montage Technology هم از روز آغاز معاملاتش در ۹ فوریه، بیش از ۹۸ درصد رشد کرده است.
موج خوشبینی جهانی به کمک چین آمده است
شرکتهای چینی فقط از رشد خود بازار سود نمیبرند؛ بلکه موج خوشبینی جهانی هم به کمکشان آمده است. هر بار که خبر جذب سرمایههای بزرگ در شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی منتشر میشود، انتظار برای ارزشگذاریهای بالاتر در کل این صنعت تقویت میشود و به سهام شرکتهای مشابه هم انرژی میدهد. گفته میشود OpenAI به نهایی کردن جذب بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه جدید نزدیک شده و ارزشگذاری آن ممکن است از ۸۵۰ میلیارد دلار هم عبور کند. Anthropic هم اوایل همین ماه ۳۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده؛ آن هم با ارزشگذاری ۳۸۰ میلیارد دلاری.
تحلیلگران مؤسسه Jefferies Financial Group در یادداشتی به تاریخ ۱۳ فوریه نوشتهاند عرضه مدلهای جدید و رقمهای بزرگ جذب سرمایه باعث شده بازار دوباره ارزش شرکتها را بازبینی کند و برآوردها را بالاتر ببرد. به گفته آنها، ارزشگذاری شرکتهای هوش مصنوعی در چین هنوز جای رشد دارد.
با این حال، برخی فعالان بازار هشدار میدهند اگر رشد درآمد و سود شرکتها با سطح انتظار و هیجان سرمایهگذاران همخوان نشود، حفظ این موج افزایش ارزشگذاریها دشوار خواهد بود. نگرانی دیگر هم این است که تمرکز زیاد روی «ستارههای هوش مصنوعی» میتواند یک واقعیت مهم را کمرنگ کند: هوش مصنوعی ممکن است در صنایع مختلف مدلهای کسبوکار را دگرگون کند و اگر اثر این تغییرات گستردهتر شود، در نهایت میتواند سودآوری شرکتها را در سطح کل بازار تحت فشار بگذارد.
با این حال، فعلاً هر خبر تازه در حوزه هوش مصنوعی برای سرمایهگذاران چینی یک سیگنال مثبت است؛ سیگنالی که فقط به شرکتهای سازنده مدلها محدود نمیماند و به کسبوکارهایی هم میرسد که از این ابزارهای جدید استفاده میکنند. نمونه روشنش عرضه اخیر یک اپلیکیشن ساخت ویدئو از سوی ByteDance، مالک TikTak، بود که موجی از رشد را در سهام شرکتهای حوزه فیلم و رسانه ایجاد کرد.
مدلهای چینی همچنان بین مدلهای برتر جهان
در همین فضا، Zhipu نیز بهتازگی جدیدترین نسخه مدل زبانی بزرگ خود با نام GLM-5 را منتشر کرده است. این مدل از محصول رقیبی که Moonshot AI تنها چند هفته پیش معرفی کرده بود پیشی گرفت و در وبسایت ارزیابی Artificial Analysis، در میان مدلهای متنباز جهان به رتبه نخست رسید. تحلیلگران جفریز میگویند این بالاترین جایگاهی است که تاکنون یک آزمایشگاه هوش مصنوعی چینی در رتبهبندیهای بینالمللی کسب کرده است.
بخشی از هیجان این روزهای بازار به Deepseek گره خورده است؛ شرکتی که با رشد سریعش نگاه جهانی را به صنعت هوش مصنوعی چین جلب کرد. گفته میشود این شرکت بهزودی از مدل نسل بعدی خود رونمایی میکند؛ رویدادی که میتواند دوباره به کل این بخش انرژی بدهد. در کنار این، بسیاری باور دارند مدلهای چینی بهدلیل هزینه پایینتر، از جمله مدلهای Deepeek، میتوانند روند جذب کاربران را سریعتر کنند و استفاده از این ابزارها را زودتر فراگیر سازند.
درآمد ۱۰ برابری تنها طی ۲ سال
مورگان استنلی، جفریز و UBS پوشش تحلیلی سهام MiniMax را آغاز کردهاند و جمعبندی ارزیابی آنها توصیه به خرید سهام این شرکت است. مورگان استنلی پیشبینی میکند درآمد این شرکت تا سال ۲۰۲۷ به حدود ۷۰۰ میلیون دلار برسد؛ یعنی نزدیک به ۱۰ برابر تنها در بازه دو سال.
یکی از استراتژیستهای سرمایهگذاری در شرکت Global X Management میگوید عرضههای تازه مدلهای هوش مصنوعی در چین دوباره نگاه بازار را به سمت شرکتهای پیشرو در حوزه «مدلهای پایه» برگردانده است. به گفته او، شروع پوشش تحلیلی مورگان استنلی روی مینیمکس، آن هم با پیشبینیهای بسیار خوشبینانه درباره درآمد، این روایت را پررنگتر کرده است. او اضافه میکند که سرمایهها در حال حرکت به سمت شرکتهایی است که فعالیتشان مستقیماً بر هوش مصنوعی متمرکز است؛ در حالی که پلتفرمهای بزرگ و متنوعتری مثل Alibaba و Tencent تا حدی با موج فروش و شناسایی سود روبهرو شدهاند.
