رسانه‌های خارجی و ایرانی در روزهای اخیر از مانور یا مانورهای هوایی حرف می‌زنند که به طور مشترک توسط ایالات متحده و اسرائیل بر فراز عراق انجام شده و آن را مرتبط با حمله احتمالی به ایران می‌دانند. در این رابطه چه می‌دانیم؟

اکوایران: روز هفتم اکتبر ۲۰۲۶، ۱۵ مهر ۱۴۰۵، درست در سومین سالروز واقعه هفت اکتبر و حمله غافلگیرانه نیروهای مقاومت فلسطین به اراضی اشغالی، حساب کاربری بابک تقوایی، روزنامه‌نگار ایرانی مستقر در اروپا با تخصص در مسایل نظامی و به خصوص هوانوردی، و همکار با برخی از رسانه‌های تامین مالی شده توسط کشورهای متخاصم یا رسانه‌های اپوزیسیون چون صدای آمریکا، رادیو فردا و ایندیپدنت فارسی، با عنوان دیگر «کرایسس واچ» به نقل از منابع نظامی اسرائیلی مدعی می‌شود که:

«نیروی هوایی و فضایی اسرائیل رزمایشی را بر فراز ایران انجام داده است که در آن جت‌های جنگنده رادارگریز اف ۳۵ «ادیر» به همراه یکی از تانکرهای کی سی – ۴۶ آ که اسرائیل به تازگی از آمریکا تحویل گرفته بر فراز عراق سوخت‌گیری کرده‌اند.»

این خبر هفت دقیقه بعد در برخی از کانال‌های اپوزیسیون فارسی زبان، بازتاب پیدا می‌کند.

حدود ۱۲ ساعت بعد، سایت تایمز آف دفنس ترکیه، گزارشی منتشر می‌کند و در آن اطلاعاتی را اضافه می‌کند:

«گزارش‌ها حاکی از آموزش‌های هوایی و فعالیت‌های عملیاتی هماهنگ‌شده توسط جنگنده‌های رادارگریز اف ۳۵ «ادیر» نیروی هوایی اسرائیل (IAF) و دسته‌های اف سی‌وپنج‌آ لایتنیگ II در نزدیکی حریم هوایی غرب ایران است. طبق اطلاعات عملیاتی اولیه، هواپیماهای اسرائیلی با پشتیبانی هواپیماهای سوخت‌گیری هوایی آمریکایی از طریق کریدورهای تعیین‌شده بر فراز حریم هوایی عراق به سمت شرق حرکت کردند تا به بخش عملیاتی غرب ایران برسند. همزمان، هواپیماهای نیروی هوایی ایالات متحده که از پایگاه هوایی موفق السلطی (الازرق، اردن) پرواز می‌کردند، قبل از بازگشت به پایگاه، مسیرهای آموزشی دوربرد را در امتداد مرز عراق و ایران طی کردند. منطقه مورد نظر در غرب ایران میزبان تمرکز حیاتی مجتمع‌های موشکی بالستیک زیرزمینی و سایت‌های پرتاب دوربرد نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC-AF) است.»

روایت بابک تقوایی با روایت سایت ترکیه‌ای یک تفاوت عمده دارد. تقوایی از رزمایش «بر فراز ایران» صحبت می‌کند و سایت ترکیه‌ای از رزمایش در «نزدیکی حریم هوایی غرب ایران».

سه روز می‌گذرد و این بار سایت «ارم‌نیوز» مستقر در ابوظبی، پایتخت امارات عربی متحده گزارشی می‌نویسد و در آن همان اطلاعات قبلی را بیان می‌کند با کمی اضافات من جمله ادعای نفوذ به رادارهای «تهران». مشخص نیست که در اینجا منظور از تهران، شهر تهران است یا به عنوان پایتخت ایران مطرح شده است (مثل وقتی که در رسانه‌های به جای ایالات متحده از واشنگتن استفاده می‌شود)؛ باقی اضافات هم به نقل از «منابع غربی» است:

«جنگنده‌های رادارگریز اسرائیلی شبیه‌سازی‌های جنگی را انجام دادند که شامل نفوذ به بخش‌های دفاعی حیاتی بدون استفاده از هیچ سیستم راداری فعال و کاملاً متکی بر الگوی نظارت خاموش بود. این مانور همچنین شامل آزمایش سیستم‌های جنگ الکترونیک تعبیه‌شده در هواپیما بود که توسط شرکت‌های دفاعی اسرائیل به‌طور خاص برای همین منظور توسعه داده شده بودند، با هدف کور کردن ایستگاه‌های نظارت زمینی ایران و فلج کردن قابلیت‌های هدایت آن‌ها، علاوه بر موقعیت‌یابی مجازی بر فراز تأسیسات حیاتی، از جمله سایت‌های متعلق به برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران.»

این گزارش همان روز به سایت روزنامه «معاریو»ی اسرائیل راه پیدا می‌کند.

حالا باید در نظر داشته باشید که روز پایانی سپتامبر، آخرین روز حضور نیروهای نظامی آمریکا در عراق بوده است. «الاعلام الحربی» رسانه نظامی مقاومت عراق، از روز ۱ اکتبر شروع به تولید محتواهایی می‌کند که در آن تجاوز هواگردهای کشورهای بیگانه (عموما آمریکا) را به اطلاع مخاطبان خود می‌رساند. در اغلب این اطلاعات حضور جنگنده‌ها و نیز سوخت‌رسان‌ها گزارش می‌شود ولی خبرگزاری «تسنیم» برای نخستین بار در روز ۱۹ مهر یا ۱۱ اکتبر از «پروازهای تجاوزکارانه دشمن از مبدا پایگاه‌های مستقر در اراضی اشغالی» صحبت می‌کند.

سپس نوبت سایت‌های عراقی می‌رسد که موضوع را مورد بررسی قرار دهند. سایت مثبت ۹۶۴ در روز ۱۳ اکتبر یا ۲۱ مهرماه از قول یک منبع امنیتی می‌گوید که عراق در خصوص این مسایل با نیروهای ائتلاف و نیز با اردن در تماس است ولی سایت المعلومه نزدیک به نیروهای مقاومت در روز ۲۰ اکتبر یا ۲۸ مهر، جزییات بیشتری را به نقل از «یک منبع امنیتی در استان الانبار» می‌گوید من جمله اینکه:

«بیش از 10 هواپیمای جنگی اسرائیلی که توسط هواپیماهای آمریکایی اسکورت می‌شدند، از جهت نوار مرزی با سوریه در غرب الانبار، حریم هوایی عراق را نقض کردند و به سمت استان نجف حرکت کردند و به استان‌های شمالی عراق رسیدند و در آنجا عملیات شناسایی هوایی را در چندین منطقه انجام دادند. طبق اطلاعات موجود، عملیات شناسایی هوایی بر اماکن امنیتی متمرکز بوده است، بدون اینکه اهداف واقعی این تحرکات هوایی روشن باشد. این هواپیماها در ارتفاع پایین در برخی مناطق بیابانی پرواز کردند و دیوار صوتی را شکستند. این نقض حریم هوایی چند روز پس از صحبت‌هایی مبنی بر مجوز اعلام نشده آمریکا مبنی بر اجازه پرواز هواپیماهای اسرائیلی در حریم هوایی عراق برای انجام حملات علیه اهداف نامشخص صورت می‌گیرد.»

در همان روز تری یینگست، خبرنگار ارشد خارجی شبکه فاکس‌نیوز، می‌گوید:

«شب گذشته، اسرائیلی‌ها رزمایش‌هایی انجام دادند و جت‌های جنگنده خود را به سمت ایران، بر فراز سوریه و عراق فرستادند.»

و در نهایت در روز ۲۱ اکتبر یا ۲۹ مهر، باراک راوید، خبرنگار اسرائیلی سایت «آکسیوس» در گزارشی می‌نویسد:

«به گفته مقامات اسرائیلی و آمریکایی، ده‌ها جت جنگنده نیروی هوایی اسرائیل و هواپیماهای سوخت‌رسانی روز دوشنبه یک سورتی پرواز انجام دادند و تا مرز ایران پرواز کردند. این عملیات، که بیش از ۸۰۰ مایل از اسرائیل فاصله دارد، یک هفته قبل از انتخابات اسرائیل و در همان روزی که پیت هگست، وزیر دفاع، با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، در پایگاه هوایی اودا اسرائیل دیدار کرد، انجام شد. این پرواز به سفر هگست ارتباطی نداشت. در حالی که برخی از مقامات اسرائیلی و آمریکایی گفتند که این پرواز غیرمعمول نبوده و هدف آن بازدارندگی ایران بوده است، اما می‌توانست منجر به اشتباه محاسباتی، واکنش ایران و شعله‌ور شدن دوباره جنگ شود. این هواپیما با عبور از حریم هوایی سوریه و عراق، مسیر پروازی مطابق با حمله احتمالی علیه ایران را دنبال کرد. منابع گفتند که با نزدیک شدن هواپیماها به مرز ایران، آنها برگشتند و به اسرائیل بازگشتند. مقامات آمریکایی گفتند که اسرائیلی‌ها می‌دانستند که سیستم‌های دفاع هوایی ایران این پرواز را شناسایی خواهند کرد. اسرائیل از قبل به ایالات متحده اطلاع داده بود و این عملیات را به عنوان یک تمرین آموزشی برای «قدرت‌نمایی» و با هدف جلوگیری از حملات ایران علیه اسرائیل پیش از انتخابات توصیف کرده بود. با این حال، برخی منابع آمریکایی گفتند که این تصور را دارند که اسرائیل امیدوار است ایرانی‌ها به سمت این هواپیما شلیک کنند و توجیهی برای حمله به ایران فراهم کنند.»

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که دست کم در دو تاریخ یعنی ۱۵ مهر و ۲۶ مهر، دو رزمایش هوایی، از سوی نیروهای هوایی اسرائیلی و آمریکایی صورت گرفته و به احتمال قوی این رزمایش، با هدف تمرین حمله به ایران بوده است؛ ولی اینکه جنگنده‌های ایالات متحده و رژیم اسرائیل وارد ایران شده باشند؛ صرفا دو منبع دارد که دارای گرایش ضدحاکمیتی هستند. «بابک تقوایی» و «ارم نیوز» که اولی خبرنگار سایت‌های اپوزیسیون است و دومی شبکه‌ای مستقر در امارات متحده عربی و البته در امارت ابوظبی که سیاست‌های خصمانه‌تری نسبت به مثلا دوبی به ایران دارد. از این رو در پذیرش این نکته باید احتیاط کرد.