در قسمت دوم مجموعه برنامه نظام بانکی در کما، به سراغ شاخصی میرویم که واقعیت نظام بانکی ایران را بیواسطه به تصویر میکشد؛ شاخص کملز. معیاری برای سنجش سلامت بانکها؛ این شاخص از کفایت سرمایه و سودآوری تا کیفیت داراییها و الزامات بازل ۲ را که در بانکداری جهان چارچوبی مبنا تلقی میشود، مورد بررسی قرار میدهد.
شاخص کل بورس در معاملات روز گذشته با کاهشی محدود در حدود ۱۲ هزار واحد به کار خود پایان داد؛ افتی که بیش از آنکه نشانه تغییر روند تلقی شود، میتواند بازتابی از شناسایی سودهای مقطعی پس از رشدهای اخیر بازار باشد. فضای کلی معاملات در روز گذشته آرام و کمتنش دنبال شد و محرک خبری مشخصی که بتواند جهتگیری معناداری به بازار بدهد، مخابره نشد.
از ابتدای هفته جاری یعنی روز یکشنبه پس از ناآرامی های سیاسی در کشور بر خلاف انتظارات، بازار بورس روند رو به رشدی را آغاز کرد. در روز پیشین شاخص کل بورس با رشدی نزدیک به دو درصد (۱.۸%) به کار خود پایان داد و بیش از ۸۰ درصد از نماد ها سبز پوش بودند و حجم معاملات نیز متاثر از صف های خرید در نماد های بزرگ به مراتب کمتر از روزای پیشین بود.
اکوایران: در بررسی آخرین گزارش اداره گمرک کل کشور منتهی به ۹ ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴، رشد نقطه به نقطه ارزش دلاری تجارت آذرماه نسبت به سال گذشته با کاهشی ۵.۸ درصدی در صادرات و ۱۵ درصدی در واردات همراه بود.
اکویران: در هفتههای اخیر، همزمان با جهش نرخ ارز، ادبیات تازهای در فضای رسمی کشور پررنگ شده است؛ ادبیاتی که از «شبکههای دور زدن تحریم» و «تراستیها» بهعنوان عامل اصلی نابسامانی ارزی و فشار معیشتی یاد میکند. این چرخش گفتمانی، در حالی رخ میدهد که تا پیش از جهش دلار، همین شبکهها نهتنها محل مناقشه نبودند، بلکه عملاً یکی از ستونهای بقای اقتصاد تحریمی تلقی میشدند. اما امروز به عنوان علل اصلی افزایش نرخ ارز تلقی می شوند.
اکوایران: در حالی که تحریمها سالهاست بهعنوان مانع اصلی تجارت خارجی ایران معرفی میشوند، این پرسش همچنان بیپاسخ مانده است: چرا دولت، با وجود دسترسی به ابزارهای حاکمیتی و امکان طراحی سازوکارهای رسمی، خود مستقیماً وارد فرآیند دور زدن تحریمها نمیشود؟ تداوم اتکا به شبکههای تراستی و بازتولید مسیرهای غیرشفاف، دامن گیر درآمد حاصل از فروش نفت شده به طوری که بیش از ۸ میلیارد دلار حاصل از فروش نفت هنوز وصول نشده است.
اکوایران: در حالی که تحریمها سالهاست بهعنوان مانع اصلی تجارت خارجی ایران معرفی میشوند، این پرسش همچنان بیپاسخ مانده است: چرا دولت، با وجود دسترسی به ابزارهای حاکمیتی و امکان طراحی سازوکارهای رسمی، خود مستقیماً وارد فرآیند دور زدن تحریمها نمیشود؟ تداوم اتکا به شبکههای تراستی و بازتولید مسیرهای غیرشفاف، دامن گیر درآمد حاصل از فروش نفت شده به طوری که بیش از ۸ میلیارد دلار حاصل از فروش نفت هنوز وصول نشده است.
اکوایران: لایحه بودجه سال پیشِرو بار دیگر پدیده «تزاحم مالی» را به کانون توجه تحلیلگران اقتصادی بازگردانده است؛ مفهومی که در ادبیات مالی به رقابت دولت و بخش خصوصی بر سر منابع محدود مالی اشاره دارد. پرسش اصلی این است که تشدید این تزاحم تا چه اندازه میتواند تأمین مالی بخش بنگاهی اقتصاد را با اختلال مواجه کند؟
پس از ریزشهای سنگین روز گذشته، فلزات گرانبها و مس وارد فاز بازگشت شدند و بخشی از افت قبلی را جبران کردند؛ با این حال، از نگاه تحلیلگران این حرکات بیشتر اصلاحی و کوتاهمدت ارزیابی میشود و هنوز نشانهای از تغییر روند دیده نمیشود. نفت برنت نیز همچنان بدون محرک جدی، در محدوده ۵۹ تا ۶۲ دلار نوسان دارد و بازار ارزهای دیجیتال هم در فضای کمرمق و انتظاری باقی مانده است.
اکوایران: با بازگشت عبدالناصر همتی بهعنوان سکاندار بانک مرکزی، بار دیگر گمانهزنیها درباره بازگشت سیاستهای ارزی پیشین او در کانون توجه فعالین اقتصادی قرار گرفته است. اکنون پرسش اصلی این است که آیا تجربه سال ۱۴۰۳ و حرکت پرحاشیه به سمت تکنرخی شدن ارز، بار دیگر در دستور کار سیاستگذار پولی قرار خواهد گرفت یا اقتصاد ایران وارد فاز تازهای از مدیریت ارزی میشود؟
